Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

NSMTU

Total questions: 95

Worksheet time: 48mins

Name
Class
Date
1.

Ilmiy yo‘nalishning strukturasi va ilmiy muammoga qo‘yiladigan uslubiy hamda me’yoriy talablar quyidagilardan iborat:

a)

Ilmiy yo‘nalish, strukturasi, ilmiy muammo, uslubiy va me’yoriy talablar

b)

Fikrlar, mulohazalar, shaxsiy qarashlar, umumiy tavsiyalar

c)

Ijodiy yondashuv, tasavvur, nazariy fikrlar, shaxsiy tajriba

d)

Tashkiliy ishlar, amaliyot, ijtimoiy faoliyat, iqtisodiy ko‘rsatkichlar

2.

Ilmiy yo‘nalishning asosiy xususiyati nimada?

a)

Mustaqil ilmiy izlanish tarmog‘ini hosil qilish

b)

Faqat bir fan sohasiga tegishli bo‘lish

c)

Nazariy muammolarni hal etish

d)

Faqat amaliy natijalarni olish

3.

Ilmiy yo‘nalish ilmiy jamoa va ilmiy maktablar faoliyati sohasidir. Bu soha o‘zini ma’lum dasturiy va tematik yo‘naltilganligi bilan ajralib turadi.

a)

To‘g‘ri

b)

Yolg‘on

4.

Ilmiy tadqiqotda yo‘nalish, maqsadli dasturiy izlanish kompleksi, muammo va mavzuni farqlash zarur. Quyidagilardan qaysi biri bu fikrga misol bo‘la oladi?

a)

Yangi dori vositasini yaratishda yo‘nalish, maqsadli dastur, muammo va mavzuni aniqlash

b)

Tadqiqot natijalarini e’lon qilish

c)

Ilmiy maqola yozish

d)

Laboratoriya jihozlarini xarid qilish

5.

Kompleks tadqiqot dasturi nima?

a)

Bir maqsad atrofida birlashtirilgan tarmoqlararo nazariy va ilmiy-texnologik tadqiqotlar, tavsiyalar va amaliy choralardan iborat tizim.

b)

Faqat bitta sohada olib boriladigan oddiy ilmiy tadqiqot.

c)

Tajriba natijalarini faqat nazariy jihatdan tahlil qilish.

d)

Faqat amaliy ishlarni bajarishga qaratilgan dastur.

6.

Ilmiy muammo-izlanishning katta sohasini qamrab olgan va samarali istiqbolga ega bo'lgan murakkab masaladir.

a)

To'g'ri

b)

Noto'g'ri

7.

Muammoni qo'yishda qanday savolga javob berish kerak?

a)

Nimani o‘rganish kerak, nima tadqiq qilinmagan?

b)

Qanday natijaga erishildi?

c)

Kim tadqiqot olib bordi?

d)

Qayerda tadqiqot o'tkazildi?

8.

Vaziyat shundan iboratki, tadqiqot davomida oldin ma’lum bo‘lmagan hodisa haqida axborot olinadi, lekin mavjud nazariya uning mohiyatini tushuntirib bera olmaydi. Bunday vaziyat qanday ataladi?

a)

Muammoli vaziyat

b)

Oddiy vaziyat

c)

Nazariy vaziyat

d)

Tajriba vaziyat

9.

Aytaylik, meteorologik kuzatishlar sayyoramizda iqlim o‘zgarayotganligi, freon tuynugini kengayib borayotganligi haqida ma’lumotlar bermoqda. Ayni paytda bunday o‘zgarishlar mohiyati va qonuniyatlarini tushuntirib beradigan nazariya hali ishlab chiqilgan emas. Bu holat ilmiy muammoga misol bo‘la oladimi?

a)

Ha, bu holat ilmiy muammoga misol bo‘la oladi.

b)

Yo‘q, bu holat ilmiy muammoga misol bo‘la olmaydi.

c)

Faqat nazariya ishlab chiqilganda ilmiy muammo bo‘ladi.

d)

Bu holat faqat iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq muammo hisoblanadi.

10.

Ilmiy muammoni tavsiflashda qanday shakliy (stilistik) me’yorlarga rioya qilinadi?

a)

Qaytarish va tavtologiyalarga yo‘l qo‘ymaslik

b)

Ko‘p ma’noli atamalarni ishlatmaslik

c)

Nostalgiya va emotsiyalarni kuchaytirish

d)

Standart bo‘lmagan belgilar va birliklarni ishlatmaslik

11.

