wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

topirak

Total questions: 194

Worksheet time: 2hrs 37mins

Name
Class
Date
1.

<question> Жердің құрылысын, құрамын, пайда болуын зерттейтін ғылым?

a)

<variant> Геология

b)

<variant> Минерология

c)

<variant> Минерология

d)

<variant> Палеонтология

2.

<question> Жер қыртысының жылжыуы және деформациясын қай ғылым зерттейді?

a)

<variant> Минерология

b)

<variant> Палеонтология

c)

<variant> Геотектоника

d)

<variant> Геохимия

3.

<question> Топырақта қандай топтың минералдары көп?

a)

<variant> Қарапайым тұздар

b)

<variant> Біріншілікті минералдар

c)

<variant> Екіншілікті минералдар

d)

<variant> Оксид және гидроксид минералдар

4.

<question> Қандай тау жыныстарында топырақ түзілу жиі жүреді?

a)

<variant> Шөгінді

b)

<variant> Метаморфты

c)

<variant> Шөгінді

d)

<variant> Эффузивті

5.

<question> Тау жыныстарының қандай үгілу түрлері бар?

a)

<variant> Физикалық, химиялық

b)

<variant> Физикалық, биохимиялық, механикалық

c)

<variant> Физикалық, химиялық, физико-химиялық, биологиялық

d)

<variant> Физикалық, биохимиялық, механикалық, агробиологиялық

6.

<variant> Физикалық, биохимиялық, механикалық, агробиологиялық

a)

<variant> 1885 жылы

b)

<variant> 1884 жылы

c)

<variant> 1884 жылы

d)

<variant> 1883 жылы

7.

<question> Топырақтағы өсімдіктер қалдықтарының ыдырауында микроағзалардың ролін бірінші болып зерттеген ғалым?

a)

<variant> И.Н. Антипов-Каратаев

b)

<variant> П.А. Костычев

c)

<variant> М.В. Ломоносов

d)

<variant> К.К. Гедройц

8.

<question> Қазақстандағы «боз топырақ (Серозем)» атауын бірінші болып кім берді?

a)

<variant> С.С. Неуструев

b)

<variant> М.В. Ломоносов

c)

<variant> И.Н. Антипов-Каратаев

d)

<variant> И.П. Герасимов

9.

<question> Қазақстанда топырақтану ғылымының негізін қалаған ғалым?

a)

<variant> Ш.А. Шолақов

b)

<variant> Ж.У. Аханов

c)

<variant> Ө.О. Оспанов

d)

<variant> С.З. Елубаев

10.

<question> Қазақ КСР ғылым академиясының құрамында топырақтану институты қай жылы құрылды?

a)

<variant> 1965 жылы

b)

<variant> 1935 жылы

c)

<variant> 1925 жылы

d)

<variant> 1945 жылы

11.

<question> Қазақстанда топырақтарды мелиорациялау ғылымының негізін қалаған ғалым?

a)

<variant> Ш.М.Чултуров

b)

<variant> В.М. Боровский

c)

<variant> Ө.О. Оспанов

d)

<variant> Т.Т. Тазабеков

12.

<question> Қазақстанда агротопырақтану бағытын дамытқан ғалым?

a)

<variant> М.И. Рубинштейн

b)

<variant> Е.У. Жамалбеков

c)

<variant> Ө.О. Оспанов

d)

<variant> А.М. Мамытов

13.

<question> Агротопырақтану ғылымының негізін қалаушы ғалым?

a)

<variant> К.Г. Гедройц

b)

<variant> М.В. Ломоносов

c)

<variant> Н.М. Сибирцев

d)

<variant> П.А. Костычев

14.

<question> Топырақ-өсімдік-атмосфера арасындағы айналым не деп аталады?

a)

<variant> Атмосфералық айналым

b)

<variant> Кіші биологиялық айналым

c)

<variant> Үлкен геологиялық айналым

d)

<variant> Мегосфералық өзгеріс

15.

<question> Бастапқыда биофильді элементтер топырақтың қандай қабатында түзіледі?

a)

<variant> А

b)

<variant> В

c)

<variant> С1

d)

<variant> С3

16.

<question> Топырақтың пайда болып, дамып, қалыптасқан тепе-теңдік жағдайы қалай аталады?

a)

<variant> ұрақсыздығы

b)

<variant> поликлимакстық

c)

<variant> Тұздануы

d)

<variant> Гумус түзілуі

17.

<question> Топырақтың құрылымына не жатады?

a)

<variant> Гумусты заттар

b)

<variant> Аналық тау жыныстары

c)

<variant> Құрылысы

d)

<variant> Құрамы

18.

<question> Топырақтың орманды-шөптік немесе дала киізді қабаты?

a)

<variant> А0

b)

<variant> В1

c)

<variant> С

d)

<variant> А

19.

<question> Топырақтың органикалық заттарының шоғырланған қабаты?

a)

<variant> А1

b)

<variant> А0

c)

<variant> С

d)

<variant> В1

20.

<question> Топырақ кескініндегі элювиалды қабаты?

a)

<variant> А2

b)

<variant> А1

c)

<variant> В2

d)

<variant> В1

21.

<question> Топырақ кескінінің иллювиалды немесе өтпелі қабаты?

a)

<variant> А1

b)

<variant> В

c)

<variant> А

d)

<variant> В1

22.

<question> Топырақ кескініндегі төсеніштік тау жынысы қабаты?

a)

<variant> Д

b)

<variant> C

c)

<variant> А

d)

<variant> В1

23.

<question> Топырақ кескінінің аналық тау жынысыты (АТЖ) қабаты?

a)

<variant> А

b)

<variant> В

c)

<variant> C

d)

<variant> Д

24.

<question> Топырақ кескінінің қалыңдығы?

a)

<variant> А0-С

b)

<variant> А0-Д

c)

<variant> А0- G

d)

<variant> А0-В

25.

<question> Топыраққа қызғылт-сары, қызыл түстер беретін заттар?

a)

<variant> Темір тотығы

b)

<variant> Кремнезем

c)

<variant> Карбонаттар

d)

<variant> Гипс

26.

