Quần thể

Quần xã

Cơ thể

Hệ sinh thái

Hệ cơ quan

Mô

Cơ thể

Cơ quan

Không có các cấp tổ chức thấp, luôn tiến hóa

Chỉ có tổ chức sống cấp cao, không tiến hóa

Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc, hệ thống mở tự điều chỉnh, liên tục tiến hóa

Tổ chức theo nguyên tắc cấp bậc tự điều chỉnh, liên tục tiến hóa

Có khả năng thích nghi với môi trường

Thường xuyên trao đổi chất với môi trường

Có khả năng sinh sản để duy trì nòi giống

Phát triển và tiến hóa không ngừng

Chúng sống trong những môi trường giống nhau

Chúng đều được cấu tạo từ tế bào

Chúng đều có nguồn gốc giống nhau

Chúng đều có khả năng tự điều chỉnh

1

2

3

4

Quần xã

Quần thể

Hệ sinh thái

Cơ thể

5 – 3 – 2 – 1 – 4

5 – 3 – 2 – 4 – 1

5 – 2 – 3 – 1 – 4

5 – 2 – 3 – 4 – 1

Quần thể sinh vật

Đa dạng sinh vật

Cá thể và quần thể

Quần xã sinh vật

Sinh học tế bào

Giải phẫu học

Thực vật học

Động vật học

Cấy ghép mô cho người bệnh

Tạo ra giống cây trồng kháng được nhiều bệnh

Xây dựng chế độ ăn uống, tập luyện khoa học

Dùng liệu pháp gen để chữa bệnh ung thư

Sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai

Sự phát triển chỉ thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến nhu cầu phát triển của thế hệ tương lai

Sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến nhu cầu phát triển của các thế hệ tương lai

Sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của các thế hệ tương lai

Chuyển gen tạo giống lúa mới có năng suất cao

Chuyển gen ở động vật và dùng nhiều loài động vật làm thí nghiệm

Nhân bản vô tính con người

Chẩn đoán, lựa chọn giới tính thai nhi sớm

Y học

Y học và Dược học

Pháp y

Di truyền học

Phương pháp quan sát

Phương pháp làm việc trong phòng thí nghiệm

Phương pháp phân tích số liệu

Phương pháp thực nghiệm khoa học

Dữ liệu sinh học, khoa học máy tính và thống kê

Vật lý, hóa học và khoa học máy tính

Dữ liệu sinh học, thiết kế và thống kê

Dữ liệu sinh học, thiết kế và hóa học

Quan sát và đặt câu hỏi → Kiểm tra giả thuyết khoa học → Hình thành giả thuyết khoa học → Làm báo cáo kết quả nghiên cứu

Hình thành giả thuyết khoa học → Quan sát và đặt câu hỏi → Kiểm tra giả thuyết khoa học → Làm báo cáo kết quả nghiên cứu

Quan sát và đặt câu hỏi → Tiến hành thí nghiệm → Thu thập số liệu → Phân tích và báo cáo kết quả nghiên cứu

Quan sát và đặt câu hỏi → Hình thành giả thuyết khoa học → Kiểm tra giả thuyết khoa học → Làm báo cáo kết quả nghiên cứu

Thống kê

Tin sinh học

Khoa học máy tính

Pháp y

Một giả định sơ bộ về bản chất của sự vật và hiện tượng do người nghiên cứu đưa ra để chứng minh hoặc bác bỏ

Một giả định sơ bộ về bản chất của sự vật và hiện tượng được công bố trên các tạp chí khoa học

Một giả định sơ bộ về bản chất của sự vật và hiện tượng được kiểm nghiệm ở nhiều đối tượng khác nhau bởi các nhà khoa học khác nhau trên thế giới

Một giả định sơ bộ về bản chất của sự vật và hiện tượng được giới khoa học thừa nhận

Tế bào

Cơ thể

Quần xã

Sinh quyển

Cấp độ tổ chức của cơ thể

Cấp độ tổ chức của cơ thể

Cấp độ tổ chức sống

Cấp độ tổ chức của tế bào

Thế giới sinh vật hiện nay đã ngừng tiến hóa

Các cấp tổ chức sống là hệ thống mở nhưng không có khả năng tự điều chỉnh

Các sinh vật trên Trái Đất đều có chung nguồn gốc nên tất cả đều giống nhau

Tổ chức sống cấp thấp làm nền tảng để xây dựng nên tổ chức sống cấp cao

Nguyên tử

Tế bào

Cơ quan

Cơ thể

Tất cả các sinh vật đều được cấu tạo bởi một hoặc nhiều tế bào

Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống

Các tế bào được sinh ra từ các tế bào có trước

Cả ba nội dung trên

Robert Hooke

Antonie van Leeuwenhoek

Matthias Schleiden

Theodor Schwann

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, vận động, tự điều chỉnh và thích nghi

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng và phát triển, vận động, tự điều chỉnh và thích nghi

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng và phát triển, cảm ứng, vận động

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng, sinh trưởng và phát triển, sinh sản, cảm ứng, vận động, tự điều chỉnh và thích nghi