Muammo mazmuniga oid me’yorlardan biri: hukm va mulohazalarni chin bo‘lishi. To‘g‘ri yoki noto‘g‘ri?

a)

True

b)

False

12.

Ilmiy muammoni tavsiflashda muammoni aniq va ravshan ifodalash zarur.

a)

True

b)

False

13.

Ilmiy muammoni tavsiflashda qanday talabga rioya qilish kerak?

a)

Muammoga oid savollarni keltirib chiqarishda izchillik

b)

Faqat bitta nuqtai nazardan yondashish

c)

Tadbik qilinayotgan vositalar va usullarni tadqiqot maqsadi va natijasiga mos kelishi

d)

Faqat nazariy asoslarni ko‘rsatish

14.

Ilmiy muammoni tavsiflashda matnda bayon qilish uning sifat ko‘rsatkichlari va ahamiyatini oshiradi, mantiqiy va nazariy asoslanganlik darajasini _________

a)

ko‘taradi

b)

pasaytiradi

c)

o‘zgartiradi

d)

yo‘qotadi

15.

Mavzuni o‘zi nima?

a)

Mavzu ilmiy tadqiqotning ma’lum sohasini qamrab oladigan, bir-butan mazmunga ega bo‘lgan masaladir.

b)

Mavzu faqatgina adabiy asarlarning qisqa mazmunidir.

c)

Mavzu matematik formulalarning yig‘indisidir.

d)

Mavzu tarixiy voqealarning sanalaridan iboratdir.

16.

Mavzuni tanlashda birinchi navbatda nimalarga e’tibor qaratish kerak?

a)

Mavzuni dolzarbligi, yangiligi, naqadar unda qiziqish o‘yg‘otganligi kabi xislatlarga.

b)

Faqatgina mavzuning nomiga.

c)

Mavzuni osonligi va qisqaligiga.

d)

Mavzuni boshqa odamlar tanlaganiga.

17.

Mavzuni tanlashda quyidagi metodologik qoidalardan qaysi biri mavzuning zamon talabiga mos kelishini aniqlashga yordam beradi?

a)

Mavzuni dolzarbligi

b)

Mavzuni yangiligi

c)

Mavzuni ahamiyati

18.

Mavzuda mujassamlangan masala, masalani biron-bir tomoni umuman ishlanmagan bo‘lsa, bu qaysi metodologik qoidaga tegishli?

a)

Mavzuni dolzarbligi

b)

Mavzuni yangiligi

c)

Mavzuni ahamiyati

19.

Ilmiy jamoa olib borayotgan tadqiqot yo‘nalishiga mos kelishi va monopoliyaga yo‘l qo‘ymaslik qaysi qoidaga tegishli?

a)

Mavzu ilmiy jamoa olib borayotgan tadqiqot yo‘nalishiga mos kelishi va monopoliyaga yo‘l qo‘ymaslik kerak.

b)

Tadqiqot natijalari faqat bir kishiga tegishli bo‘lishi kerak.

c)

Ilmiy jamoa faqat o‘z yo‘nalishidan tashqarida ishlashi kerak.

d)

Monopoliyaga yo‘l qo‘yish ilmiy taraqqiyotga yordam beradi.

20.

Ilmiy tadqiqot natijalarini ishlab chiqarishga, fanga, o‘quv jarayoniga tezlik bilan tatbiq qilish imkoniyati qaysi qoidaga tegishli?

a)

Mavzuning muhim xislatini ilmiy tadqiqot natijalarini ishlab chiqarishga, fanga, o‘quv jarayoniga tezlik bilan tatbiq qilish imkoniyati tashkil qiladi.

b)

Ilmiy tadqiqot natijalarini faqat nazariy jihatdan ko‘rib chiqish imkoniyati tashkil qiladi.

c)

Ilmiy tadqiqot natijalarini faqat amaliyotda qo‘llash imkoniyati tashkil qiladi.

d)

Ilmiy tadqiqot natijalarini faqat o‘quv jarayonidan tashqarida tatbiq qilish imkoniyati tashkil qiladi.

21.

