WorksheetsLesson Agenda
Total questions: 52
Worksheet time: 26mins
Quyidagi ta’rif qaysi tushunchani ifodalaydi: o‘z faoliyatini bir nechta mamlakatlarda olib boradigan, xorijiy aktivlarga ega bo‘lgan va operatsiyalarining kamida 25 foizini o‘z yurtidan tashqarida amalga oshiradigan korporatsiya?
Milliy kompaniya
Transmilliy kompaniya (TMK)
Davlat idorasi
Startap
TMKning xorijda amalga oshiriladigan operatsiyalar ulushi ta’rifga ko‘ra kamida necha foiz bo‘lishi kerak?
10%
25%
50%
75%
TMKlar global iqtisodiyotga qanday hissa qo‘shadi? Eng to‘g‘ri javobni tanlang.
Faqat bir mamlakatda ishlab chiqarishni kengaytiradi
Mahsulot, xizmat, texnologiya va kapitalning erkin harakatlanishini kuchaytiradi
Bozorlarni yopadi va integratsiyani kamaytiradi
Xorijiy investitsiyalarni cheklaydi
TMKlar rivojlanayotgan mamlakatlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni (FDI) olib kirishi natijasida nima yuz beradi?
Mahalliy iqtisodiyot pasayadi
Mahalliy iqtisodiyot o‘sadi
Ishsizlik kuchayadi
Texnologiyalar tarqalmaydi
TMKlar tomonidan ko‘plab mamlakatlarda ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish markazlari tashkil etilishi qaysi natijaga olib keladi?
Bozor diversifikatsiyasi kamayadi
Ish o‘rinlari yaratiladi
FDI kamayadi
Texnologik turg‘unlik
TMKlar ilg‘or texnologiyalarni tarqatib, innovatsiyalarni rag‘batlantirish orqali yana nimani amalga oshiradi?
Bilim almashuvini cheklaydi
Mahalliy korxonalar bilan bilim almashadi
Kapital oqimini to‘xtatadi
Global integratsiyani susaytiradi
Bozor diversifikatsiyasi TMKlar uchun nimani anglatadi?
Bir mamlakatda faqat bitta segmentda ishlash
Turli bozorlarda faoliyat yuritib, inqirozlardan himoyalanish va barqarorlikni oshirish
Xorijiy bozorlardan chiqib ketish
Mahsulot turini kamaytirish
TMK hissasiga moddiy tovar ishlab chiqarishdan taxminan qancha ulush to‘g‘ri keladi?
20%
35-37%
60%
3-5%
Xizmat ko‘rsatish sohasida TMKlarning ulushi ta’kidlangan diapazon qaysi?
3-5%
25-30%
35-37%
60%
Tog‘-kon sanoati va qishloq xo‘jaligida TMK ulushi taxminan qancha?
3-5%
10-12%
25%
60%
TMKlar qaysi xususiyatga ega bo‘lgani uchun ularni transmilliy deb atash mumkin?
Faqat eksport bilan shug‘ullanadi
Bir necha mamlakatlarda faoliyat yuritadi va xorijiy aktivlarga ega
Fakat davlatga tegishli
Mahsulotni faqat ichki bozorda sotadi
Quyidagi holatlardan qaysi biri TMKning bozor diversifikatsiyasiga misol bo‘ladi?
Bir mamlakatdagi inqirozdan keyin barcha bozorlarni tark etish
Bir necha mamlakatlarda turli segmentlarda ishlab, riskni kamaytirish
Faqat bitta bozorda faoliyat boshlash
Barcha investitsiyalarni ichki bozorga yo‘naltirish
Global integratsiya jarayonida TMKlar nimalarni mustahkamlaydi?
Siyosiy partiyalarni
Mamlakatlar o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalarni
Ichki byudjet nazoratini
Savdo tariflarini ko‘paytirish
birinchi transmilliy moliya muassasasi sifatida qayd etilgan tashkilot qaysi?
Britaniya Sharqiy Hind kompaniyasi
Gollandiyalik Sharqiy Hind kompaniyasi
Tamplierlar ordeni
Vatikanning banki
Birinchi transmilliy kompaniya sifatida ko‘rsatilgan subyekt qaysi va u qachon tashkil etilgan?