Là thành phần chính của tế bào, dịch gian bào, huyết tương, dịch khớp,…

Là dung môi của sự sống

Cung cấp năng lượng

Điều hòa nhiệt cho tế bào và cơ thể

Chiếm tỉ lệ nhỏ hơn 0,01% khối lượng chất sống của cơ thể

Chỉ cần cho thực vật để giải đoan sinh trưởng

Tham gia vào cấu trúc nhiều loại enzyme trong tế bào

Là những nguyên tố đa lượng

Là các nguyên tố phổ biến trong tự nhiên

Có khả năng liên kết với nhau và với các nguyên tố khác tạo nên sự đa dạng của các loại phân tử và đại phân tử

Là thành phần quan trọng của các hợp chất chính trong tế bào

Hợp chất của các nguyên tố này luôn hòa tan trong nước

Hydrogen

Oxygen

Carbon

Calcium

Monosaccharide → Disaccharide → Polysaccharide

Disaccharide → Polysaccharide → Monosaccharide

Monosaccharide → Polysaccharide → Disaccharide

Polysaccharide → Disaccharide → Monosaccharide

Triglyceride

Cortisol

Phospholipid

Estrogen

Cấu trúc bậc 1

Cấu trúc bậc 2

Cấu trúc bậc 3

Cấu trúc bậc 4

Carbohydrate

Protein

Nucleic acid

Lipid

Tinh bột

Glycogen

Cellulose

Chitin

Hòa tan trong nước

Là thành phần quan trọng của màng tế bào

Không phải là polymer

Được cấu tạo hoặc không được cấu tạo từ acid béo

Chứa đường deoxyribose

Là các polymer của các nitrogenous base

Là các polymer của nucleotide

Có dạng xoắn kép

Thế giới sinh vật gồm thực vật, động vật, vi sinh vật, nấm,… và con người

Cấu trúc, chức năng của sinh vật

Sinh học phân tử, sinh học tế bào, di truyền học và sinh học tiến hóa

Công nghệ sinh học

Protein

Tinh bột

Cellulose

DNA

Quan sát → Đặt câu hỏi → Tiến hành thí nghiệm → Làm báo cáo kết quả nghiên cứu

Quan sát và đặt câu hỏi → Tiến hành thí nghiệm → Thu thập số liệu → Phân tích và báo cáo kết quả

Quan sát và đặt câu hỏi → Tiến hành thí nghiệm → Thu thập số liệu → Báo cáo kết quả

Quan sát và đặt câu hỏi → Hình thành giả thuyết khoa học → Kiểm tra đánh giá giả thuyết khoa học → Làm báo cáo kết quả nghiên cứu

Mở rộng nghiên cứu chuyên sâu ở cấp độ vi mô

Nghiên cứu sự sống ở cấp độ vi mô

Mở rộng nghiên cứu ở các cấp độ vi mô và vĩ mô

Ưu tiên phát triển kinh tế, xã hội

Sự ưu tiên tăng trưởng kinh tế mà không quan tâm tới các vấn đề xã hội và môi trường

Sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại làm tổn hại đến nhu cầu phát triển của các thế hệ tương lai

Sự phát triển kinh tế nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại và cả nhu cầu của các thế hệ tương lai

Sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến nhu cầu phát triển của các thế hệ tương lai

Sinh học có vai trò quan trọng trong giải quyết các vấn đề môi trường nhưng không có vai trò chủ đạo trong phát triển bền vững.

Sinh học cung cấp cơ sở khoa học trong việc bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội một cách bền vững.

 Sinh học chỉ có vai trò trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, môi trường và giải quyết các vấn đề xã hội.

 Sinh học chỉ có vai trò trong phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường cũng như sức khỏe con người.

1, 2 và 3

2, 3 và 4

1, 2 và 4

1, 3 và 4

Là vị trí của một tổ chức sống trong thế giới sống được xác định bằng số lượng và chức năng nhất định các yếu tố cấu thành tổ chức đó

Bao gồm các sinh vật sống trong cùng một khu vực và các quần thể sống chung với nhau trong một hệ sinh thái

Bao gồm các cấp độ khác loài cùng sống trong một khu vực nhất định có mối quan hệ với nhau lâu dài

Hệ thống sống gồm các phân tử, bào quan, tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã, hệ sinh thái, sinh quyển

Một base có kích thước lớn $$($$ A hoặc G $$)$$ liên kết bổ sung với một base có kích thước nhỏ $$($$ T hoặc C $$)$$

Các nucleotide trên một mạch đơn liên kết theo nguyên tắc đa phân

Các base giữa hai mạch liên kết với nhau bằng liên kết hydrogen

Hai base có kích thước bé liên kết với nhau, hai base có kích thước lớn liên kết với nhau

(1) quần thể, (2) bào quan

(1) quần xã, (2) cơ thể

(1) quần xã, (2) cơ quan

(1) cơ thể, (2) phân tử

Tất cả các loại tế bào đều có khả năng sinh sản.

Tất cả các sinh vật đều được cấu tạo bởi một hoặc nhiều tế bào.

Tế bào là đơn vị cơ bản của sự sống.