Mavzu ahamiyati nimani namoyish etadi?

a)

Ilmiy tadqiqot salohiyati darajasini namoyish etadi.

b)

Tadqiqot natijalarini baholashni namoyish etadi.

c)

Tadqiqotda ishlatilgan usullarni namoyish etadi.

d)

Tadqiqot muallifining tajribasini namoyish etadi.

22.

Iqtisodchilar mavzu va olingan natija samaradorligini aniqlovchi formulani ishlab chiqishgan: Rn = In / Xt. Bu yerda Rn nimani anglatadi?

a)

kutalayotgan natija koeffisiyenti

b)

asosiy daromad koeffisiyenti

c)

umumiy xarajat koeffisiyenti

d)

foydalilik darajasi

23.

Iqtisodchilar mavzu va olingan natija samaradorligini aniqlovchi formulani ishlab chiqishgan: Rn = In / Xt. Bu yerda In nimani anglatadi?

a)

iqtisodiy natija

b)

ishlab chiqarish hajmi

c)

xarajatlar

d)

foyda

24.

Iqtisodchilar mavzu va olingan natija samaradorligini aniqlovchi formulani ishlab chiqishgan: Rn = In / Xt. Bu yerda Xt nimani anglatadi?

a)

tadqiqot uchun ketgan xarajat

b)

olingan natija miqdori

c)

ishlab chiqarish hajmi

d)

foydalanilgan vaqt

25.

Quyidagi misollardan qaysi biri matematikaga tegishli?

a)

elementar zarrachalarni guruhlashtirish va tasniflash

b)

algebraik yoki topologik teoremani isbotlash

c)

populyasiyasion evolyusiya nazariyasi

d)

badiiy usulni o‘rganish muammosi

26.

Quyidagi misollardan qaysi biri fizika sohasiga tegishli?

a)

elementar zarrachalarni guruhlashtirish va tasniflash

b)

algebraik yoki topologik teoremani isbotlash

c)

populyasiyasion evolyusiya nazariyasi

d)

badiiy usulni o‘rganish muammosi

27.

Quyidagi misollardan qaysi biri biologiyaga tegishli?

a)

populyasiyasion evolyusiya nazariyasi

b)

badiiy usulni o‘rganish muammosi

c)

ijtimoiy xarakatchanlik dinamikasi masalalari

d)

algebraik yoki topologik teoremani isbotlash

28.

Quyidagi misollardan qaysi biri adabiyotshunoslikka tegishli?

a)

badiiy usulni o‘rganish muammosi

b)

algebraik yoki topologik teoremani isbotlash

c)

populyasiyasion evolyusiya nazariyasi

d)

ijtimoiy xarakatchanlik dinamikasi masalalari

29.

Quyidagi matnga asoslanib, ilmiy tadqiqot ishining asosiy bosqichlari nimalardan iborat?

a)

Muammoni ko‘rib chiqish, manbalarni aniqlash, natijalarni rasmiylashtirish

b)

Faqat natijalarni rasmiylashtirish

c)

Faqat muammoni ko‘rib chiqish

d)

Faqat manbalarni aniqlash

30.

Ilmiy tadqiqot ishining boshlang‘ich bosqichida nimalarga alohida e’tibor beriladi?

a)

Mavzu predmetini tadqiq qilish sabablari, ishlanganlik darajasi, adabiyotlar va manbalar, yechilmagan masalalar va muammolarga, adabiyotlar tahliliga.

b)

Tadqiqot natijalarini baholash va xulosa chiqarishga.

c)

Tadqiqot uchun zarur bo‘lgan texnik vositalarni tanlashga.

d)

Tadqiqot natijalarini ommaga taqdim etishga.

31.

Ilmiy tadqiqot ishining boshlang‘ich bosqichida muhim qism nimalardan iborat?

a)

Mavzuni nazariy, ilmiy va ijtimoiy ahamiyatini ko‘rsatish, asoslab berish.

b)

Tadqiqot natijalarini tahlil qilish.

c)

Eksperiment o‘tkazish va natijalarni baholash.

d)

Xulosa va tavsiyalarni yozish.

32.

Tadqiqot maqsadini amalga oshirish rejasini tuzishda nechta ro‘yxatga ega bo‘lish kerak?

a)

2 ta ro‘yxatga

b)

1 ta ro‘yxatga

c)

3 ta ro‘yxatga

d)

4 ta ro‘yxatga

33.