Gollandiyalik Sharqiy Hind kompaniyasi, 1602-yil
Britaniya Sharqiy Hind kompaniyasi, 1600-yil
Tamplierlar ordeni, 1118-yil
Britaniya kompaniyasi, 1707-yil
Dunyodagi birinchi aksiyadorlik kompaniyasi va ilk xalqaro kompaniyalar orasida eng yirigi bo‘lgan tashkilot qaysi?
Britaniya Sharqiy Hind kompaniyasi
Gollandiyalik Sharqiy Hind kompaniyasi
Fransuz Sharqiy Hind kompaniyasi
Nemis G‘arbiy Hind kompaniyasi
Quyidagi vakolatlardan qaysilari dunyodagi birinchi mega-korporatsiya sifatida ta’riflangan kompaniyaga tegishli bo‘lgan? Eng to‘liq javobni tanlang.
Urush olib borish va tanga zarb qilish
Faqat savdo monopoliya huquqi
Soliq yig‘ish va sud yuritish
Koloniyalar tashkil etish va diniy hokimiyat
Gorizontal integratsiyalangan TMKlar qanday korxonalarni birlashtiradi?
Turli sohalardagi, o‘zaro bog‘liq bo‘lmagan korxonalarni
Bir xil yoki o‘xshash mahsulot ishlab chiqaradigan turli mamlakatlardagi korxonalarni
Faqat xomashyo yetkazib beruvchilarni
Faqat yakuniy iste’molchi brendlarini
Gorizontal integratsiya strategiyasining asosiy maqsadi qaysi?
Ichki bozorni himoya qilish
Muayyan sohada jahon bozorining katta ulushini egallash
Fiskal majburiyatlarni kamaytirish
Bozorni vertikal boshqarish
Gorizontal integratsiya orqali xarajatlarni kamaytirish va iste’molchiga yaqinlashish qaysi xususiyat bilan bog‘liq?
Mahsulot differensiallashuvi va yuqori narx
Ishlab chiqarish masshtablarini oshirish
Faoliyatni bitta mamlakatda jamlash
Tashqi moliyalashtirishni ko‘paytirish
Gorizontal integratsiyalangan TMKlarning asosiy xususiyati nimada?
Har bir filiala turli mahsulot ishlab chiqaradi
Xorijiy filiallardagi ishlab chiqarish to‘liq mustaqil
Xorijiy filiallarda bir xil mahsulot ishlab chiqarish
Barcha bozorlar uchun alohida brendlar yaratish
Quyidagi misollardan qaysi biri avtomobil sanoatida gorizontal integratsiyaga mos keladi?
Volkswagen konsernining turli mamlakatlarda o‘xshash modeldagi avtomobillar ishlab chiqarishi
Toyota’ning xomashyo konlarini sotib olishi
Tesla’ning energiya saqlash kompaniyasini qo‘shib olishi
BMW’ning servislar tarmog‘ini franchayzingga berishi
Fastfud tarmog‘ida gorizontal integratsiya qanday ko‘rinishda namoyon bo‘ladi?
Mahalliy ta’mga moslab har bir mamlakatda alohida menyu
Butun dunyo bo‘ylab standartlashtirilgan menyu taklif etish
Yetkazib berish zanjirini vertikal birlashtirish
Faqat premium restoranlarni ochish
Vertikal integratsiya qilinadigan TMKning asosiy xususiyati qaysi?
Raqobatchilarni sotib olish
Ishlab chiqarishning barcha bosqichlarini nazorat qilish
Faqat moliyaviy aktivlarni boshqarish
Bir mintaqada faoliyat yuritish
Quyidagi ta’riflardan qaysi biri vertikal integratsiyani eng aniq ifodalaydi?
Bir xil tarmoqdagi raqobatchilarni birlashtirish
Turli sohalardagi aktivlarni diversifikatsiya qilish
Xomashyo qazib olishdan tortib tayyor mahsulotni iste’molchiga yetkazishgacha bo‘lgan zanjirni bir kompaniya nazorat qilishi
Mahsulotni faqat eksport qilish
Vertikal integratsiyaga misol bo‘la oladigan kompaniyalar qaysilar?