<question> Топыраққа ақ және ақшылт түс беретін заттар?

a)

<variant> Кремнезем, карбонат, каолинит

b)

<variant> Темір оксиді (Fe2O)

c)

<variant> Темір оксиді (Fe2O)

d)

<variant> Темір оксиді (Fe2O3)

27.

<question> Топырақ пен АТЖ гранулометриялық құрамдарын жіктеп, оларды анықтайтын әдіс ұсынған автор?

a)

<variant> В.Р.Вильямс

b)

<variant> Н.А. Качинский

c)

<variant> В.В. Докучаев

d)

<variant> Н.М. Сибирцев

28.

<question> Топырақ құнарлығына әсері мол фракция?

a)

<variant> Лайлы-тұнба

b)

<variant> Құмды фракция

c)

<variant> Балшық

d)

<variant> Құмайт

29.

<question> Топырақтағы ең ірі түйіртпекті агрегаттың размері?

a)

<variant> < 0,01 мм

b)

<variant> >10 мм

c)

<variant> 10-0,25 мм

d)

<variant> < 0,01 мм

30.

<question> Топырақтың макротүйіртпектерінің размерлері?

a)

<variant> 10-0,25 мм

b)

<variant> >10 мм

c)

<variant> 0,1-0,001 мм

d)

<variant> 10-0,25 мм

31.

<question> Топырақтағы тұрпайы макротүйіртпектердің размерлері?

a)

<variant> 0,25-0,1 мм

b)

<variant> 10-025 мм

c)

<variant> < 0,01 мм

d)

<variant> >10 мм

32.

<question> Топырақтағы жұқа микротүйіртпектердің размерлері?

a)

<variant> 0,1-0,001 мм

b)

<variant> >10 мм

c)

<variant> < 0,01 мм

d)

<variant> 0,25-0,1 мм

33.

<question> Топырақтың агрономиялық қалыпты құрылымды екендігін көрсететін түйіртпектер размері?

a)

<variant> 0,1-0,001 мм

b)

<variant> 0,25-0,1 мм

c)

<variant> < 0,01 мм

d)

<variant> 10-0,25 мм

34.

<question> Топырақтағы капролиттерді түзетін жануарлар?

a)

<variant> Микроағзалар

b)

<variant> Шылаушындар

c)

<variant> Сүт қоректілер

d)

<variant> Жыландар

35.

<question> Топырақ кірмелеріне қайсысы жатады?

a)

<variant> Сабақ

b)

<variant> Тастың сынығы

c)

<variant> Бұтақ

d)

<variant> Сабақ

36.

<question> Аналық тау жыныстарының индекістік белгісі?

a)

<variant> Д

b)

<variant> G

c)

<variant> А 1

d)

<variant> C

37.

<question> Аналық тау жыныстары биосфераның қандай бөлігінде жайғасқан?

a)

<variant> Атмосфера

b)

<variant> Литосфера

c)

<variant> Гидросфера

d)

<variant> Магмосфера

38.

<question> Топырақ түзілудегі маңызды аналық тау жыныстарының түрі?

a)

<variant> Шөгінді

b)

<variant> Магмалық

c)

<variant> Метаморфты

d)

<variant> Аллювий

39.

<question> Екіншілік пайда болған массивті кристалда аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Шөгінді

b)

<variant> Метаморфты

c)

<variant> Магмалық

d)

<variant> Делювиалды

40.

<question> Жердің ең үстіңгі бетін жауып жатқан аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Шөгінді

b)

<variant> Магмалық

c)

<variant> Аллювий

d)

<variant> Делювий

41.

<question> Сынықты, химиялық және биогенді болып бөлінетін аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Шөгінді

b)

<variant> Магмалық

c)

<variant> Метаморфты

d)

<variant> Аллювий

42.

<question> Төрттік дәуірден бұрын қазіргі уақытқа дейін пайда болушы аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Шөгінді

b)

<variant> Магмалық

c)

<variant> Метаморфты

d)

<variant> Делювий

43.

<question> Атмосфера, гидросфера және биосфераның әсерінен үгілетін жердің қатты қабатының атауы?

a)

<variant> Гидрологиялық

b)

<variant> Литосфера

c)

<variant> Ядролық

d)

<variant> Мантия

44.

<question> Жердің үгілу қабатында пайда болып орынында қалатын аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Аллювий

b)

<variant> Делювий

c)

<variant> Элювий

d)

<variant> Көлдік

45.

<question> Беткейлерде пайда болатын тасынды аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Делювий

b)

<variant> Аллювий

c)

<variant> Пролювий

d)

<variant> Элювий

46.

<question> Тау мен оның етектерінде су ағыны және селдердің әсерінен пайда болатын аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Элювий

b)

<variant> Делювий

c)

<variant> Пролювий

d)

<variant> Аллювий

47.

<question> Өзен аңғарындағы су жайылатын алқаптарда пайда болатын аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Элювий

b)

<variant> Аллювий

c)

<variant> Делювий

d)

<variant> Мұздық

48.

<question> Жер бедерінің ежелгі ойыстарында пайда болған балшықты және қатпарлы түзілімдерден тұратын аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Көлдік

b)

<variant> Элювий

c)

<variant> Аллювий

d)

<variant> Делювий

49.

<question> Сұрыпталмаған, механикалық құрамы біркелкі емес, ірі тастары бар, құмы мол қызыл-құба, сары-құба түсті түзілімдерден тұратын аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Делювий

b)

<variant> Лес

c)

<variant> Теңіздік

d)

<variant> Эолды

50.

<question> Сұрыпталмаған, қатпарланған, ірі тастары жоқ, карбонатсыз, құмды-тасмалталы түзілімдерден тұратын аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Делювий

b)

<variant> Аллювий

c)

<variant> Эолды

d)

<variant> Теңіздіктер

51.

<question> Шаңды фракциялар размері 0,05-0,01 мм, карбонатты, кеуекті, суды жақсы өткізгіш, сары-құба түсті аналық тау жыныстары?

a)

<variant> Лестер

b)

<variant> Делювий

c)

<variant> Теңіздік

d)

<variant> Эолдар

52.