Quyidagi vazifalarni bajarish uchun kerak bo‘ladigan barcha ishlar, tadbirlar ro‘yxati nima deb ataladi?

a)

Ishlar, tadbirlar ro‘yxati

b)

Resurslar ro‘yxati

c)

Muddatlar jadvali

d)

Bajariladigan ishlar ketma-ketligi

34.

Ilmiy tadqiqot bosqichlarining birinchi bosqichi nimani o‘z ichiga oladi?

a)

Tanlangan tadqiqot mavzusini asoslash, masalalarni belgilash, adabiyotlar va manbalar bilan tanishish, mavzu dolzarbligi va yangiligini asoslash.

b)

Tadqiqot natijalarini tahlil qilish va xulosa chiqarish.

c)

Tadqiqot uchun zarur jihozlarni xarid qilish va laboratoriya tayyorlash.

d)

Tadqiqot natijalarini chop etish va ommaga taqdim etish.

35.

Ilmiy tadqiqot bosqichlarining ikkinchi bosqichida qanday ishlar amalga oshiriladi?

a)

Empirik tadqiqotlarni bajarish, faktlar va ma’lumotlarni yig‘ish, kerakli vositalar va asbob-uskunalarni tayyorlash, obyektni o‘rganish usullarini belgilash.

b)

Tadqiqot natijalarini tahlil qilish va xulosa chiqarish.

c)

Tadqiqot mavzusini tanlash va reja tuzish.

d)

Tadqiqot natijalarini ommaga taqdim etish va chop etish.

36.

Ilmiy tadqiqot bosqichlarining uchinchi bosqichida qanday jarayonlar amalga oshiriladi?

a)

Tajriba o‘tkazish, materiallarni yig‘ish va tasniflash.

b)

Natijalarni tahlil qilish va xulosa chiqarish.

c)

Mavzuni tanlash va maqsadni belgilash.

d)

Adabiyotlarni o‘rganish va reja tuzish.

37.

Ilmiy tadqiqot bosqichlarining to‘rtinchi bosqichida qanday ishlar amalga oshiriladi?

a)

Tadqiqot obyekti xossalarini ifodalovchi modellarni ishlab chiqish, natijalarni matematik, kompyuterli va tahliliy qayta ishlash.

b)

Tadqiqot mavzusini tanlash va maqsadlarni belgilash.

c)

Tadqiqot natijalarini ommaviy axborot vositalarida e’lon qilish.

d)

Tadqiqot uchun zarur jihozlarni xarid qilish va laboratoriyani tayyorlash.

38.

Ilmiy tadqiqot bosqichlarining beshinchi bosqichida qanday ishlar amalga oshiriladi?

a)

Olingan ma’lumotlar va faktlar asosida obyektning asosiy xossalarini nazariy talqin qilish, yangi xossalarni tushuntirish, obyektni bir butun tavsifi va nazariyasini ishlab chiqish.

b)

Tadqiqot uchun zarur bo‘lgan asbob-uskunalarni tanlash va tayyorlash.

c)

Tadqiqot natijalarini statistik tahlil qilish va grafik ko‘rinishda ifodalash.

d)

Tadqiqot obyektini tanlash va maqsadni belgilash.

39.

Ilmiy tadqiqot bosqichlarining oltinchi bosqichida qanday ishlar amalga oshiriladi?

a)

Tadqiqotga yakun yasash, olingan natijalarni rasmiylashtirish, ilmiy hisobot yozish, natijalarni amaliyotga tatbiq qilish yo‘llarini belgilash, maqolalar, risolalar va monografiyalar yozish.

b)

Tadqiqot mavzusini tanlash va maqsadni belgilash.

c)

Tadqiqot uchun zarur adabiyotlarni to‘plash va tahlil qilish.

d)

Tadqiqot natijalarini statistik usullar bilan tahlil qilish.

40.

Ilmiy tadqiqotning nechta asosiy bosqichi mavjud?

a)

Yetti (7) bosqich

b)

Besh (5) bosqich

c)

To'qqiz (9) bosqich

d)

Uch (3) bosqich

41.

Ilmiy tadqiqotning birinchi bosqichida nima aniqlanadi?

a)

Tadqiqot muammosi, mavzusi, obyekti va predmeti aniqlanadi.

b)

Tadqiqot natijalari tahlil qilinadi.

c)

Tadqiqot uchun moliyaviy manbalar aniqlanadi.

d)

Tadqiqotda foydalaniladigan asbob-uskunalar tanlanadi.

