Hình thức

Phương pháp

Nội dung

Điều kiện

Không thể chuyển hóa cho nhau trong quá trình phát triển của sự vật

Có thể chuyển hóa cho nhau trong quá trình phát triển của sự vật

Chỉ có hiện thực mới biến thành khả năng

Chỉ có khả năng mới biến thành hiện thực

Tính độc lập tuyệt đối giữa nội dung và hình thức

Mối quan hệ bất biến giữa nội dung và hình thức

Sự thống nhất hoàn toàn giữa nội dung và hình thức

Mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức

1- cái riêng, 2- cái riêng

1- cái riêng, 2- cái chung

1- cái chung, 2- cái riêng

1- cái chung, 2- cái chung

Là sự thừa nhận rằng giữa các mặt của sự vật, hiện tượng và giữa các sự vật với nhau trong thực tế khách quan không có mối liên hệ nào cả

Là sự tác động lẫn nhau, có tính khách quan, phổ biến, nhiều vẻ, không thể chuyển hoá cho nhau

Là sự tác động lẫn nhau, chi phối, chuyển hoá lẫn nhau một cách khách quan, phổ biến, nhiều vẻ giữa các mặt, quá trình của sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng

Là chỉ sự ảnh hưởng qua lại của các yếu tố, bộ phận trong sự vật và giữa các sự vật, hiện tượng

Thuộc tính của sự vật là những đặc tính vốn có của sự vật

Thuộc tính của sự vật bộc lộ thông qua sự tác động giữa các sự vật

Thuộc tính của sự vật không phải là cái vốn có của sự vật

Mỗi sự vật có nhiều thuộc tính

Sự đấu tranh của các mặt đối lập trong bản thân sự vật

Nguồn gốc phát triển nằm ngay trong bản thân sự vật

Ý thức con người

Lực lượng siêu nhiên

Triết học Mác cho triết học là khoa học của mọi khoa học

Theo quan điểm của triết học Mác: triết học thay thế được các khoa học cụ thể

Theo quan điểm của triết học Mác: sự phát triển của triết học quan hệ chặt chẽ với sự phát triển của khoa học tự nhiên

Triết học Mác có sự thống nhất giữa phương pháp biện chứng và thế giới quan duy vật

Chức năng làm cầu nối cho các khoa học

Chức năng khoa học của các khoa học

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Ý thức quyết định vật chất

Vật chất và ý thức tồn tại song song

Vật chất quyết định ý thức

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động tích cực trở lại vật chất

Hành động theo ý chí chủ quan

Dựa vào niềm tin tôn giáo

Xuất phát từ thực tế khách quan

Phát huy tính năng động, sáng tạo của con người thông qua hoạt động thực tiễn

Vai trò của vật chất với ý thức

Vật chất quyết định nội dung của ý thức

Vật chất quyết định màu sắc của ý thức

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất

Chỉ hệ thống các tri thức, quan điểm, tình cảm, niềm tin, lý tưởng

Quy định các nguyên tắc, thái độ, giá trị trong định hướng nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người

Là hệ thống quan điểm lý luận chung nhất về thế giới và vị trí con người trong thế giới đó

Là khoa học về những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy

Những năm 20 của thế kỷ XIX

Những năm 30 của thế kỷ XIX

Những năm 40 của thế kỷ XIX

Những năm 50 của thế kỷ XIX

Tri thức

Tình cảm

Niềm tin

Ý chí

Là kết quả của quá trình nhận thức của con người về thế giới hiện thực

Là một hình thái đặc biệt của sự phản ánh, phản ánh quan hệ giữa người với người và giữa người với thế giới khách quan