General Electric, Samsung, Procter & Gamble
Shell va ExxonMobil, RUSAL
Deutsche Bank, JPMorgan
Siemens, IBM
Diversifikatsiyalangan (konglomerat) TMKning asosiy xususiyati qaysi?
Bir tarmoqda ishlab chiqarish bosqichlarini to‘liq egallash
Bir-biri bilan bog‘liq bo‘lmagan aktivlarni boshqarish
Faqat xomashyoni qazib olish bilan shug‘ullanish
Mahsulotni faqat ichki bozorda sotish
Diversifikatsiya qaysi maqsadga xizmat qiladi?
Ishlab chiqarish xarajatlarini oshirish
Daromad barqarorligini ta’minlash va xavflarni kamaytirish
Mahsulot narxini pasaytirish
Faoliyatni bitta mamlakatda cheklash
Samsung kompaniyasining konglomerat sifatida faoliyat yuritishiga mos bo‘lgan yo‘nalishlar to‘plamini tanlang.
Faqat elektronika
Elektronika va maishiy texnika, kemasozlik, qurilish, sug‘urta
Faqat bank xizmatlari
Faqat aviatsiya dvigatellari
Transmilliylashuv indeksi (TNI) formulasi qaysi ko‘rsatkichlarning o‘rtacha ulushi sifatida hisoblanadi?
FA/TA, FS/TS, FE/TE
TA/FA, TS/FS, TE/FE
FA+FS+FE
II va NSI
TNI formulasi bo‘yicha to‘g‘ri ifodani tanlang.
TNI = [(FA/TA)+(FS/TS)+(FE/TE)]/3 × 100%
TNI = (FA+FS+FE)/TA × 100%
TNI = (FA/TA)×(FS/TS)×(FE/TE) × 100%
TNI = [(FA/TA)+(FS/TS)] × 100%
FA/TA nimani anglatadi?
Kompaniyaning xorijdagi aktivlari ulushi
Chet eldagi savdolardan tushgan daromad ulushi
Xorijiy filiallardagi xodimlar ulushi
Filiallar geografiyasi
FS/TS ko‘rsatkichi qanday bog‘liqlikni ko‘rsatadi?
Kompaniyaning xorijiy iste’molchilarga bog‘liqligi
Mehnat resurslarining internatsionallashuvi
Kapitalning qaysi ulushda chet elda joylashganini
Filiallar sonining mamlakatlar bo‘yicha taqsimoti
FE/TE ko‘rsatkichi nimani baholaydi?
Xorijiy filiallarda ishlovchi xodimlar ulushi
Xorijiy aktivlar qiymati ulushi
Chet el savdolaridan tushgan daromad ulushi
Filiallar geografik qamrovi
Quyidagi ta’riflardan qaysi biri TNI maqsadini eng yaxshi ifodalaydi?
Kompaniyaning xalqaro faoliyatdagi ishtirok darajasini miqdoriy baholash
Kompaniyaning ichki bozor ulushini o‘lchash
Mahsulot sifati indeksini baholash
Loyihalar portfelidagi risklarni o‘lchash
FE/TE ko‘rsatkichi nimani ko‘rsatadi?
Mehnat resurslarining qanchalik internatsionallashganini
Kapitalning chet elda joylashgan ulushini
Xorijiy iste’molchiga bog‘liqlik darajasini
Filiallar sonining taqsimotini
Internationalization Index (II) qanday hisoblanadi?
Xorijiy filiallar soni / umumiy filiallar soni
Xorijiy aktivlar / umumiy aktivlar
Xorijiy savdolar / umumiy savdolar
Xorijiy xodimlar / umumiy xodimlar
II indeksi nimaga e’tibor qaratadi?
Filiallar geografiyasiga
Moliyaviy leveragega
Mahsulot innovatsiyasiga
Ichki bozor narxlariga
Transmilliylashuv indekslarining umumiy vazifasi nimadan iborat?
Biznesning xorijiy bozorlar, aktivlar va xodimlarga qanchalik bog‘liqligini aniqlash
Ichki bozor marketing kampaniyalarini rejalash
Mahsulot assortimenti kengligini baholash
Mahalliy raqobatchilar sonini sanash
Greenfield investitsiyasida TМК qanday yo‘l bilan xorijiy bozorga kiradi?