42.

Quyidagi bosqichlardan qaysi biri tadqiqot natijalari tahlil qilinadigan bosqichdir?

a)

3-bosqich

b)

5-bosqich

c)

6-bosqich

d)

7-bosqich

43.

Ilmiy tadqiqotning qaysi bosqichida amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi?

a)

7-bosqich

b)

1-bosqich

c)

3-bosqich

d)

5-bosqich

44.

Ilmiy axborot nima?

a)

Obyektni kuzatishdan olingan birlamchi mushohadali axborot matnda qayd qilinganidan keyin ikkilamchi yozilgan axborotga aylanadi.

b)

Faqatgina eksperiment natijasida olingan axborot ilmiy axborot hisoblanadi.

c)

Ilmiy axborot faqat kitoblarda uchraydi.

d)

Ilmiy axborot faqat matematik formulalardan iborat bo'ladi.

45.

Ilmiy axborot tizimiga o‘tkazilgan tadqiqot natijalari nimaga aylanadi?

a)

Ilmiy axborotga aylanadi.

b)

Statistik ma'lumotga aylanadi.

c)

Texnik hujjatga aylanadi.

d)

Iqtisodiy hisobotga aylanadi.

46.

Ilmiy tadqiqotning asosiy maqsadi nima?

a)

Amaliyotga tatbiq qilish, texnika va texnologiyalar ishlab chiqishga zamin bo‘ladigan yangi tushunchalar, g‘oyalar va nazariyalarni ishlab chiqish.

b)

Faqat mavjud bilimlarni takrorlash va mustahkamlash.

c)

Faqat amaliy ishlarni bajarish va natijalarni saqlash.

d)

Yangi texnologiyalarni ishlab chiqmasdan, faqat nazariyani o‘rganish.

47.

Ushbu ta’rifga ko‘ra axborot nimani anglatadi?

a)

Materiya

b)

Energiya

c)

Axborot

d)

Modda

48.

Ushbu xossa tizimlarda nimani ta’minlaydi?

a)

Harakat, o‘zgarish, o‘zaro ta’sir, o‘z-o‘zini tiklash, aloqa va muloqot qilishni ta’minlaydi.

b)

Faqat energiya almashinuvi va harakatni ta’minlaydi.

c)

Tizimda faqat o‘zgarishlarni cheklaydi.

d)

Tizimda faqat aloqa va muloqotni cheklaydi.

49.

Jamiyatda ishlab chiqariladigan axborotlar majmuasi nima deb ataladi?

a)

Ilmiy axborot

b)

Ijtimoiy axborot

c)

Texnologik axborot

d)

Energiya axboroti

50.

Axborot bilimni zaminda turadi. Axborotda bilim, aniqrog‘i uning mazmuni ifodalanadi, aloqa kanalida bir subyekt­dan boshqasiga yetkaziladi. Shunday qilib, aloqa kanalida bilim axborotga aylanadi. Muloqatni ikkinchi subyekt iste’molchi sifatida axborotni qabul qiladi, uni o‘qib, anglab bilimga aylantiradi. Ushbu jarayon natijasida axborot nimaga aylanadi?

a)

Bilimga aylanadi.

b)

Ma'lumotga aylanadi.

c)

Signalga aylanadi.

d)

Kodga aylanadi.

51.

Axborotni qo‘g‘ozli va qo‘g‘ozsiz vositalarda saqlash va uzatish tizimlari mavjud. Hozirgi vaqtda qo‘g‘ozsiz texnologiyalar (kompyuter, internet, megafon, fleshka va boshqalar) axborotni ishlab chiqarish, izlash va uzatishda ustuvor texnologik tizimga aylanmoqda. Quyidagi vositalardan qaysi biri qo‘g‘ozsiz texnologiyaga misol bo‘la oladi?

a)

Kitob

b)

Kompyuter

c)

Gazeta

d)

Daftar

52.

Axborotni izlash va u bilan ishlashni tashkil qilishda qaysi zamonaviy axborot texnologiyasi tizimlarini yaxshi bilish kerak?

a)

Hozirgi zamon axborot texnologiyasi tizimlarini yaxshi bilish kerak.

b)

Faqat eski axborot texnologiyasi tizimlarini bilish kifoya.

c)

Axborot texnologiyasi tizimlarini bilish shart emas.

d)

Faqat internetdan foydalanish yetarli.