Là sự hòa quyện giữa tri thức với tình cảm và trải nghiệm thực tiễn

Làm tái hiện trong tư tưởng những thuộc tính, những mối liên hệ của thế giới

Hình ảnh chủ quan về thế giới khách quan

Là lát cắt theo chiều sâu của thế giới nội tâm con người

Là những trạng thái tâm lý ở chiều sâu

Là sự tái tạo đặc điểm của hệ thống vật chất này ở dạng vật chất khác

Vật chất - cái được phản ánh, tồn tại khách quan bên ngoài ý thức

Ý thức - cái phản ánh thì tồn tại trong đầu óc con người, là hình ảnh tinh thần về cái được phản ánh

Ý thức là thuộc tính phổ biến của mọi dạng vật chất

Cảm giác là tồn tại duy nhất, sản sinh ra thế giới vật chất

Tôn trọng tính khách quan và phát huy tính năng động chủ quan

Ưu tiên phát triển ý thức trước vật chất

Coi trọng vật chất hoàn toàn, bỏ qua vai trò của ý thức

Phát huy tối đa vai trò của ý thức, xem nhẹ điều kiện thực tế

Những điều kiện, tiền đề vật chất hiện có

Phải tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan

Dựa theo ý muốn chủ quan

Nhấn mạnh một chiều vai trò của vật chất sinh ra ý thức

Ý thức tồn tại phụ thuộc vào hoạt động thần kinh của bộ não trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan

Bộ óc người là cơ quan phản ánh để hình thành ý thức

Thực tiễn là hoạt động vật chất có tính cải biến thế giới của con người – là cơ sở để hình thành, phát triển ý thức

Vật chất thay đổi thì sớm hay muộn, ý thức cũng phải thay đổi theo

Ý thức tồn tại phụ thuộc vào hoạt động thần kinh của bộ não trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan

Bộ óc người là cơ quan phản ánh để hình thành ý thức

Thực tiễn là hoạt động vật chất có tính cải biến thế giới của con người – là cơ sở để hình thành, phát triển ý thức

Sự tác động của ý thức đối với vật chất không phải thông qua hoạt động thực tiễn của con người

khi đủ điều kiện khách quan và chủ quan

Khi có mong muốn của con người

Khi được đưa vào kế hoạch hành động

Khi loại bỏ các khả năng khác

Luôn xuất phát từ điều kiện vật chất thực tế hiện có

Hoàn toàn dựa vào cảm tính và kinh nghiệm cá nhân

Phát huy tối đa yếu tố chủ quan bất chấp hoàn cảnh khách quan

Tôn trọng các quy luật khách quan trong quá trình nhận thức và hoạt động thực tiễn

