WorksheetsĐỀ 1
Total questions: 40
Worksheet time: 20mins
Phát biểu nào dưới đây phản ánh đúng bản chất của phương pháp khoa học?
Là phương pháp thu thập dữ liệu khách quan hoàn toàn không có thiên kiến
Là công cụ đo lường thực nghiệm trong các ngành tự nhiên
Là hệ thống logic giúp tạo ra tri thức thông qua quan sát, lý luận và kiểm chứng
Là chuỗi các bước cứng nhắc để kiểm định giả thuyết
Một lý thuyết khoa học tốt cần đáp ứng tiêu chí nào sau đây?
Dễ hiểu với công chúng
Không thay đổi theo thời gian
Có thể kiểm chứng, tổng quát và có khả năng dự đoán
Được viết bằng các định nghĩa hình thức và toán học
Mối liên hệ giữa "giả thuyết" và "lý thuyết" trong nghiên cứu khoa học là gì?
Giả thuyết là phát biểu có thể kiểm định được, bắt nguồn từ lý thuyết
Giả thuyết là sự xác nhận của lý thuyết
Lý thuyết dùng để bác bỏ giả thuyết
Cả hai đều là khẳng định chưa kiểm chứng
Điểm khác biệt then chốt giữa "nghiên cứu cơ bản" và "nghiên cứu ứng dụng" là:
Nghiên cứu cơ bản được tài trợ bởi nhà nước, còn ứng dụng bởi doanh nghiệp
Nghiên cứu cơ bản dùng phương pháp định tính, ứng dụng thì định lượng
Cơ bản sử dụng thiết kế mô phỏng, ứng dụng sử dụng khảo sát
Nghiên cứu ứng dụng nhằm giải quyết vấn đề thực tiễn, còn cơ bản nhằm mở rộng tri thức
Trong tiến trình nghiên cứu khoa học, "khái niệm thao tác" giúp:
Định nghĩa từ điển cho khái niệm
Tăng tính khái quát hóa của lý thuyết
Hợp thức hóa giả thuyết từ quan điểm triết học
Làm rõ cách đo lường một khái niệm trừu tượng
Đâu là một tiêu chí đánh giá chặt chẽ nhất về tính khoa học của một nghiên cứu?
Được công bố bởi tạp chí quốc tế
Dựa trên mô hình lý thuyết rõ ràng
Có sử dụng phần mềm phân tích thống kê
Có thể tái lập lại quy trình và kết quả
Trong quy trình nghiên cứu khoa học, nếu một giả thuyết không bị bác bỏ, điều đó có nghĩa là:
Có thể sử dụng nó để xây dựng luật khoa học
Giả thuyết đó là chân lý phổ quát
Không có đủ bằng chứng để bác bỏ, nhưng chưa thể khẳng định nó là đúng tuyệt đối
Giả thuyết đó được xác nhận là đúng
Một công bố khoa học sẽ bị xem là không đạo đức trong trường hợp nào dưới đây?
Không công bố kết quả tiêu cực
Lặp lại nghiên cứu đã có mà không thông báo
Không trích dẫn đầy đủ các công trình liên quan
Bỏ qua kết quả không phù hợp với giả thuyết
Mục đích tối hậu của khoa học không phải là chứng minh điều gì là đúng tuyệt đối, mà là:
Giải thích toàn bộ thực tại khách quan
Tối ưu hóa các mô hình thống kê
Xây dựng các mô tả tạm thời có thể bị thay thế nếu có bằng chứng tốt hơn
Tạo ra mô hình dự đoán tương lai
Trong phân loại nghiên cứu theo mục tiêu, điểm phân biệt then chốt giữa nghiên cứu mô tả (descriptive) và nghiên cứu khám phá (exploratory) là:
Nghiên cứu khám phá luôn yêu cầu giả thuyết, còn mô tả thì không
Nghiên cứu mô tả có mục tiêu cụ thể hơn và thường được thực hiện sau nghiên cứu khám phá
Nghiên cứu mô tả tìm hiểu nguyên nhân, còn khám phá chỉ thống kê hiện tượng
Nghiên cứu khám phá sử dụng dữ liệu định lượng, còn mô tả dùng định tính
Theo tiêu chí "mức độ kiểm soát", đâu là điểm khác biệt chủ yếu giữa nghiên cứu thực nghiệm (experimental) và bán thực nghiệm (quasi-experimental)?
Bán thực nghiệm không có nhóm đối chứng ngẫu nhiên
Bán thực nghiệm chỉ dùng trong lĩnh vực y học
Nghiên cứu thực nghiệm không đo lường biến độc lập
Chỉ nghiên cứu thực nghiệm dùng thiết kế trước–sau
Nghiên cứu đánh giá chương trình xã hội thường được phân loại là:
Nghiên cứu cơ bản có đối chiếu
Nghiên cứu hành động
Nghiên cứu mô tả
Nghiên cứu ứng dụng có tính đánh giá (evaluation research)
Trong phân loại nghiên cứu theo phương pháp tiếp cận, đâu là đặc điểm then chốt của nghiên cứu định tính so với định lượng?