53.

Ilmiy-texnik axborot tizimlari to‘g‘risida nima hosil qilish kerak?

a)

Aniq tasavvurni hosil qilish kerak.

b)

Hech qanday ma'lumot hosil qilish kerak emas.

c)

Faqatgina statistikani hosil qilish kerak.

d)

Fikr almashishni hosil qilish kerak.

54.

Mutaxassislik bo‘yicha axborot manbalarini qanday bilish kerak?

a)

Mumkin qadar to‘liq bilish kerak.

b)

Faqat asosiy manbalarni bilish kerak.

c)

Hech qanday manbani bilmaslik kerak.

d)

Tasodifiy manbalarni bilish kerak.

55.

Axborotni izlashning eng oqilona yo‘lini tanlash, uni qayta ishlash usuli va vositalarini o‘ylab ko‘rish, tayyorlash nimani anglatadi?

a)

Axborotni izlashning eng oqilona yo‘lini tanlash va uni qayta ishlash usuli va vositalarini o‘ylab ko‘rish, tayyorlash kerak.

b)

Faqat axborotni yig‘ish va saqlash kerak.

c)

Axborotni faqat tahlil qilish va baholash kerak.

d)

Axborotni izlashning eng oddiy yo‘lini tanlash va uni o‘zgartirmasdan qabul qilish kerak.

56.

Yordamchi bibliografik va axborot materiallaridan foydalanish nimaga ega bo‘lishni anglatadi?

a)

Uquvga ega bo‘lishni anglatadi.

b)

Ko‘proq kitob o‘qishni anglatadi.

c)

Yangi til o‘rganishni anglatadi.

d)

Internetdan foydalanishni anglatadi.

57.

Quyidagilardan qaysi biri ilmiy axborotni ishlab chiqarish va saqlash tizimiga kiradi?

a)

Ilmiy-texnik axborot markazlari

b)

Internet saytlar

c)

Nashriyotlar

d)

Resurs markazlari

58.

Axborot mahsuloti nimani o‘z ichiga oladi?

a)

Ilmiy-texnik axborot markazlari

b)

Chop etilgan, resurs markazlarida to‘plangan, internet saytlariga o‘tkazilgan axborot majmuasi

c)

Axborot texnologiyasi tizimlari

d)

Axborot resurslari

59.

Axborot texnologiyasi tizimlari tarkibiga nimalar kiradi?

a)

Ilmiy muassasalar, axborot resurslari, nashriyot, referativ qaydnomalar va ekspress-jurnallar

b)

Ilmiy-texnik axborot markazlari

c)

Internet saytlar

d)

Monografiyalar

60.

Quyidagilardan qaysi biri ilmiy-texnikaviy axborot manbalariga kiradi?

a)

Darsliklar va o‘quv qo‘llanmalar

b)

Davriy matbuot

c)

Me’yoriy hujjatlar

d)

Yuqoridagilarning barchasi

61.

Ilmiy axborot manbai deb nimaga aytiladi?

a)

Bir ma’lumot mavjud bo‘lgan hujjatga ilmiy axborot manbai deyiladi.

b)

Faqat internetda topilgan ma’lumotga ilmiy axborot manbai deyiladi.

c)

Faqat kitoblarda yozilgan ma’lumotga ilmiy axborot manbai deyiladi.

d)

Faqat rasmiy hujjatlarga ilmiy axborot manbai deyiladi.

62.

Axborotning yuqorilama oqimi kimlar tomonidan yo‘naltiriladi?

a)

Ijrochilar (ITI, oliy o‘quv yurtlari va boshqalar)dan qayd etuvchi idoralar tomon yo‘naltiriladi.

b)

Rahbarlar tomonidan xodimlarga yo‘naltiriladi.

c)

Tashqi tashkilotlardan ichki bo‘limlarga yo‘naltiriladi.

d)

Barcha bo‘limlardan rahbariyatga yo‘naltiriladi.

63.

Axborot oqimining ikki turi bor: yuqorilama oqim va ______ oqim.

a)

quyilama

b)

yonlama

c)

teskari

d)

doiralama

64.