Các tế bào được sinh ra từ các tế bào có trước.

Là thành phần cấu tạo chính của các hợp chất hữu cơ.

Tham gia cấu tạo các enzyme.

Cấu tạo các polysaccharide trong tế bào.

Tạo nên mạch “xương sống” của các hợp chất hữu cơ.

Chiếm lượng nhỏ trong cơ thể sinh vật.

Chỉ tham gia vào xúc tác, không tham gia vào cấu tạo.

Chỉ tham gia vào cấu tạo, không tham gia vào xúc tác.

Tham gia cấu tạo nên các phân tử sinh học trong tế bào.

Đường pentose cấu tạo nucleotide.

Nhóm phosphate cấu tạo nucleotide.

Liên kết giữa các nucleotide.

Liên kết trong nucleotide.

a

b

c

d

e

Cơ quan

Hệ cơ quan

Cơ thể

Quần thể

Quần xã

Cơ thể

Quần xã

Quần thể

Nguyên tử

Phân tử

Bào quan

Tế bào

Cơ quan

Hệ cơ quan

Cơ thể

Nguyên tử

Phân tử

Bào quan

Quần thể

Quần xã

Tế bào

Cơ quan

Hệ cơ quan

Cơ thể

Bào quan

Nguyên tử

Phân tử

Cơ quan

Quần thể

Quần xã

Cơ quan

Hệ cơ quan

Cơ thể

Quần thể

Quần xã

Quần xã

Quần thể

Cơ thể

Hệ cơ quan

Cơ quan

Con người là hệ thống khép kín.

Con người nhận oxygen từ môi trường và thải carbon dioxide ra môi trường.

Con người nhận nhiệt độ từ môi trường và thải nước ra môi trường.

Hình bên chứng minh con người là một hệ thống mở.

DNA chỉ có mặt trong nhân của tế bào.

Đơn phân cấu tạo DNA là các nucleotide.

Mỗi phân tử DNA của người đều gồm 2 mạch polynucleotide cùng chiều, xoắn song song quanh một trục tưởng tượng.

DNA rất đa dạng nhưng đặc trưng cho mỗi loài và mỗi cá thể.

DNA được cấu tạo từ 2 mạch đơn liên kết bổ sung với nhau bằng các liên kết hydrogen.

Mỗi nucleotide gồm 3 thành phần: gốc phosphate, đường deoxyribose (5-carbon) và một base nitơ.

Có 4 loại base là adenine (A), guanine (G), cytosine (C) và thymine (T); các nucleotide khác nhau ở thành phần base.

Mỗi nucleotide có một phân tử đường 5-carbon.

Chức năng của DNA là mang, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền

Mỗi nucleotide được cấu tạo từ ba thành phẩn: base, đường deoxyribose và gốc phosphate.

RNA có cấu trúc chủ yếu từ 2 chuỗi polynucleotide. Mỗi nucleotide được cấu tạo từ base, đường ribose và nhóm phosphate. Có bốn loại base là A, U, G và C

DNA được cấu tạo bởi hai chuỗi polynucleotide liên kết với nhau bằng các liên kết hydrogen

Carbon có 5 electron tự do ở lớp ngoài cùng.

Carbon có khả năng hình thành 4 liên kết cộng hoá trị với các carbon hoặc nguyên tử khác.

Carbon có thể tạo nên mạch “xương sống” của các hợp chất hữu cơ chính trong tế bào.

Carbon tạo nên sự đa dạng về cấu trúc của các hợp chất.

 ở một số loài virus, thông tin di truyền được lưu giữ trên phân tử RNA

ở vi khuẩn, thông tin di truyền được lưu trữ trên 1 phân tử DNA mạch vòng, xoắn kép

Ở sinh vật nhân thực, thông tin di truyền được lưu trữ trên các phân tử DNA mạch thẳng, xoắn kép.

ở sinh vật nhân sơ, thông tin di truyền được lưu trữ trên 1 phân tử DNA mạch thẳng

Mỗi đơn phân nucleotide gồm 3 thành phần.

Đường ở các đơn phân của DNA và RNA giống nhau.

Trong chuỗi polynucleotide nhóm phosphate của nucleotide sau sẽ gắn vào nucleotide trước ở vị trí Carbon số 3’ của đường

Chuỗi polynucleotide là gene

 Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ một hoặc nhiều tế bào

Tế bào là cấp độ tổ chức sống cơ bản biểu hiện đầy đủ các hoạt động của một hệ sống.

 Quá trình trao đổi và chuyển hóa năng lượng, di truyền của cơ thể đều được diễn ra bên ngoài tế bào

 Sự sống được hình thành từ phân tử nhưng không có phân tử nào có thể thực hiện hoạt động sống ở bên ngoài tế bào.

- Carbohydrate là một loại hợp chất hữu cơ cấu tạo từ các nguyên tố C, H và O.

- Các monosaccharide là đơn phân cấu tạo nên disaccharide.

- Các monosaccharide là đơn phân cấu tạo nên polysaccharide.

- Glucose là đơn phân cấu tạo nên tinh bột, glycogen và cellulose.

360

720

1800

3600

2

3

4

5

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4