NEW
Font size
WorksheetsТоаырактану 1-50
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
«Топырақ» деген не?
Тау жыныстарының үгілу өнімі
Табиғаттың ерекше денесі, өсімдік өсетін құнарлы қабат
Минералдар жиынтығы
Жер қыртысының төменгі бөлігі
Топырақ құралу үрдістерінің үш тобы:
Алғашқы үрдіс, қарапайым микроүрдіс, кемелдену үрдісі
Балшықтану, тұздану, шайылу
Мезоүрдіс, макроүрдіс, қышқылдану
Макробедерге не жатады?
Ұсақ жыра
Топырақ түйіртпегі
🌱 Таулар, жазықтар, үстірттер
D) Құм төбешігі
В.В. Докучаев бойынша топырақты жіктеу принципі:
Химиялық
Механикалық
🌱 Генетикалық
Агрохимиялық
Зат айналымынын турлери
Су және жел
Биологиялық және механикалық
🌱 Үлкен және кіші биологиялық айналым
Табиғи және жасанды
Топырақтың морфологиялық белгілері:
Температура, қысым
Минералдық құрамы
🌱 Түсі, құрылымы, тығыздығы, қабаттары
Климат
Топырақ кескіні құрылысына байланысты типтері:
Жай және күрделі
🌱 Қарапайым, жетілмеген, кәдімгі, бұзылған
Құрғақ және ылғалды
Биік және аласа
В қабаты — бұл:
Қарашірінді қабаты
Шайылу қабаты
🌱 Иллювиалды (жиналу) қабаты
Аналық жыныс
Топырақтануда агробағытты кім салды?
В.В. Докучаев
🌱 К.Д. Глинка
В.И. Вернадский
Н.А. Качинский
Агромәдени-химиялық бағыттың негізін салған:
Докучаев
🌱 Д.Н. Прянишников
Вернадский
Гедройц
Агрогеологиялық бағытты кім салды?
🌱 В.В. Докучаев
Качинский
Захаров
Саввинов
Топырақтанудағы бас әдіс:
Зертханалық
Геохимиялық
🌱 Кескінді әдіс
Радиоизотопты
Топырақтану ғылымының басты міндеті:
Климатты зерттеу
🌱 Топырақ құнарлылығын сақтау және арттыру
Геологияны дамыту
Су қорын есептеу
Топыраққа ақ және ақшыл түс беретін қосылыстар:
Темір оксидтері
🌱 Карбонаттар, гипс, тұздар
Гумус
Марганец
Ресейдің қара топырақты облысы» (1886) кітабының авторы:
🌱 В.В. Докучаев
Глинка
Вернадский
Качинский
Құмның майда фракциясы (Н.А. Качинский):
1–0,5 мм
🌱 0,25–0,05 мм
0,05–0,01 мм
<0,001 мм
Шаңның ірі фракциясы:
1–0,5 мм
🌱 0,05–0,01 мм
0,25–0,05 мм
<0,001 мм
Шақаттың кескіні қай қабаттарға бөлінеді?
A–B–C
🌱 A–A2–B–C
O–A–C
A–D
Өсімдікке қолайлы топырақ тығыздығы:
2,5 г/см³
🌱 1,1–1,3 г/см³
0,6 г/см³
3,0 г/см³
Батпақты шақаттар пайда болады:
Қуаң климатта
🌱 Жер асты суы жақын, ылғал мол жерде
Таулы аймақта
Құмды шөлде
Топырақтың A2 қабаты:
Қарашірінді жиналу қабаты
🌱 Шайылу (элювиалды) қабаты
Аналық жыныс
Иллювиалды қабат
Жаңа жарандылар дегеніміз:
Аналық жыныс бөлшектері
🌱 Топырақта қайта түзілген қосылыстар (гипс, карбонат, темір т.б.)
Өсімдік қалдықтары
Құм бөлшектері
Кірме заттарға не жатады?