<question> Топырақтардың табиғи даму барысындағы химиялық және минералдық құрамына әсер ететін негізгі фактор?

a)

<variant> Жануарлар

b)

<variant> Жер бедері

c)

<variant> Аналық тау жынысы

d)

<variant> Микроағзалар

53.

<question> Топырақтың ылғалдылық коэфициентін алғашқы анықтаған ғалым?

a)

<variant> В.Р. Вильямс

b)

<variant> Г.Н. Высоцкий

c)

<variant> В.В. Докучаев

d)

<variant> П.А. Костычев

54.

<question> Топырақтағы тотығу процесіне қатысатын микроағзалар?

a)

<variant> Аэробтар

b)

<variant> Анаэробтар

c)

<variant> Гетеретроф

d)

<variant> Денитрификаттар

55.

<question> Топырақтағы тотықсыздану процесіне қатысатын микроағзалар?

a)

<variant> Гетеретроф

b)

<variant> Анаэробтар

c)

<variant> Азотсіңіргіштер

d)

<variant> Денитрификаттар

56.

<question> Топырақтағы сәулелі саңырауқұлақтар?

a)

<variant> Автотрофтар

b)

<variant> Көк-жасыл балдырлар

c)

<variant> Актиномицеттер

d)

<variant> Нитрификаттар

57.

<question> Топырақтағы лимон қышқылдық, сірке және т.б. қышқылдарды түзетін микроағзалар?

a)

<variant> Балдырлар

b)

<variant> Мүктер

c)

<variant> Бактериялар

d)

<variant> Қыналар

58.

<question> Топырақтағы ақуыз заттарын аммиакқа дейін ыдырататын микроағзалар?

a)

<variant> Аммонификация

b)

<variant> Денитрификация

c)

<variant> Сульфофикаторлар

d)

<variant> Азотфиксаторлар

59.

<question> Атмосферадағы азотты бойына сіңіріп, топырақты құнарландыратын микроағзалар?

a)

<variant> Аммонификатор

b)

<variant> Азотфиксаторлар

c)

<variant> Сульфофикатор

d)

<variant> Нитрификация

60.

<question> Азоттық минералды заттарды түзетін микроағзалар?

a)

<variant> Аммонификатор

b)

<variant> Нитрификатор

c)

<variant> Азотфиксаторлар

d)

<variant> Сульфофикатор

61.

<question> Топырақтағы күкіртті заттарды түзетін микроағзалар?

a)

<variant> Сульфофикатор

b)

<variant> Азотфиксатор

c)

<variant> Аммонификатор

d)

<variant> Нитрификатор

62.

<question> Жер бедері тегіс немесе беткейлі, ыза суы 6 метрден терең жерлерде қалыптасқан топырақтар?

a)

<variant> Гидроморфты

b)

<variant> Автоморфты

c)

<variant> Жартылай гидроморфты

d)

<variant> Тақырлар

63.

<question> Жер бетіндегі сулар ұзақ уақыт ағынсыз болып немесе ыза суы 3 м тереңдіктен кем аралықта жататын ойпаң жердің топырақтары?

a)

<variant> Тақырлар

b)

<variant> Жартылай гидроморфты

c)

<variant> Гидроморфты

d)

<variant> Эолдар

64.

<question> Жер бетіндегі сулар уақытша ағынсыз, ыза суы 3-6 м тереңдікте жататын ойпаңдау жердің топырақтары?

a)

<variant> Автоморфты

b)

<variant> Гидроморфты

c)

<variant> Жартылай гидроморфты

d)

<variant> Тақырлар

65.

<question> Топырақтың түзілуінен бастап осы күнге дейінгі уақытта топырақтың қандай жылы дейді?

a)

<variant> Салыстырмалы

b)

<variant> Абсолюттік

c)

<variant> Элювиалдық

d)

<variant> Эрозиялық

66.

<question> Топырақтың даму кезеңдерінің ауысу жылдамдықтарын сипаттайтын жолы?

a)

<variant> Эрозиялық

b)

<variant> Тектік

c)

<variant> Салыстырмалы

d)

<variant> Элювиалдық

67.

<question> Адам әрекетімен болатын топырақтағы өзгерістер?

a)

<variant> Гетеротрофтық

b)

<variant> Биотрофтық

c)

<variant> Монотрофтық

d)

<variant> Антропогендік

68.

<question> Топырақта қанша фазалық құрылым бар?

a)

<variant> 2

b)

<variant> 3

c)

<variant> 4

d)

<variant> 5

69.

<question> Қайсы жауап топырақтағы біріншілік минералдар тобына жатады?

a)

<variant> Каолинит, гематит

b)

<variant> Кварц, дала шпаты, амфиболдар

c)

<variant> Кальций карбонаты, натрий сульфаты

d)

<variant> Хлориттер, сульфаттар

70.

<question> Қайсы жауап топырақтағы екіншілік минералдар тобына жатады?

a)

<variant> Кварц, дала шпат

b)

<variant> Амфиболдар

c)

<variant> Балшықты минералдар

d)

<variant> Слюдалар

71.

<question> Топырақтың минералдық бөлігі қандай фазаға жатады?

a)

<variant> Ауалық

b)

<variant> Тірі фазасы

c)

<variant> Тектік

d)

<variant> Қатты

72.

<question> Топырақтың гранулометриялық элементтерін размерлеріне қарай іріктеуді не деп атайды?

a)

<variant> Бөлшектер

b)

<variant> Жіктер

c)

<variant> Түрлер

d)

<variant> Фракциялар

73.

<question> Гранулометриялық элементтерінің размерлері 0,001-0,0001 мм болатын фракциясы

a)

<variant> Тұнба (ил)

b)

<variant> Құм

c)

<variant> Шаң

d)

<variant> Коллоидтар

74.

<question> Гранулометриялық құрамына сәйкес топырақ пен аналық тау жыныстарын бірнеше болып жіктеген ғалым?

a)

<variant> Н.М. Сибирцев

b)

<variant> В.А. Ковда

c)

<variant> Н.А. Качинский

d)

<variant> В.В. Докучаев

75.