Xuất phát từ thực tế khách quan, điều kiện vật chất hiện có

Chỉ dựa vào mong muốn chủ quan để đề ra mục tiêu phát triển

Kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội

Không cần tính đến sự vận động của ý thức đối với vật chất

Cái đơn nhất tồn tại độc lập với cái chung

Cái chung không tồn tại trong cái riêng

Cái đơn nhất và đặc điểm không lặp lại, cái chung là thuộc tính lặp lại

Cái chung quyết định sự tồn tại của cái đơn nhất

Sự biến đổi từ thấp đến cao

Quá trình hoàn thiện dần dần

Sự vận động ngẫu nhiên không có xu hướng

Quá trình chuyển hóa từ chất cũ sang chất mới cao hơn

Vì sự vật, hiện tượng luôn tác động qua lại lẫn nhau

Vì mỗi sự vật đều chỉ có một mối liên hệ chính yếu

Vì mỗi sự vật tồn tại trong nhiều mối liên hệ và tác động qua lại

Vì nhận thức chủ yếu dựa vào trực giác cá nhân

Phát triển là sự vận động theo khuynh hướng đi lên từ thấp đến cao

Vận động là sự phát triển có giá trị tích cực

Tiến hóa là sự phát triển chậm rãi, từ đơn giản đến phức tạp

Vận động là mọi sự thay đổi nói chung

Vì cái chung dễ hiểu và dễ áp dụng hơn cái riêng

Vì cái chung là bản chất, sâu sắc, chi phối cái riêng

Vì cái chung luôn đúng trong mọi hoàn cảnh

Vì cái chung mang tính khách quan

Chất tồn tại khách quan bên ngoài sự vật

Chất tồn tại khách quan gắn liền với sự vật

Chất là tính quy định vốn có của sự vật

Không có chất thuần túy bên ngoài sự vật

Sự biến đổi về chất là kết quả sự biến đổi về lượng của sự vật

Không phải sự biến đổi về chất nào cũng là kết quả của sự biến đổi về lượng

Chất không có tác động gì đến sự thay đổi của lượng

Phát triển của sự vật chỉ bao hàm sự thay đổi về chất

Nguyên lý về sự tồn tại khách quan của vật chất

Nguyên lý về sự vận động và đứng im của các sự vật

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và về sự phát triển

Nguyên lý về tính liên tục và tính gián đoạn của thế giới vật chất

Sự di chuyển

Sự quy định

Sự tác động qua lại, sự chuyển hóa lẫn nhau

Sự ràng buộc

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật chất – lượng

Là giai đoạn chuyển hóa cơ bản về chất do sự thay đổi về lượng trước đó gây ra

Là sự tích lũy nhỏ nhặt về lượng không dẫn đến thay đổi lớn

Là bước ngoặt trong quá trình vận động, chấm dứt giai đoạn thay đổi về lượng

Là sự thay đổi liên tục không gián đoạn trong quá trình phát triển

Nóng nảy, muốn thay đổi chất ngay lập tức dù lượng chưa đủ

Bảo thủ, không dám thực hiện bước nhảy dù lượng đã đủ

Tích cực, chủ động trong việc tạo ra bước nhảy

Linh hoạt trong việc lựa chọn thời điểm thay đổi

Phải biết tích lũy về lượng để có biến đổi về chất

Cần xác định quy mô và nhịp điệu bước nhảy một cách khách quan, khoa học

Thực hiện bước nhảy không cần điều kiện chín muồi

Không cần chú ý đến điều kiện chủ quan khi thực hiện bước nhảy

Mọi đối tượng đều là sự thống nhất của hai mặt đối lập chất và lượng

Chất mới ra đời sẽ không tiếp tục tác động trở lại duy trì sự thay đổi của lượng

Chất quyết định lượng một cách tuyệt đối

Sự thay đổi về chất luôn diễn ra trước sự thay đổi về lượng

Là hạt nhân của phép biện chứng duy vật, vạch ra nguồn gốc bên trong của sự vận động và phát triển

Vạch ra xu hướng của sự phát triển

Vạch ra cách thức của sự phát triển

Vạch ra phương thức của sự phát triển

Sự liên hệ, tác động theo cách vừa thống nhất, vừa đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự đối lập hoàn toàn giữa các sự vật, hiện tượng

Sự tác động theo cách vừa đòi hỏi, vừa loại trừ, vừa chuyển hóa lẫn nhau giữa các mặt đối lập

Sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng

Hai mặt đối lập biện chứng của sự vật liên hệ với nhau tạo thành mâu thuẫn biện chứng

Ghép hai mặt đối lập lại với nhau là được mâu thuẫn biện chứng

Không phải ghép bất kỳ hai mặt đối lập lại với nhau là được mâu thuẫn biện chứng

Các mặt đối lập liên hệ, tác động qua lại với nhau một cách khách quan

Ràng buộc nhau

Nương tựa nhau

Phủ định, bài trừ nhau

Đấu tranh với nhau

Sự đồng nhất hoàn toàn giữa các mặt đối lập

Sự ổn định tuyệt đối của sự vật

Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự loại bỏ tất cả các mâu thuẫn