🌱 Сырттан әкелінген тұздар, құм, күл
Гумус
Минералдар
Су
С.А. Захаров бойынша топырақ түсін анықтауда маңызды топтар:
Температура
Ылғал
🌱 Гумус, темір қосылыстары, карбонаттар
Жел
Захаров бойынша түйіртпектілік типтері:
Ұсақ және ірі
🌱 Дәнді, кесекті, призма тәрізді, тақталы
Қатты және жұмсақ
Құрғақ және дымқыл
Түйіртпекқұралу ілімін зерттеген ғалымдар:
Вернадский, Докучаев
🌱 Саввинов, Захаров
Глинка, Прянишников
Качинский
Агрономиялық ең құнды агрегат мөлшері:
0,01–0,05 мм
🌱 0,25–10 мм
10–20 мм
>20 мм
Топырақтың сіңіру қабілетін дамытқан ғалымдар:
🌱 К.К. Гедройц
Докучаев
Вернадский
Качинский
Коллоидтардың тұнба күйі:
🌱 Гель
Золь
Ерітінді
Қатты зат
Коллоидтардың ерітінді күйі:
🌱 Золь
Гель
Тұнба
Құм
Коллоидтардың ерітіндіден тұнбаға көшуі:
🌱 Коагуляция
Пептизация
Дисперсия
Минералдау
Пептизациялау қабілеті жоғары катиондар:
Ca²⁺
Mg²⁺
🌱 Na⁺
Al³⁺
Коллоид мицелласының құрылысы (Н. Горбунов):
🌱 Ядро + адсорбциялық қабат + диффузиялық қабат
Тек ядро
Ерітінді
Минерал
Физикалық балшыққа жататын фракциялар:
>1 мм
🌱 <0,01 мм
1–0,5 мм
0,25–0,05 мм
Физикалық құмға жататын фракциялар:
🌱 >0,01 мм
<0,001 мм
<0,01 мм
0,001 мм
Құмайтты топырақтағы физикалық балшық мөлшері:
5–10 %
🌱 10–20 %
40–50 %
60 %
Бос құмдағы физикалық балшық мөлшері:
🌱 <5 %
10-20 %
30-40 %
50 %
Байланысқан құмдағы физикалық балшық:
1–3 %
🌱 5–10 %
20–30 %
40 %
Жеңіл құмбалшықты топырақтағы физикалық балшық:
5–10 %
🌱 20–30 %
40-50 %
>60 %
Орташа құмбалшықты топырақтағы физикалық балшық:
10-20 %
20-30 %
🌱 30–40 %
50-60 %
Ауыр құмбалшықты топырақтағы физикалық балшық мөлшері:
10–20 %
20–30 %
🌱 40–50 %
>60 %
Ауыр балшықты топырақтағы физикалық балшық:
30-40%
40-50%
🌱 >60 %
10-20%
Жеңіл балшықты топырақтағы физикалық балшық:
20-30%
🌱 50–60 %
>60 %
10-15 %
Орташа балшықты топырақтағы физикалық балшық:
30-40 %
40-50 %
🌱 60–75 %
<20 %
Құм және шаң топтарындағы басым минералдар:
🌱 Кварц, дала шпаты
Кальцит
Гипс
Галит
Қара топырақтар түзілетін табиғи зона:
🌱 Орманды дала, дала
Тайга
Шөл
Тундра
Қара топырақ гумусында басым қышқылдар:
🌱 Гумин және фульвоқышқылдар
Кремний қышқылы
Азот қышқылы
Көмір қышқылы
Топырақ құнарлылығына көбірек әсер ететін фракциялар:
Құм
🌱 Балшық және шаң
Қиыршақ және тас
Тастар
Өсімдік қорегіне қажет гумус элементі:
Кремний
🌱 Азот
Темір
Натрий
Иллювиалды қабатта Na⁺ көп жиналатын топырақ:
Қара топырақ
🌱 Кебір топырақ
Қоңыр топырақ
Орман топырағы