<question> Соқамен жыртуға оңай, суды жақсы сіңіретін, жылдам жылитын топырақтар?

a)

<variant> Онша жеңіл емес

b)

<variant> Жеңіл механикалық құрамды

c)

<variant> Орташа механикалық құрамды

d)

<variant> Ауыр механикалық құрамды

76.

<question> Су сиымдылығы жоғары, қоректік заттарға бай, гумус мөлшері көп, соқамен жыртуға көп энергия қажет топырақтар?

a)

<variant> Онша жеңіл емес

b)

<variant> Ауыр механикалық құрамды

c)

<variant> Жеңіл механикалық құрамды

d)

<variant> Орташа механикалық құрамды

77.

<question> Түйіртпексіз өте аур гранулометриялық құрамды

a)

<variant> Өнімді құнарлы

b)

<variant> Орташа құнарлы

c)

<variant> Құнарлы

d)

<variant> Құнарсыз

78.

<question> Қандай топырақтар су сиымдылығы мол, қоректік заттармен, гумуспен жақсы қамтамасыз етілген?

a)

<variant> Сазды

b)

<variant> Құмды

c)

<variant> Құмдақ

d)

<variant> Ауыр құмбалшықты

79.

<question> Гумустық заттардың түзілуіне микроағзалар тікелей қатысты екенін болжаған ғалым?

a)

<variant> В.Р. Вильямс

b)

<variant> В.В. Докучаев

c)

<variant> П.А. Костычев

d)

<variant> И.В. Тюрин

80.

<question> Гумустың жалпы мөлшерін анықтау кімнің әдісімен жасалады?

a)

<variant> М.М. Кононова

b)

<variant> И.С. Кауричев

c)

<variant> И.В. Тюрин

d)

<variant> В.В. Пономарова

81.

<question> Гумустың ыдырауынан пайда болатын соңғы өнім?

a)

<variant> Ферменттер

b)

<variant> Минералды заттар

c)

<variant> Аминоқышқылдар

d)

<variant> Ақуыздар

82.

<question> Гумус түзілетін негізгі материялдық заттар?

a)

<variant> Жануарлар, өсімдік қалдықтары

b)

<variant> Аналық тау жыныстары

c)

<variant> Желдің әсері

d)

<variant> Тұздар

83.

<question> Гумустың мол мөлшері топыраққа қандай түс береді?

a)

<variant> Ақ

b)

<variant> Көк

c)

<variant> Қызыл

d)

<variant> Қара

84.

<question> Гумустық заттардың жақсы еритін, топырақта жылжымалы, молеклалық массасы жеңілдеу тобы?

a)

<variant> Гиматомелан қышқылдары

b)

<variant> Фульвоқышқылдар

c)

<variant> Гумин қышқылдары

d)

<variant> Балшық гуминдер

85.

<question> Суда минералдық, органикалық қышқылдарда ерімейтін, құрамында 62-%- ға дейін көміртегі бар, гумустық заттар тобы?

a)

<variant> Гумин қышқылдары

b)

<variant> Гиматомелан қышқылдары

c)

<variant> Гуминдер

d)

<variant> Балшық гуминдер

86.

<question> Гумустық заттардың химиялық құрамындағы негізгі зат?

a)

<variant> Сутегі

b)

<variant> Су

c)

<variant> Ауа

d)

<variant> Көміртегі

87.

<question> Қара топырақ құрамындағы мол мөлшерде болатын гумустық заттардың тобы?

a)

<variant> Гумин қосылысы

b)

<variant> Гуматтар

c)

<variant> Гумин қышқылдары

d)

<variant> Фульвоқышқылдар

88.

<question> Күлгін топырақтарда көп мөлшерде болатын гумустық заттардың тобы?

a)

<variant> Гумат

b)

<variant> Гумин қышқылы

c)

<variant> Фульвоқышқылдар

d)

<variant> Гуматтар

89.

<question> Гумустық заттарға қышқылдық қасиет беретін негізгі органикалық заттардың топтары?

a)

<variant> Фенолдар

b)

<variant> Аминқышқылдар

c)

<variant> Карбоксилдер

d)

<variant> Кетон

90.

<question> Гумустық заттардың мол болатын қабаты?

a)

<variant> А

b)

<variant> В

c)

<variant> С

d)

<variant> Д

91.

<question> Литосфера мен топырақтың құрамындағы %-ық мөлшері ең көп химиялық элемент?

a)

<variant> Si

b)

<variant> O2

c)

<variant> Fe

d)

<variant> Ca

92.

<question> Литосферамен салыстырғанда топырақта қандай элемент 20 есе көп?

a)

<variant> P

b)

<variant> Al

c)

<variant> K

d)

<variant> C

93.

<question> Литосферамен салыстырғанда топырақта қандай элемент 10 есе көп?

a)

<variant> P

b)

<variant> C

c)

<variant> Al

d)

<variant> N

94.

<question> Биологиялық тегі жоқ аналық тау жыныстарында өсімдікке қажетті қандай қоректік зат болмайды?

a)

<variant> Ca

b)

<variant> N

c)

<variant> Si

d)

<variant> K

95.

<question> Өсімдікке өте қажет – топырақтың физикалық, физико-химиялық, биологиялық қасиеттерін жақсартатын зат?

a)

<variant> Ca

b)

<variant> N

c)

<variant> Si

d)

<variant> K

96.

<question> Топырақтағы мөлшері аз болса, өсімдіктердің өнімділігі мен сапасын күрт төмендететін химиялық элементтер?

a)

<variant> Кешенді элементтер

b)

<variant> Суда еритін элементтер

c)

<variant> Макроэлементтер

d)

<variant> Микроэлементтер

97.

<question> Топырақтағы қай микроэлемент тотықса суда ерімейтін күйге көшеді?

a)

<variant> Co

b)

<variant> Mn

c)

<variant> Cu

d)

<variant> Са

98.

<question> Бөлшектері 0,0001-0,0200мм мөлшерін үлесі 1-2 ден 30-40% болатын топырақ бөлігі?

a)

<variant> Коллоидтар

b)

<variant> Механикалық құрамы

c)

<variant> Агрегаттық түйіртпек

d)

<variant> Ионды бөлшек

99.