Vì nó nằm trong bản thân sự vật, không phụ thuộc ý muốn con người

Vì nó xuất hiện trong mọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy

Vì nó chỉ tồn tại trong các hiện tượng xã hội phức tạp

Vì nó được con người tạo ra để giải thích hiện tượng

Đấu tranh giữa các mặt đối lập

Không điều hòa mâu thuẫn

Áp đặt giải pháp chủ quan

Bỏ qua điều kiện khách quan

Các mặt đối lập cần đến nhau, nương tựa vào nhau, làm tiền đề cho nhau tồn tại

Sự tác động qua lại theo hướng bài trừ, phủ định lẫn nhau

Các mặt đối lập tác động ngang nhau

Sự phát triển diễn ra không ngừng của sự vật, hiện tượng

Phát triển là kết quả của sự đấu tranh và chuyển hóa giữa các mặt đối lập

Các mặt đối lập luôn loại trừ nhau, không thể cùng tồn tại trong một sự vật

Thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc vận động và phát triển của sự vật

Phát triển chỉ xảy ra khi loại bỏ hoàn toàn một mặt đối lập

Các mặt đối lập có khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau

Các bộ phận, thuộc tính cùng tồn tại khách quan trong mỗi sự vật, hiện tượng

Sự thống nhất tuyệt đối giữa các mặt đối lập

Các yếu tố độc lập không liên quan đến nhau

Quy luật lượng - chất

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Hoàn toàn khác biệt, không liên quan

Giống hệt cái cũ

Có kế thừa và cải tạo những yếu tố tích cực

Luôn kém tiến bộ hơn

Sự đồng thuận tuyệt đối

Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự giữ nguyên trạng thái cũ

Sự loại bỏ tất cả yếu tố cũ

Lượng đổi dẫn đến chất đổi

Thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Phủ định của phủ định

Nhân quả

Vì mâu thuẫn không quan trọng

Vì mâu thuẫn là hiện tượng tạm thời

Vì giải quyết mâu thuẫn phải căn cứ vào điều kiện chín muồi

Vì mâu thuẫn luôn tồn tại mãi mãi

Giữ nguyên mọi thứ như cũ

Giữ lại yếu tố tích cực của cái cũ

Bổ sung yếu tố hợp lý trong cái mới

Loại bỏ hoàn toàn cái cũ

Phủ định sạch trơn, không kế thừa

Có kế thừa những yếu tố tích cực

Làm tiền đề cho sự phát triển tiếp theo

Tạo ra kết quả cuối cùng trong quá trình vận động

Sự vận động theo chu kỳ khép kín

Sự phát triển diễn ra một cách ngẫu nhiên

Sự phát triển đi lên theo hình xoáy ốc

Sự thay đổi không kế thừa từ cái cũ

Phủ định chủ nghĩa tư bản là quá trình khó khăn, phức tạp

Phủ định hoàn toàn hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa

Phủ định chủ nghĩa tư bản bằng tư duy siêu hình

Phủ định chủ nghĩa tư bản là yêu cầu của thực tiễn Việt Nam

Chỉ ra nguồn gốc của sự phát triển

Chỉ ra cách thức của sự phát triển

Chỉ ra khuynh hướng của sự phát triển

Chỉ ra hình thức của sự phát triển

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chất - lượng

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Sự cộng tác hài hòa giữa các yếu tố đối lập

Sự ngăn cản phát triển của các mặt đối lập

Sự liên hệ, tác động đấu tranh của các mặt đối lập

Sự liên hệ, tác động thống nhất của các mặt đối lập

Bối kết cấu của sự vật

Tốc độ biến đổi của sự vật

Sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính của sự vật

Hình thức biểu hiện bên ngoài của sự vật

Bảo tồn hoàn toàn cái cũ

Loại bỏ hoàn toàn cái cũ

Giữ lại và cải tạo những yếu tố còn phù hợp của cái cũ

Tạo ra sự vật mới hoàn toàn không liên quan đến cái cũ

Sự tồn tại đồng đều của các mặt đối lập

Sự trung hòa giữa các mặt đối lập

Sự đấu tranh của các mặt đối lập dẫn đến chuyển hóa chất

Sự tách biệt hoàn toàn giữa các mặt đối lập

Tác động nhất thời và cục bộ

Chỉ ảnh hưởng đến một số mặt của sự vật

Quy định bản chất và sự phát triển toàn diện của sự vật từ khi hình thành đến lúc tiêu vong

Là kết quả của các yếu tố bên ngoài sự vật

Một quá trình tích lũy dần dần, liên tục làm thay đổi chất.