Định tính không sử dụng bất kỳ công cụ nào
Định lượng ít bị thiên lệch chủ quan
Định tính dựa trên cỡ mẫu lớn, định lượng thì nhỏ
Định tính khám phá ý nghĩa và quá trình; định lượng đo lường và kiểm định giả thuyết
Phân loại nghiên cứu theo "mức độ can thiệp" gồm:
Nghiên cứu định tính, định lượng, hỗn hợp
Nghiên cứu mô tả, nghiên cứu dự báo
Nghiên cứu thực địa, nghiên cứu phòng thí nghiệm
Nghiên cứu quan sát, bán thực nghiệm, thực nghiệm
Điểm đặc trưng của nghiên cứu phát triển lý thuyết (theory-building research) là:
Tạo ra sản phẩm ứng dụng công nghệ
Phát triển các kỹ thuật thống kê mới
Xây dựng mô hình khái niệm mới dựa trên quan sát và dữ liệu
Áp dụng mô hình lý thuyết sẵn có vào thực tế
Một nghiên cứu sử dụng cả bảng hỏi (survey) lẫn phỏng vấn sâu nhằm mô tả đặc điểm và giải thích nguyên nhân của một hiện tượng nên được phân loại là:
Nghiên cứu mô tả kết hợp
Nghiên cứu định tính nâng cao
Nghiên cứu thực nghiệm xã hội
Nghiên cứu hỗn hợp (mixed methods)
Nghiên cứu hỗn hợp có định hướng giải thích (explanatory mixed-methods) thuộc loại nào?
Nghiên cứu khám phá định tính
Nghiên cứu lý thuyết định tính
Nghiên cứu hỗn hợp có định hướng giải thích
Nghiên cứu khảo sát sơ bộ
Trong phân loại theo bản chất logic lập luận, nghiên cứu quy nạp (inductive research) thường:
Sử dụng thiết kế cắt ngang
Phụ thuộc vào thử nghiệm định lượng
Bắt đầu từ quan sát cụ thể để hình thành lý thuyết tổng quát
Xuất phát từ giả thuyết rõ ràng và kiểm định bằng dữ liệu
Nghiên cứu so sánh (comparative research) có đặc điểm đặc trưng nào?
Phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa hai hoặc nhiều đối tượng trong điều kiện khác nhau
Tập trung so sánh dữ liệu theo thời gian duy nhất
Không thể sử dụng trong nghiên cứu liên văn hóa
Chỉ sử dụng số liệu thống kê mô tả
Một nghiên cứu mô tả đặc điểm dân số và phân bố theo vùng địa lý trong thời gian nhất định là ví dụ của:
Nghiên cứu khám phá
Nghiên cứu mô tả cắt ngang
Nghiên cứu trường hợp
Nghiên cứu hành động
Thiết kế nghiên cứu dọc (longitudinal design) đặc trưng bởi:
Thu thập dữ liệu từ nhiều mẫu tại một thời điểm
Không có khả năng phân tích thay đổi theo thời gian
Theo dõi cùng một nhóm đối tượng trong một khoảng thời gian dài
Chỉ dùng trong nghiên cứu lâm sàng
Nghiên cứu lý thuyết (theoretical research) được phân loại dựa trên:
Luôn kết hợp với phân tích định lượng
Mục đích áp dụng
Không cần dữ liệu thực nghiệm và tập trung vào suy luận logic
Có cỡ mẫu lớn
Trong quy trình của phương pháp khoa học, vai trò của "giả thuyết" là gì?
Một phát biểu có thể kiểm định, làm cầu nối giữa lý thuyết và quan sát thực nghiệm
Một mục tiêu của nghiên cứu
Một câu hỏi mở chưa xác định biến
Một lý thuyết tổng quát chưa kiểm chứng
Trong phương pháp khoa học, “thiết kế nghiên cứu” (research design) có vai trò gì?
Tạo ra cấu trúc hệ thống để kiểm định giả thuyết một cách hợp lý và chính xác
Lựa chọn mẫu ngẫu nhiên
Xác định số liệu cần dùng trong thống kê
Là bước đầu tiên để hình thành lý thuyết
"Replication" trong phương pháp khoa học nhằm:
Mở rộng mẫu nghiên cứu ban đầu
Tái thực hiện nghiên cứu để xác minh tính nhất quán và độ tin cậy của kết quả
Kiểm định giả thuyết theo phương pháp mới
Phát triển lý thuyết mới
Một lý thuyết không thể kiểm định bằng dữ liệu thực nghiệm sẽ bị xem là:
Không phù hợp với ngành nghiên cứu
Có thể được thay thế bằng mô hình thống kê
Tạm thời chưa công nhận
Phi khoa học
Trong logic khoa học, nếu một nghiên cứu bác bỏ giả thuyết H0, điều gì có thể được kết luận?