<question> Топырақ коллоидтарының газдарды, буларды, ерігін заттарды сіңіру қасиеттері?

a)

<variant> <variant> Магниттік тартылу

b)

<variant> Зарядттық тартылыс

c)

<variant> Десорбция

d)

<variant> Сорбция

100.

<question> Коллоидтардың катиондарды алмастыру сиымдылығының өлшемі?

a)

<variant> 100 топыраққа мл-экв.

b)

<variant> 100 топыраққа мг-экв.

c)

<variant> 100 топыраққа кг-экв.

d)

<variant> 100 топыраққа л-экв.

101.

<question> Коллоидтардың құрамында гумустық заттар мен ақуыздардың мөлшерлері басым болатындар?

a)

<variant> Гидрофобты

b)

<variant> Минералды

c)

<variant> Оргоно-минералды

d)

<variant> Органикалық

102.

<question> Топырақтардың сіңіру қабілеті мен коллоидтары ілімінің негізін қалаушы ғалым?

a)

<variant> К.К. Гедройц

b)

<variant> В.В. Докучаев

c)

<variant> В.Р. Вильямс

d)

<variant> К.Д. Глинка

103.

<question> Топырақтың сіңіру қабілетінің неше түрі бар?

a)

<variant> 5

b)

<variant> 4

c)

<variant> 3

d)

<variant> 2

104.

<question> Топырақтың ішкі түтікшелері (капиляры) арқылы сіңіргіштік қабілеті?

a)

<variant> Биологиялық

b)

<variant> Физикалық

c)

<variant> Химиялық

d)

<variant> Механикалық

105.

<question> Топырақтың молекулярлық сорбциясы арқылы жүретін сіңіргіштік қабілетілігі?

a)

<variant> Биологиялық

b)

<variant> Физикалық

c)

<variant> Механикалық

d)

<variant> Физико-химиялық

106.

<question> Топырақтың иондарды алмастыру сорбциясы немесе катиондарды алмастыру арқылы сіңіру қабілеттілігі?

a)

<variant> Физикалық

b)

<variant> Физико-химиялық

c)

<variant> Биологиялық

d)

<variant> Механикалық

107.

<question> Топырақтың тұнба ертінділерден көп валентті катиондарды және кешен түзе сорбциялау арқылы жүретін сіңіргіштік қабілеті?

a)

<variant> Биологиялық

b)

<variant> Физико-химиялық

c)

<variant> Химиялық

d)

<variant> Физикалық

108.

<question> Топырақтың ертіндідегі заттарды, биоталардың, өсімдіктердің сорбциялауы арқылы сіңіргіштік қабілеттілігі?

a)

<variant> Химиялық

b)

<variant> Физикалық

c)

<variant> Биологиялық

d)

<variant> Физико-химиялық

109.

<question> Топырақтың заттарды максималды мөлшерде сорбциялау қабілеті?

a)

<variant> Катиондық алмасу сиымдылығы

b)

<variant> Сорбциялық сиымдылық

c)

<variant> Сорбциялық кинетикасы

d)

<variant> Ионды алмасу сиымдылығы

110.

<question> Топырақтың сіңіру кешені құрамындағы сутегі және аммоний иондарының жоқтығына сәйкес топырақты негіздеу?

a)

<variant> Орташа қаныққан

b)

<variant> Қанықпаған

c)

<variant> Қаныққан

d)

<variant> Орташа қанықпаған

111.

<question> Өсімдіктердің жақсы қоректенуіне ТСК құрамында қандай катиондар басым болуы керек?

a)

<variant> Ca

b)

<variant> K

c)

<variant> Na

d)

<variant> H

112.

<question> Топырақтың қышқылдылығы қандай иондардың мөлшеріне байланысты болады?

a)

<variant> K+, Na+

b)

<variant> Ca2+, Mg2+

c)

<variant> H+, Al3+

d)

<variant> NH4+,Ca2+

113.

<question> Топырақтың ертіндісіндегі концентрациясының өзгеруіне қарсы тұру қабілеттілігі?

a)

<variant> Буферлігі

b)

<variant> Жалпы қышқылдығы

c)

<variant> Гумустылығы

d)

<variant> Сілтілігі

114.

<question> Топырақтың ылғалды жылдам буландыратын түйіртпегіндегі кеуек тесіктерінің түйіртпектегі түрі?

a)

<variant> NH4+,Ca2+

b)

<variant> Na+, Mg2+

c)

<variant> Түтіксіз

d)

<variant> Түтікті (Капилиярлы)

115.

<question> Топырақтағы желге ұшып кетуіне қарсыласатын түйіртпекті кесектің размері?

a)

<variant> 0,7-1,0 мм

b)

<variant> 0,4-0,9 мм

c)

<variant> 0,2-0,7 мм

d)

<variant> 1-2 мм

116.

<question> Топырақ түйіртпектерінің түзілуімен ыдырауына ауыл шаруашылық құралдарының әсері?

a)

<variant> Физикалық

b)

<variant> Физико-механикалық

c)

<variant> Химиялық

d)

<variant> Физико-химиялық

117.

<question> Топырақтың сілтілік дәрежесін оның қандай түрін анықтау арқылы біледі?

a)

<variant> Гидролиттік

b)

<variant> Потенциалды

c)

<variant> Алмасатын

d)

<variant> Актуалды

118.

<question> Өсімдіктердің, жауын құрттарының микроағзалардың топырақтардағы түйіртпектерге әсері?

a)

<variant> Химиялық

b)

<variant> Физико-химиялық

c)

<variant> Физико-механикалық

d)

<variant> Биологиялық

119.

<question> Ылғал топырақтың басқа денеге жабысқақтығы?

a)

<variant> Ісінуі

b)

<variant> Созылғыштығы

c)

<variant> Жабысуы

d)

<variant> Байланыстылығы

120.

<question> Топырақтың ылғалдықтан көлемінің ұлғаюы?

a)

<variant> Ісінуі

b)

<variant> Созылғыштығы

c)

<variant> Жабысуы

d)

<variant> Шөгуі

121.