Sự thay đổi nhỏ về lượng nhưng có thể làm biến đổi toàn bộ bản chất của sự vật

Một sự chuyển hóa tất yếu, làm cho chất mới ra đời khi lượng đạt đến giới hạn nhất định

Một hiện tượng ngẫu nhiên, không theo quy luật, xuất hiện do sự tác động đột ngột từ bên ngoài

Giới hạn mà tại đó chất thay đổi liên tục

Mức độ biến đổi ngẫu nhiên của sự vật

Mối liên hệ giữa chất và lượng trong giới hạn chưa làm thay đổi chất

Sự thay đổi về chất diễn ra theo thời gian

Tư liệu sản xuất

Phương tiện lao động

Phương thức sản xuất

Người lao động

Luôn luôn thống nhất với nhau

Luôn luôn đối lập loại trừ nhau

Thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Có lúc hoàn toàn đối lập nhau, có khi hoàn toàn thống nhất với nhau

Quan hệ sản xuất sẽ tự động thay đổi cho phù hợp với lực lượng sản xuất

Quan hệ sản xuất không thể thay đổi được vì nó được bảo vệ bằng quyền lực nhà nước

Lực lượng sản xuất phải tự điều chỉnh cho phù hợp với quan hệ sản xuất

Quan hệ sản xuất được thay đổi thông qua những cuộc cải cách và các cuộc cách mạng xã hội

Sở hữu

Sở hữu về trí tuệ

Sở hữu về tư liệu sản xuất

Sở hữu về công cụ lao động

Công cụ lao động

Tư liệu sản xuất

Quan hệ sản xuất

Người lao động

Sự biến đổi, phát triển của cách thức sản xuất

Sự biến đổi, phát triển của lực lượng sản xuất

Sự biến đổi, phát triển của kỹ thuật sản xuất

Sự phát triển của khoa học kỹ thuật

Phải bắt đầu từ phát triển lực lượng sản xuất, trước hết là phát triển nguồn lực người lao động

Phải bắt đầu từ phát triển quan hệ sản xuất, trước hết là xác lập quan hệ tổ chức quản lý sản xuất, sau đó phát triển lực lượng sản xuất phù hợp

Phải bắt đầu từ phát triển quan hệ sản xuất, trước hết là xác lập quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất, sau đó phát triển lực lượng sản xuất phù hợp

Phải bắt đầu từ phát triển lực lượng sản xuất, đặc biệt chú trọng phát triển công cụ lao động

