Chiếc lược ngà

Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc

Đất nước đứng lên

Đất Quảng

1972

1965

1960

1958

Nằm trong tầm ngắm của địch, luôn bị bao vây, đe dọa

Tràn đầy sức sống, nhựa xà nu long lanh dưới nắng hè

Nằm trong sự hủy diệt bạo tàn, trong tư thế của sự sống đang đối diện với cái chết

Luôn che chở và bảo vệ cho đất và rừng Tây Nguyên khỏi sự tấn công của địch

Sự lặp lại không mang dụng ý nghệ thuật, khép lại tác phẩm của mình

Biểu tượng cho tinh thần kiên cường, bất khuất của con người Tây Nguyên, đồng bào miền Nam và cả dân tộc

Biểu tượng cho cuộc sống đau thương của con người Tây Nguyên, đồng bào miền Nam và cả dân tộc

Tô đậm, khắc sâu hình ảnh những cánh rừng xà nu hùng tráng, kiêu dũng và bất diệt

Gan góc, táo bạo, dũng cảm

Liều lĩnh, bất chấp sự hiểm nguy của gia đình

Tuyệt đối trung thành với cách mạng

Yêu thương vợ con, gắn bó với buôn

Tình yêu thương con người là phép màu để hoá giải mọi hiểu lầm, mọi thái cực, mọi chiến tuyến trong chiến tranh

Tác phẩm đã đặt ra vấn đề có ý nghĩa lớn lao của dân tộc và thời đại: phải cầm vũ khí đứng lên tiêu diệt kẻ thù bạo tàn để bảo vệ sự sống của đất nước, nhân dân

Đề cao truyền thống yêu nước của mỗi gia đình trong buôn làng Xô Man, nhân dân Tây Nguyên

Sự hòa quyện giữa nợ nước – tình yêu nước với thù nhà – truyền thống gia đình của những con người làng Xô Man

Khuynh hướng sử thi hoà quyện với cảm hứng lãng mạn

Sức sống bất diệt, khả năng trỗi dậy vô tận của con người, sự sống luôn được đề cao

Ca ngợi những con người hăm hở, hăng say trong công cuộc kiến thiết đất nước

Ca ngợi những con người bất khuất, kiên trung với quê hương đất nước.

Khuynh hướng sử thi, cảm hứng lãng mạn

Lãng mạn, trữ tình

Hiện thực, trào phúng

Hiện thực, lãng mạn

“Đất Quảng”

“Rẻo cao”

“Đất nước đứng lên”

“Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc”

Hình tượng con nước lớn

Hình tượng dân làng Xô Man

Hình tượng cây xà nu

Hình tượng con suối

Bé Heng

Nhà văn Nguyễn Trung Thành

Dít

Cụ Mết

Tính kỉ luật cao của người chiến sĩ

Tình yêu quê hương

Sự gan góc, dũng cảm, tinh thần tuyệt đối trung thành với cách mạng.

Tất cả các đáp án đều đúng

Gợi vẻ đẹp hùng tráng, man dại của núi rừng Tây Nguyên

Gợi vẻ đẹp con người Tây Nguyên bất khuất, kiên cường

Tạo khí vị Tây Nguyên đậm đà cho tác phẩm

Tất cả các đáp án trên đều đúng

Bạo lực phản cách mạng chỉ có thể bị tiêu diệt bằng bạo lực cách mạng: “Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo”.

Dân làng Xô-man tuy nằm trong cái tầm nã của đại bác nhưng ý chí cách mạng ở họ không bom đạn nào dập vùi cho được.

Tình yêu gia đình là phẩm chất không thể thiếu được của một người anh hùng, trong hoàn cảnh chiến tranh, đó chính là nguồn sức mạnh vô địch.

Với lòng nhiệt tình cách mạng, với tình yêu quê hương, làng bản và gia đình tha thiết cũng như ý chí căm hờn tột độ với quân thù, những người anh hùng sẽ trở thành toàn năng.

Bị đạn đại bác tàn phá đau thương

Càng đau thương càng ngời lên vẻ đẹp

Vẻ đẹp lãng mạn, đầy chất thơ

Ham ánh sáng mặt trời, khao khát tự do

Anh kết tinh những phẩm chất cao đẹp của cộng đồng

Anh đại diện phẩm chất, ý chí, sức mạnh của cộng đồng

Anh chiến đấu ngoan cường dù bị kẻ thù đốt cụt mười đầu

ngón tay

Với anh “thằng giặc nào cũng là thằng Dục cả”

Tnú

Cụ Mết

Anh Quyết

Dân làng

Hình ảnh biểu tượng cho sức sống mạnh mẽ và sự nối tiếp của các thế hệ con người Tây Nguyên

Hình ảnh biểu tượng cho sự mất mát, hi sinh

Hình ảnh biểu tượng cho sự khốc liệt của chiến tranh

Tất cả các đáp án trên đều đúng

Việt

Chiến

Chú Năm

Tác giả

Trong một trận càn lớn, Việt bị thương nặng, được người dân địa phương cứu sống

Việt nằm lại ở chiến trường, mai phục địch, hồi tưởng lại quá khứ, tuổi thơ của mình

Trong một trận càn lớn, Việt bị thương nặng, phải nằm lại ở chiến trường, nhiều lần ngất đi tỉnh lại

Trong một trận càn lớn, Việt bị giặc bắt, bị tra tấn dã man, nhưng Việt tuyệt nhiên không khai

Tiếng hò đầy tâm tư: tha thiết, nhắn nhủ, lời thề, trái tim, tâm hồn, luôn hướng về truyền thống, đại diện và lưu giữ truyền thống.