<question> Топырақтағы екі зат бір-біріне антогонистер?

a)

<variant> Қатты фаза-тірі бөлігі

b)

<variant> Ауа-қатты фаза

c)

<variant> Ауа-су

d)

<variant> Қатты фаза-су

122.

<question> Гигроскопиялық су топырақ бөлшектеріне қалай байланысқан?

a)

<variant> Байланыспаған

b)

<variant> Нашар

c)

<variant> Космостық күшпен

d)

<variant> Өте берік

123.

<question> Пленкалық су топырақ бөлшектеріне қалай байланысқан?

a)

<variant> Өте берік

b)

<variant> Байланыспаған

c)

<variant> Нашар

d)

<variant> Гравитациялық күшпен

124.

<question> Топырақтың әртүрлі күштермен суды мол ұстап тұру қабілеттілігі?

a)

<variant> Максималды молекулярлық

b)

<variant> Максималды гигроскопиялық

c)

<variant> Минималды гигроскопиялық

d)

<variant> Гигроскопиялық

125.

<question> Ауадағы ылғалдылық 100%-ға жақындағанда топырақ сумен қалай қанығады?

a)

<variant> Сұйыққа айналады

b)

<variant> Минималды гигроскопияға дейін

c)

<variant> Максималды гигроскопияға дейін

d)

<variant> Бұл күйінде қалады

126.

<question> Топырақтағы берік байланысқан судың максималды мөлшері?

a)

<variant> Толық су сиымдылық

b)

<variant> Максималды адсорбциялық су сиымдылық

c)

<variant> Максималды молекулярлық су сиымдылық

d)

<variant> Ең аз немесе далалық шекті су сиымдылық

127.

<question> Топырақ 1 сағатта 5 см-лік арынмен (қысыммен) 100-70 мм суды сіңіріп өткізсе?

a)

<variant> Қанағаттанарлық

b)

<variant> Қанағаттанарлық емес

c)

<variant> Өте жақсы

d)

<variant> Жақсы

128.

<question> Атмосферамен алмасатын топырақ ауасының түрі?

a)

<variant> Бос

b)

<variant> Гигроскопиялық

c)

<variant> Қылтүтік

d)

<variant> Адсорбциялық

129.

<question> CO2 газының мол мөлшерде болатын ортасы?

a)

<variant> Ауада

b)

<variant> Литосферада

c)

<variant> Топырақта

d)

<variant> Суда

130.

<question> Атмосферадағы азоттың топыраққа енуінің ең негізгі жолы?

a)

<variant> Микробиологиялық

b)

<variant> Өз бетінше

c)

<variant> Жаңбыр суымен

d)

<variant> Күннің әсерінен

131.

<question> Топырақта қандай газ болмаса өсімдік әлемінде тіршілік жойылады?

a)

<variant> O2

b)

<variant> N

c)

<variant> Al

d)

<variant> H

132.

<question> Топырақтың «тыныстануы» дегеніміз не?

a)

<variant> Сутегінің бөлінуі

b)

<variant> Оттегінің бөлінуі

c)

<variant> Көмір қышқыл газының бөлінуі

d)

<variant> Ылғалдың булануы

133.

<question> Топырақтың 1 г. массасын немесе 1 см3 көлемін 1 0С-қа арттыратын калориямен өлшенетін қабілеті?

a)

<variant> Жылу сіңіргіштік

b)

<variant> Жылу сиымдылық

c)

<variant> Жылу өткізгіштік

d)

<variant> Альбедалық

134.

<question> Топырақтың 5 айдан аспай тоңданып төсеніш жыныстары тоңданбайтын режимдегі жылу типі?

a)

<variant> Мезгілдік тоңды

b)

<variant> Тоңсыз

c)

<variant> Ұзақ мерзімді тоңазитын

d)

<variant> Тоңды

135.

<question> Топырақтың ертінді концентрациясының осмостық қысымы, өсімдіктің клеткасындағы қысымға тең немесе жоғары болса?

a)

<variant> Сирек өседі

b)

<variant> Жаман өседі

c)

<variant> Өсімдік жақсы өседі

d)

<variant> Өсімдік солады

136.

<question> Топырақтағы гумус түзілу процессі қандай құбылысқа жатады?

a)

<variant> Бейтарапты

b)

<variant> Тотығуға

c)

<variant> Тотықсыздануға

d)

<variant> Екеуіне де жатпайды

137.

<question> Топырақтағы негізгі тотықтыратын зат?

a)

<variant> O2

b)

<variant> N

c)

<variant> Al

d)

<variant> H

138.

<question> Топырақ аэрациясының төмендеуі, ылғалдың молайуы, тығыздығының артуы қандай процесті дамытады?

a)

<variant> Тотықсыздануға

b)

<variant> Тотығуға

c)

<variant> Анаэробты

d)

<variant> Соңғы екеуіде

139.

<question> Литосфера мен топырақтардағы дербес элементтердің орташа мөлшері қалай аталады?

a)

<variant> Дұрыс жауап көрсетілмеген

b)

<variant> Минералдар

c)

<variant> Топырақтар

d)

<variant> Кларк

140.

<question> Литосфераның жарты бөлігі қай элементтен тұрады?

a)

<variant> CO2

b)

<variant> O2

c)

<variant> Si

d)

<variant> SiO

141.

<question> Литосфераның құрамында қай элемент 2 орын алады?

a)

<variant> O2

b)

<variant> Si

c)

<variant> SiO

d)

<variant> CO2

142.

<question> Құмды топырақтарда қай зат 90%-дан жоғары болады?

a)

<variant> O2

b)

<variant> Si

c)

<variant> SiO2

d)

<variant> CO2

143.

<question> Топырақтың радиобелсенділігі немен байланысты?

a)

<variant> Радиоактивті элементтер

b)

<variant> Макроэлементтер

c)

<variant> Химиялық элементтер

d)

<variant> Орташа элементтер

144.

<question> Тек оң зарядты коллоидтар қалай аталады?

a)

<variant> Базоидтар

b)

<variant> Коагуляция

c)

<variant> Ацидоидтар

d)

<variant> Пептизация

145.