Toàn bộ thiết chế chính trị của xã hội

Toàn bộ thiết chế chính trị và pháp luật của xã hội

Toàn bộ hệ thống kết cấu các hình thái ý thức xã hội

Toàn bộ thiết chế chính trị – xã hội tương ứng

Nhà nước

Văn hóa, nghệ thuật

Triết học

Tôn giáo, đạo đức

Tổ chức chính đảng

Tổ chức nhà nước

Tổ chức tôn giáo

Các tổ chức văn hóa – xã hội

Quan hệ quyền lực nhà nước

Quan hệ văn hóa

Quan hệ kinh tế

Quan hệ tôn giáo

Quan điểm chính trị

Ý thức đạo đức

Cơ cấu kinh tế

Quan điểm văn hóa, nghệ thuật

Luôn luôn diễn ra theo chiều hướng tích cực

Luôn luôn diễn ra theo chiều hướng tiêu cực

Có thể diễn ra theo chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực

Tiêu cực là cơ bản, còn đôi khi theo chiều hướng tích cực

Quan hệ giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần của xã hội

Quan hệ giữa kinh tế và chính trị

Quan hệ giữa vật chất và tinh thần

Quan hệ giữa tồn tại xã hội với ý thức xã hội

Nhà nước

Văn hóa, nghệ thuật

Đạo đức

Tôn giáo

Kiến trúc thượng tầng sản sinh ra cơ sở hạ tầng mới

Kiến trúc thượng tầng ngăn chặn cơ sở hạ tầng mới, đấu tranh xóa bỏ tàn dư cơ sở hạ tầng cũ

Kiến trúc thượng tầng định hướng, tổ chức, xây dựng chế độ kinh tế của kiến trúc thượng tầng

Kiến trúc thượng tầng đảm bảo sự thống trị về kinh tế của các giai cấp trong xã hội

Cơ sở hạ tầng thay đổi kéo theo sự thay đổi của kiến trúc thượng tầng

Khi cơ sở hạ tầng thay đổi, ngay lập tức mọi bộ phận của kiến trúc thượng tầng thay đổi theo

Kiến trúc thượng tầng có tính độc lập tương đối so với cơ sở hạ tầng

Kiến trúc thượng tầng không có sự ảnh hưởng đến sự phát triển của cơ sở hạ tầng

Hệ thống điện – đường – trường – trạm hiện đại, rộng khắp cả nước

Nền kinh tế thị trường

Nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Nền sản xuất công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở trình độ tiên tiến

Hình thái kinh tế — xã hội

Hình thái kinh tế của xã hội

Hình thái xã hội

Hình thái kinh tế, xã hội

Lực lượng sản xuất

Quan hệ kinh tế

Phương thức sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

Cộng sản nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư sản chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

Nô lệ, phong kiến, tư sản và xã hội chủ nghĩa

Á châu, cổ đại, phong kiến và tư sản hiện đại

Nguyên thủy, Á châu, cổ đại, phong kiến và tư sản hiện đại

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tồn tại độc lập

Vai trò quyết định của quan hệ sản xuất đối với lực lượng sản xuất

Vai trò quyết định của lực lượng sản xuất đối với quan hệ sản xuất

Khi lực lượng sản xuất thay đổi thì quan hệ sản xuất cũng thay đổi theo

Nền sản xuất phát triển đúng hướng, quy mô sản xuất được mở rộng

Những thành tựu khoa học và công nghệ được áp dụng nhanh chóng

Đối tượng sản xuất phát triển một cách vượt bậc, tạo nên cuộc cách mạng trong quan hệ sản xuất

Người lao động nhiệt tình, hăng hái sản xuất, lợi ích của người lao động được đảm bảo

Cơ sở lý luận cho các phát minh khoa học

Phát triển mạnh mẽ của ngành nông nghiệp, công nghiệp

Cải biến về chất các lực lượng sản xuất trên cơ sở tri thức khoa học

Tăng trưởng dân số nhanh chóng

Ý muốn chủ quan

Thực tế khách quan

Lý thuyết trừu tượng

Kinh nghiệm lịch sử

Tồn tại xã hội

Quan hệ xã hội

Phương thức sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

Toàn bộ những quan điểm của xã hội

Toàn bộ những thiết chế xã hội tương ứng

Hệ tư tưởng của giai cấp thống trị

Toàn bộ những quan điểm chính trị, pháp quyền, đạo đức, triết học, tôn giáo

Cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

Kiến trúc thượng tầng quyết định cơ sở hạ tầng

Chúng có quan hệ biện chứng với nhau, trong đó cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

Chúng có quan hệ biện chứng với nhau, trong đó kiến trúc thượng tầng quyết định cơ sở hạ tầng

Tính tất yếu kinh tế đối với toàn bộ các lĩnh vực văn hóa của xã hội

Tính tất yếu của vật chất xã hội đối với ý thức xã hội