Internet texnologiyalari yordamida axborotni tarqatishda qanday afzalliklar mavjud? To'g'ri javobni tanlang:

a)

Axborot uzatishning past tezligi

b)

Aloqa kanallari orqali axborot uzatishning yuqori tezligi

c)

Hujjatlarni faqat qog'ozda saqlash

d)

Axborot resurslaridan foydalanishning murakkabligi

65.

Internet texnologiyalari yordamida hujjatlarni elektron shaklda saqlashning qanday afzalligi bor? Bo'sh joyni to'ldiring.

a)

arzonligi va qulayligi

b)

qimmatligi va murakkabligi

c)

faqat qog'ozda saqlash imkoniyati

d)

tezda yo'qolib ketishi

66.

Veb-texnologiyalardan foydalangan holda axborot resurslaridan foydalanishning qanday afzalligi bor?

a)

soddaligi va qulayligi

b)

qimmatligi va murakkabligi

c)

faqat maxsus dastur talab qilinishi

d)

cheklangan imkoniyatlar

67.

Ma'lumotlar bazalarida ma'lumot qidirishning qanday afzalligi bor?

a)

qulayligi

b)

qimmatligi

c)

sekinligi

d)

murakkabligi

68.

Quyidagi ta'rifni to'ldiring: Internet – bu axborotni ________ turib olish va uni kompyuter texnologiyalari va aloqa tizimlari yordamida vizualizasiya qilishning bir usuli.

a)

masofadan

b)

tezlikda

c)

qo'lda

d)

mahalliy

69.

Axborotni samarali tarzda o‘zlashtirish uchun birinchi navbatda nima aniqlab olinishi zarur?

a)

Maqsadni

b)

Manbani

c)

Vaqtni

d)

Texnologiyani

70.

Quyidagilardan qaysi biri birlamchi hujjatli axborot manbasi hisoblanadi?

a)

Kitoblar

b)

monografiyalar

c)

darslik

d)

o‘quv qo‘llanmalar

71.

Davriy matbuot nashrlari birlamchi hujjatli axborot manbalariga misol bo‘la oladimi?

a)

True

b)

False

72.

Ilmiy tadqiqotlar va tajribaviy konstruktorlik ishlar haqidagi hisobotlar birlamchi hujjatli axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

73.

Me’yoriy hujjatlar, standartlar, texnikaviy yo‘riqnomalar, jadvallar birlamchi hujjatli axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

74.

Ixtisoslashgan ilmiy-texnik katalog va preyskurantlar birlamchi hujjatli axborot manbalariga misol bo‘la oladimi?

a)

True

b)

False

75.

Patent hujjatlari birlamchi hujjatli axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

76.

Informatsiyaviy nashrlar, ekspress-axborot birlamchi hujjatli axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

77.

Xorijiy ilmiy-texnikaviy adabiyotlar, asl nusxalar va tarjimalar birlamchi hujjatli axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

78.

Ilmiy anjuman materiallari birlamchi hujjatli axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

79.

Ikkilamchi axborot manbalari qaysilar?

a)

Qomusiy va ixtisoslashgan lug‘atlar, dissertatsiya avtoreferatlari, tahliliy va umumlashtiruvchi referativ to‘plamlar, bibliografik kataloglar.

b)

Asosiy ilmiy maqolalar va monografiyalar.

c)

Internet bloglari va ijtimoiy tarmoqlar.

d)

Darsliklar va o‘quv qo‘llanmalari.

80.

Qomusiy va ixtisoslashgan lug‘atlar ikkilamchi axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

81.

Dissertatsiya avtoreferatlari ikkilamchi axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

82.

Tahliliy va umumlashtiruvchi referativ to‘plamlar ikkilamchi axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

83.

Bibliografik kataloglar ikkilamchi axborot manbalariga kiradimi?

a)

True

b)

False

84.