<question> Тек теріс зарядты коллоидтар қалай аталады?

a)

<variant> Пептизация

b)

<variant> Ацидоидтар

c)

<variant> Мицелла

d)

<variant> Коагуляция

146.

<question> Коллоидтық бөлшекті кім мицелла деп атауды ұсынды?

a)

<variant> Г. Вигнер

b)

<variant> К.К. Гедройц

c)

<variant> С. Маттсон

d)

<variant> Э. Рассел

147.

<question> Құмдардың ең аз су сиымдылығы?

a)

<variant> 4,8-4,9 %

b)

<variant> 5-12 %

c)

<variant> 2,9-3,2 %

d)

<variant> 2,4-2,8 %

148.

<question> Аналық тау жыныстары, климат, биологиялық фактор, жер бедері және жердің жасы (уақыт)

a)

<variant> Жер бедері және жердің жасы (уақыт)

b)

<variant> Топырақ түзуші факторлар

c)

<variant> Аналық тау жыныстары, климат, биологиялық фактор, жер бедері

d)

<variant> Аналық тау жыныстары, климат

149.

<question> Құмдардың қатты фазасының тығыздылығы?

a)

<variant> 2,1 - 2,3 г/см3

b)

<variant> 2,4 - 2,5 г/см3

c)

<variant> 2,6 - 2,7 г/см3

d)

<variant> 2,0 - 2,2 г/см3

150.

<question> Құмдардың тығыздылығы?

a)

<variant> 1,2 - 1,4 г/см3

b)

<variant> 0,3 - 1,42 г/см3

c)

<variant> 1,0 - 1,4 г/см3

d)

<variant> 1,4 - 1,6 г/см3

151.

<question> Құмдардың сіңіру сиымдылығы, мг-экв. 100 г топыраққа?

a)

<variant> 0,4-0,41 мг-экв.

b)

<variant> 0,3-0,4 мг-экв.

c)

<variant> 0,5-2,0 мг-экв.

d)

<variant> 0-2,5 мг-экв.

152.

<question> Атмосфера қабаттарының саны?

a)

<variant> 3

b)

<variant> 6

c)

<variant> 5

d)

<variant> 7

153.

<question> Жердің ішкі сферасының саны?

a)

<variant> 6

b)

<variant> 3

c)

<variant> 5

d)

<variant> 9

154.

<question> Пайда болу жағдайына байланысты топырақ түзуші минералдар нешеге болінеді?

a)

<variant> 2

b)

<variant> 3

c)

<variant> 4

d)

<variant> 6

155.

<question> Минералдар химиялық құрамы бойынша неше класқа жіктеледі?

a)

<variant> 6

b)

<variant> 7

c)

<variant> 3

d)

<variant> 9

156.

<question> Пайда болу жайында тау жыныстары неше топқа болінеді?

a)

<variant> 7

b)

<variant> 6

c)

<variant> 3

d)

<variant> 5

157.

<question> Магмалық тау жынысы SIO2 –ның мөлшері бойынша неше топқа бөлінеді?

a)

<variant> 5

b)

<variant> 4

c)

<variant> 3

d)

<variant> 5

158.

<question> Шөгінді тау жынысы пайда болу жағдайына байланысты неше топқа бөлінеді?

a)

<variant> 4

b)

<variant> 5

c)

<variant> 6

d)

<variant> 3

159.

<question> Балшықты тау жыныстарының бөлшектерінің размері?

a)

<variant> 0,5-1,0 мм аралығында

b)

<variant> 1,0 мм-ден кіші

c)

<variant> 1,0 мм-ден үлкен

d)

<variant> 0,01 мм-ден кіші

160.

<question> Қай топырақтардың альбедо көрсеткіші үлкен?

a)

<variant> Қара қоңыр топырақты кебір

b)

<variant> Боз топырақ

c)

<variant> Қара қоңыр топырақ

d)

<variant> Қара топырақ

161.

<question> Органогенді тау жыныстарының пайда болу жолы?

a)

<variant> Тек қана жануарлардың өмір сүру нәтижесінде пайда болады

b)

<variant> Кесекті жыныстардан пайда болады

c)

<variant> Түгел немесе бір бөлігі жануарлар мен өсімдіктердің организімдердің өмір сүру нәтижесінде пайда болады

d)

<variant> Балшықты жыныстардан пайда болады

162.

<question> Азот қышқылды агрорудалар?

a)

<variant> Пирит, Галенит

b)

<variant> Барлық жауап дұрыс

c)

<variant> Фосфорит

d)

<variant> Селитра

163.

<question> Калийлі агрорудалар?

a)

<variant> Сильвинит, Каинит

b)

<variant> Фосфорит

c)

<variant> Селитра

d)

<variant> Пирит, Галенит

164.

<question> Фосфор қышқылды агрорудалар?

a)

<variant> Графит, Күкірт

b)

<variant> Барлық жауап дұрыс

c)

<variant> Фосфорит

d)

<variant> Пирит, Галенит

165.

<question> Топырақ мезофаунасының размерлері?

a)

<variant> 80 мм-ден үлкен

b)

<variant> 0,2 мм-ден 4 мм-ге дейін

c)

<variant> 0,2 мм-ден кіші

d)

<variant> 4 мм-ден 80 мм-ге дейін

166.

<question> Топырақ макрофаунасының размері?

a)

<variant> 80 мм-ден үлкен

b)

<variant> 0,2 мм-ден кіші

c)

<variant> 0,2 мм-ден 4 мм-ге дейін

d)

<variant> 4 мм-ден 80 мм-ге дейін

167.

<question> Топырақ мега фаунасының размері?

a)

<variant> 0,2 мм-ден 4 мм-ге дейін

b)

<variant> 4 мм-ден 80 мм-ге дейін

c)

<variant> 80 мм-ден үлкен

d)

<variant> 0,2 мм-ден кіші

168.

<question> Топырақ пайда болуының қанша кезеңі бар?

a)

<variant> 3

b)

<variant> 4

c)

<variant> 5

d)

<variant> 6

169.