Mavjud kompaniyani sotib olish orqali
Mahalliy kompaniya bilan hamkorlikda biznes tashkil etish orqali
Noldan yangi korxona yoki zavod qurish orqali
Franchayzing shartnomasi orqali
Greenfield investitsiyasining asosiy afzalliklaridan biri qaysi?
Tez bozorga kirish
Mahalliy talabga moslashuv va to‘liq nazorat
Integratsiya murakkabligi past
Litsenziyaga ehtiyoj yo‘q
Greenfield investitsiyasi kamchiligi sifatida matnda qaysi omil tilga olingan?
Mijoz bazasining yo‘qligi
Korporativ madaniyat farqlari
Katta kapital talab qilishi, vaqt va xavf yuqori
Mahalliy bozorni tushunmaslik
Qo‘shma korxona (Joint Venture) strategiyasida TMK qanday harakat qiladi?
Mahalliy kompaniyani to‘liq sotib oladi
Mahalliy kompaniya bilan hamkorlikda yangi biznes tashkil etadi
Yangi zavod quradi
Raqibni bozordan siqib chiqaradi
Joint Venture afzalligi sifatida quyidagilardan qaysi biri to‘g‘ri?
Tez bozorga kirish va mavjud infratuzilmadan foydalanish
Mahalliy bozorni tushunish va regulator talablariga moslashish
To‘liq nazorat hamda zamonaviy infratuzilma
Integratsiya murakkabligi past
M&A — Qo‘shib olish va yutib yeborish strategiyasining asosiy afzalligi qaysi?
To‘liq nazoratga ega bo‘lish
Tez bozorga kirish, mavjud mijoz bazasi va infratuzilmadan foydalanish
Mahalliy bozorni chuqur tushunish
Litsenziyalarsiz ishlash
M&A strategiyasining kamchiligi sifatida qaysi omil ko‘rsatilgan?
Yuqori marketing xarajatlari
Integratsiya murakkabligi va korporativ madaniyat farqlari
Mahalliy talabni noto‘g‘ri baholash
Zamonaviy infratuzilma yo‘qligi
Quyidagi ta’rif qaysi jarayonga mos: taxminan bir xil o‘lchamdagi ikki yoki undan ortiq kompaniyaning ixtiyoriy ravishda yangi yuridik tuzilmaga birlashishi, avvalgi kompaniyalar tugaydi va aksiyadorlar yangi kompaniya aksiyalarini oladi.
Yutib yeborish (Acquisition)
Qo‘shib olish (Merger)
Greenfield investitsiyasi
Franchayzing
Quyidagi ta’rif qaysi jarayonga mos: bir kompaniyaning boshqasini (odatda kichikrog‘ini) sotib olishi; sotib olingan kompaniya sho‘ba korxonaga aylanadi yoki to‘liq integratsiya qilinib mustaqilligi tugaydi; do‘stona yoki dushmanona bo‘lishi mumkin.
Qo‘shib olish (Merger)
Yutib yeborish (Acquisition)
Greenfield investitsiyasi
JV
Acquisitionning asosiy xususiyati sifatida qaysi fikr to‘g‘ri?
Yangi yuridik shaxs tashkil etiladi
Bir kompaniya ikkinchisini nazoratga oladi
Hamkorlikda foyda bo‘linadi
Zamonaviy infratuzilma quriladi
Acquisition misoli sifatida matnda qaysi hodisa keltirilgan?
Stellantisning tashkil etilishi
Disney tomonidan 21st Century Fox kinostudiyasini sotib olish
PSA Group tomonidan FCA’ni sotib olish
Google tomonidan Android’ni yaratish
Strategik alyanslar deganda nima tushuniladi?
Firmalararo raqobatni butunlay yo‘q qilish
Global iqtisodiy masalalarni birgalikda hal etish uchun firmalararo ittifoq
Mamlakat ichida soliqlarni kamaytirish siyosati
Yakka korxona ichida boshqaruvni optimallashtirish dasturi
Strategik alyanslarning shakllari to‘g‘ri berilgan qatorni tanlang.
Litsenziyalash, franchayzing, boshqaruv shartnomalari, tayyor qilib topshirish shartnomalari
Diversifikatsiya, integratsiya, monopolizatsiya
Eksport, import, barter
IPO, obligatsiya chiqarish, kredit olish