Fakt atamasi ikki ma’noda ishlatiladi. 1. Haqiqatda sodir bo‘lgan hodisa haqida ma’lumot. 2. Xulosa chiqarish uchun xizmat qiladigan, tajribada tasdiqlangan hodisa xususida bildirilgan hukm. Faktning bu ikki ma’nosini to‘g‘ri tartibda yozing.

a)

1. Haqiqatda sodir bo‘lgan hodisa haqida ma’lumot. 2. Xulosa chiqarish uchun xizmat qiladigan, tajribada tasdiqlangan hodisa xususida bildirilgan hukm.

b)

1. Xulosa chiqarish uchun xizmat qiladigan, tajribada tasdiqlangan hodisa xususida bildirilgan hukm. 2. Haqiqatda sodir bo‘lgan hodisa haqida ma’lumot.

c)

1. Haqiqatda sodir bo‘lgan hodisa haqida ma’lumot. 2. Fikr yuritish uchun asos bo‘ladigan taxmin.

d)

1. Tajribada tasdiqlangan hodisa xususida bildirilgan hukm. 2. Haqiqatda sodir bo‘lgan hodisa haqida ma’lumot.

85.

Ilmiy faktning qanday sifat belgilari, xususiyatlari mavjud? Ularni sanab bering.

a)

1. Yangiligi 2. Ishonchli bo‘lishi 3. Aniqligi

b)

1. Qadimiyligi 2. Noaniqligi 3. Shubhali bo‘lishi

c)

1. Tasodifiyligi 2. O‘zgarmasligi 3. Yashirinligi

d)

1. Oddiyligi 2. Qiyinligi 3. Noaniqligi

86.

Ilmiy faktning yangiligi nimani anglatadi?

a)

Oldin ma’lum bo‘lmagan hodisa, biron-bir qiymat (ko‘rsatkich) haqida axborot beradigan ilmiy fakt yangi bilim beradi.

b)

Faqat eski ma’lumotlarni takrorlaydi.

c)

Faqat nazariyani tasdiqlaydi.

d)

Faqat statistik ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi.

87.

Tadqiqot doirasiga kiritilgan fakt ilmiy fakt deb ataladi. Bu jumla to‘g‘rimi yoki noto‘g‘rimi?

a)

True

b)

False

88.

Fakt tadqiqot zaxirasi sifatida axborot majmuasidan ajratib olinadi. Bu jumla to‘g‘rimi yoki noto‘g‘rimi?

a)

True

b)

False

89.

Ilmiy faktlarni ishonchli bo‘lishi uchun qanday shartlar bajarilishi kerak?

a)

Qayd etilgan hodisani real mavjudligi, o‘xshash sharoit va vaziyatda uni takrorlash mumkinligi.

b)

Faqat bir marta kuzatilgan hodisa asosida xulosa chiqarish.

c)

Faktlarni faqat nazariy jihatdan tasdiqlash.

d)

Shaxsiy fikr va taxminlarga asoslanish.

90.

Yapon bakteriologi Xideo Noguchi nimani kashf etganini e’lon qilgan?

a)

Sariq bezgak kasalini qo‘zg‘atadigan mikroorganizmni.

b)

Gripp virusini.

c)

Tuberkulyoz bakteriyasini.

d)

Qizamiq virusini.

91.

Faktlarni aniqligi nimaga bog‘liq?

a)

Obyekt haqida to‘liq, batafsil tasavvurga ega bo‘lishga.

b)

Tasodifiy tanlovga.

c)

Faqatgina subyektiv fikrlarga.

d)

Vaqtning o‘tishiga.

92.

Statistik qiymatga ega bo‘lgan faktlarda noaniqlik, xatolik uchrashishi mumkin. Bu holatda faktlarni aniqlashga yordam beradigan usul nima?

a)

Matematik usul.

b)

Tasodifiy tanlash usuli.

c)

Eksperimental usul.

d)

Grafik usul.

93.

Faktlarni tahlil qilish va umumlashtirish natijasida nimaga ega bo‘lish mumkin?

a)

Nazariy bilim (xulosa, aksioma, qoida).

b)

Tasodifiy natija.

c)

Shaxsiy fikr.

d)

Noaniq ma'lumot.

94.

Fanning muhim bilish irmog‘ini ilmiy yo‘nalish tashkil qiladi. O‘z navbatida ilmiy yo‘nalish bilimlarni sohaviy tarmoqlarga bo‘linishidan kelib chiqadi. Fan _____ fan tarmoqlari _____ fan yo‘nalishi.

a)

sohaviy, ilmiy

b)

ilmiy, sohaviy

c)

tarmoqli, yo‘nalishli

d)

bilim, tarmoq

95.

Ilmiy yo‘nalish ilmiy jamoa va ilmiy maktab shug‘ullanadigan fan.

a)

ilmiy

b)

texnik

c)

adabiy

d)

san’at