<question> Қай ғалым топырақ түйіртпектерінің негізгі типтерін бөлді?

a)

<variant> М.М. Кононова

b)

<variant> И.В. Тюрин

c)

<variant> С.А. Захаров

d)

<variant> И.С. Кауричев

170.

<question> Топырақтың жаңа жарандыларын жүйелеген кім?

a)

<variant> С.А. Захаров

b)

<variant> Л.Н. Александрова

c)

<variant> М.М. Кононова

d)

<variant> И.В. Тюрин

171.

<question> Тұнбалы (ил) фракциясын анықтаңыз?

a)

<variant> 0,01-0,005 мм

b)

<variant> 0,005-0,001 мм

c)

<variant> 0,001-0,0001 мм

d)

<variant> 0,25-0,05 мм

172.

<question> Бөлшектерінің размері d <0,01мм, мөлшері 10-20% болса топырақ атауын анықтаңыз?

a)

<variant> Құмайт

b)

<variant> Борпылдақ құм

c)

<variant> Біріккен құм

d)

<variant> Орташа құмбалшық

173.

<question> Бөлшектер размері d <0,01мм мөлшері >80%-дан жоғары болса топырақ қалай аталады?

a)

<variant> Орташа құмбалшық

b)

<variant> Ауыр құмбалшық

c)

<variant> Орташа балшық

d)

<variant> Жеңіл құмбалшық

174.

<question> Табиғи ценоздағы топырақтың органикалық заттарының негізгі көзі?

a)

<variant> Қарапайым организмдер

b)

<variant> Жасыл өсімдіктер

c)

<variant> Микроорганизмдер

d)

<variant> Барлық жауап дұрыс емес

175.

<question> Топырақ құралу үрдістері неше топқа бөлінеді?

a)

<variant> 4

b)

<variant> 5

c)

<variant> 2

d)

<variant> 3

176.

<question> К.К. Гедройц топырақтың сіңіру қабілетінің неше түрін бөлді?

a)

<variant> 5

b)

<variant> 4

c)

<variant> 3

d)

<variant> 2

177.

<question> Әлсіз сілтілі ертіндінің реакция ортасының көрсеткішін анықта?

a)

<variant> 4,5-5,5

b)

<variant> 3,0-4,5

c)

<variant> 7,5-8,5

d)

v<variant> 7,0-7,5

178.

<question> Орташа сілтілі ертіндінің реакция ортасын көрсетіңіз?

a)

<variant> 3,0-4,5

b)

<variant> 7,5-8,5

c)

<variant> 7,0-7,5

d)

<variant> 6,5-7,0

179.

<question> Топырақ қышқылдығы неше түрге бөлінеді?

a)

<variant> 6

b)

<variant> 4

c)

<variant> 5

d)

<variant> 3

180.

<question> Топыраққа енген бу тәрізді және сұйық су неше күштің әсеріне тап болады?

a)

<variant> 4

b)

<variant> 10

c)

<variant> 3

d)

<variant> 5

181.

<question> Топырақ суының (ылғалының) неше категориясы (формасы) бар?

a)

<variant> 3

b)

<variant> 5

c)

<variant> 7

d)

<variant> 2

182.

<question> Топырақ ауасы неше форма түрінде кездеседі?

a)

<variant> 3

b)

<variant> 2

c)

<variant> 4

d)

<variant> 8

183.

<question> Жер беті жылуының негізгі көзі?

a)

<variant> Жанар таулардан шығатын жылу

b)

<variant> Жердің ішкі қабаттарынан келетін жылу

c)

<variant> Жер қабығының жоғарғы қабаттарында өтіп жатқан химиялық, биологиялық, радиациялық құбылыстардан келетін жылу

d)

<variant> Күн сәулесі энергиясы

184.

<question> Топырақтың неше жылулық қасиеті болады?

a)

<variant> 4

b)

<variant> 3

c)

<variant> 2

d)

<variant> 5

185.

<question> Құнарлық жайында үлкен еңбек еткен ғалым?

a)

<variant> М.М. Кононова

b)

<variant> Ө.О. Оспанов

c)

<variant> В.Р. Вильямс

d)

<variant> В.В. Докучаев

186.

<question> Топырақ құнарлығының неше түрі бар?

a)

<variant> 5

b)

<variant> 3

c)

<variant> 4

d)

<variant> 6

187.

<question> Топырақтың суды ұстап тұру күшіне байланысты су сиымдылықтың неше түрі бар?

a)

<variant> 6

b)

<variant> 4

c)

<variant> 7

d)

<variant> 5

188.

<question> Құнарлығы жоғары типтік (генетикалық) қабат?

a)

<variant> В1

b)

<variant> А

c)

<variant> ВС

d)

<variant> С

189.

<question> С.И. Долгов және П.У. Бахтин бойынша топырақтың қанағаттанарлық құрылымдық дәрежесі?

a)

<variant> 70-тен жоғары

b)

<variant> 70-тен 55-ке дейін

c)

<variant> 50-ден 40-қа дейін

d)

<variant> 40-тан 20-ға дейін

190.

<question> Гумус пайда болу қандай процеске жатады?

a)

<variant> Лессиваж

b)

<variant> Гумификация

c)

<variant> Латериттену

d)

<variant> Глейлену

191.

<question> Топырақтағы негізгі тотықтырғыш зат?

a)

<variant> O2

b)

<variant> Si

c)

<variant> Fe

d)

<variant> Ca

192.

<question> Топырақтың жылуын арттыратын күн сәулесінен басқа көз?

a)

<variant> Жердің ішкі қабаттарынан келетін жылу

b)

<variant> Жануарлар денесінен шығатын жылу

c)

<variant> Микроорганизмдер тыныс алғанда шығаратын жылу

d)

<variant> Жанар таулардан шығатын жылу

193.

<question> Топырақта химиялық таза су тек қана H2O күйінде болама?

a)

<variant> Болады

b)

<variant> Екіталай

c)

<variant> Мүмкін

d)

<variant> Болмайды

194.

<question> Жер бедерін олардың түрлерін пайда болуын зерттейтін ғылым?

a)

<variant> Геоморфология

b)

<variant> Гидрогеология

c)

<variant> Геотектоника

d)

<variant> Геофизика