Lý thuyết liên quan bị loại bỏ hoàn toàn
Có bằng chứng thống kê đủ mạnh để bác bỏ H0
Giả thuyết nghiên cứu được chứng minh hoàn toàn đúng
Giả thuyết nghiên cứu được chấp nhận vĩnh viễn
Một trong những hạn chế lớn nhất của phương pháp khoa học trong nghiên cứu xã hội là:
Thiếu khả năng mô hình hóa thống kê
Không thể đo lường hành vi
Không thể sử dụng giả thuyết
Khó kiểm soát đầy đủ các biến nhiễu và ngữ cảnh
Trong phương pháp khoa học, một giả thuyết có thể được xây dựng từ:
Phỏng đoán dựa trên ý kiến đa số
Suy diễn logic từ các định luật khoa học
Trực giác chủ quan của nhà nghiên cứu
Những mâu thuẫn hoặc khoảng trống từ lý thuyết hiện có
Câu nào sau đây đúng về vai trò của phương pháp định lượng trong phương pháp khoa học?
Chỉ dùng cho các nghiên cứu mô tả
Không thể sử dụng nếu không có nhóm đối chứng
Là cách duy nhất để thu thập dữ liệu khoa học
Hữu hiệu trong việc xác định mối quan hệ nhân quả giữa các biến
Một nghiên cứu có thể bị xem là phản khoa học nếu:
Không sử dụng công cụ định lượng
Không có khả năng bác bỏ bằng dữ liệu
Thiếu bảng biểu minh họa
Không được xuất bản
Khi một giả thuyết được kiểm định và không bị bác bỏ, điều đó cho phép nhà nghiên cứu:
Khẳng định nó đúng mãi mãi
Tạm thời chấp nhận nó, nhưng vẫn cần kiểm tra tiếp
Bỏ qua việc lặp lại thử nghiệm
Chứng minh lý thuyết liên quan
“Operationalization” (thao tác hóa) trong phương pháp khoa học có vai trò gì?
Phân tích kết quả bằng thống kê
Diễn giải khái niệm trừu tượng thành biến có thể đo lường cụ thể
Định lượng sai số phép đo
Chuyển đổi dữ liệu định tính thành dữ liệu thứ cấp
Sự khác biệt cơ bản giữa phương pháp suy diễn (deductive) và quy nạp (inductive) trong phương pháp khoa học là:
Chỉ suy diễn là chấp nhận trong khoa học tự nhiên
Cả hai đều bắt đầu từ giả thuyết
Quy nạp khởi đầu từ dữ liệu thực nghiệm để xây dựng lý thuyết, suy diễn bắt đầu từ lý thuyết để kiểm định
Suy diễn đi từ cụ thể đến tổng quát, quy nạp thì ngược lại
“Triangulation” trong phương pháp khoa học liên quan đến:
Phân tích ba biến thống kê
Phối hợp nhiều nguồn dữ liệu hoặc phương pháp để tăng độ tin cậy kết luận
Kết hợp định tính và định lượng trong mọi nghiên cứu
Kiểm định giả thuyết bằng ba giai đoạn
Một lý thuyết khoa học bị loại bỏ khi:
Không còn phù hợp với tiêu chí chính trị hoặc đạo đức
Không phổ biến trên các tạp chí quốc tế
Có quá nhiều lý thuyết cạnh tranh xuất hiện
Bằng chứng thực nghiệm lặp đi lặp lại mâu thuẫn với lý thuyết mà không thể giải thích hợp lý
Trong phương pháp nghiên cứu khoa học, một vấn đề nghiên cứu tốt cần hội tụ những yếu tố nào sau đây?
Có thể gây tranh cãi trong xã hội
Được tài trợ bởi các tổ chức khoa học uy tín
Mang tính mới, có thể nghiên cứu, và được xác định rõ ràng về phạm vi
Phổ biến, dễ hiểu, dễ thu thập dữ liệu
Một lỗi phổ biến khi xác định vấn đề nghiên cứu là:
Đặt câu hỏi quá rộng và không thể kiểm chứng
Tập trung vào một nhóm cụ thể
Gắn liền với bối cảnh thực tiễn
Dựa trên tài liệu học thuật hiện có
Trong xác định vấn đề nghiên cứu, đâu là vai trò của khảo sát sơ bộ (preliminary literature review)?
Là bước cuối cùng trong thiết kế nghiên cứu
Giúp xác định mẫu nghiên cứu
Kiểm định giả thuyết
Đảm bảo vấn đề nghiên cứu không bị trùng lặp và xác lập khoảng trống tri thức
Mục tiêu chính của việc xác định vấn đề nghiên cứu là:
Chọn phương pháp phân tích dữ liệu
Đặt nền móng để xây dựng câu hỏi nghiên cứu, mục tiêu và thiết kế phù hợp
Phát triển một tiêu đề hấp dẫn
Chứng minh lý thuyết đã có