Tiếng hò cho vơi bớt cực nhọc trong công việc lao động vất vả để mưu sinh.

Tiếng hò tiếc nuối quá khứ đã qua, nay chỉ còn là một thời vang bóng.

Tiếng hò buồn thương, tủi cực, bày tỏ nỗi sầu nhân thế

trong hoàn cảnh chiến tranh.

Tảo tần, đảm đang, tháo vát.

Hi sinh cùng chồng trong một trận càn lớn của địch.

Thương yêu chồng con hết mực.

Ghìm nén đau thương, che chở cho đàn con và chiến đấu anh dũng.

Tính cách vừa trẻ con vừa nhường nhịn, lo cho em.

Trẻ trung, thích làm dáng, có vóc dáng giống mẹ.

Tham gia chiến đấu cùng ba mẹ và hi sinh anh dũng.

Tính cách gan góc, đảm đang, tháo vát.

Tính tình hồn nhiên, trẻ con.

Có tình thương yêu gia đình sâu đậm.

Luôn nhường nhịn, ân cần chăm sóc chị.

Hoang mang, lo sợ, trốn chạy khi bị thương ở chiến trường.

Thể hiện tục lệ thờ cúng tổ tiên của người nông dân Nam Bộ.

Truyền thống gia đình gắn chặt với vận mệnh đất nước.

Sự thiêng liêng, trọng trách diệt giặc trả thù nước, nợ nhà hai chị em gánh trên vai.

Hai chị em trở nên trưởng thành hơn.

Tình yêu đất nước.

Nợ nước, thù nhà.

Hương vị tình thân.

Sự nông nổi của tuổi trẻ.

Vì ông sinh ra ở Nam Bộ.

Vì Nam Bộ là một mảnh đất đẹp.

Vì người dân Nam Bộ rất tốt với ông.

Vì ông từng chiến đấu ở chiến trường Nam Bộ.

Người trí thức nghèo.

Người chiến sĩ anh dũng.

Người nông dân Nam Bộ bộc trực, trung hậu, có lòng căm thù giặc sâu sắc, sẵn sàng hi sinh vì quê hương, Tổ quốc.

Người nông dân nghèo, chịu số phận bất hạnh trong chiến tranh.

Là người Bắc nhưng có sự gắn bó sâu nặng với Nam Bộ và trở thành nhà văn của mảnh đất này.

Ông viết hay, viết thành công về người nông dân Nam Bộ trong kháng chiến chống Mĩ.

Là cây bút có năng lực quan sát, phân tích tâm lí nhân vật sắc sảo.

Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Gia đình luôn luôn là cái nôi nuôi dưỡng người anh hùng.

Mỗi người anh hùng đều mang trong mình dòng máu truyền thống yêu nước.

Người anh hùng không phải là thần thánh hay những người xa lạ.

Người anh hùng luôn sôi sục trong mình dòng máu căm thù giặc.

Khẳng định con gái luôn giống mẹ.

Khẳng định thế hệ sau luôn kế thừa những phẩm chất đáng quý, tiếp bước thế hệ trước.

Khẳng định Chiến là người thay mẹ lo toan công việc trong gia đình.

Khẳng định Chiến và Việt mỗi người có một nét tính cách khác nhau.

“Nếu giặc còn thì tao mất, vậy à!”

“Chị có bị chặt đầu thì chị chặt chớ chừng nào tôi mới bị.”

“Tôi tên là Việt, anh cho tôi đi bộ đội với.”

“Mối thù thằng Mĩ có thể rờ thấy được, vì nó đang đè nặng ở trên vai.”

Biết trân trọng và phát huy của truyền thống gia đình, quê hương.

Thương má, thương em, quý đồng đội.

Chiến đấu dũng cảm, khao khát lập chiến công để trả thù cho ba má.

Dù vẫn là trẻ con nhưng biết nhường nhịn, thu xếp việc nhà.

Việt và Chiến

Việt, Chiến và chị Hai.

Việt, Chiến, anh Tánh.

Anh Tánh, chị Hai.

Việt

Chú Năm

Má Việt

Chiến

Xông vào đánh thằng giặc giết cha mình.

Giành đi bộ đội với chị.

Đêm trước ngày đi bộ đội, Việt vô tư “lăn kềnh ra ván cười khì khì”, “chụp một con đom đóm úp trong lòng bàn tay”, rồi ngủ quên lúc nào không biết.

Dù bị thương nơi chiến trường nhưng vẫn luôn trong tư thế chiến đấu.

Tuân theo trình tự thời gian từ trước tới sau.

Các sự việc thể hiện qua dòng suy nghĩ của chú Năm.

Các sự việc gợi ra từ những chi tiết ngẫu nhiên của đời sống chiến trường, không tuân theo trình tự nào.

Các sự kiện xuất hiện theo cảm xúc của nhân vật Việt.

Cả hai chị em đều rất trẻ con.

Cả hai chị em đều khao khát được ra chiến trường chiến đấu.

Cả hai chị em đều thương má, đều mang nặng mối thù, cùng háo hức cầm súng giết giặc trả thù nhà.

Chiến biết thu xếp việc nhà, Việt rất vô tư.

Là nhân vật chính của truyện ngắn

Xuất hiện nhiều nhất trong truyện ngắn, được tác giả “trao ngòi bút” để tự viết về mình

Các nhân vật khác đều được xuất hiện từ điểm nhìn của Việt.

Toàn bộ câu chuyện đều được thể hiện qua những lần tỉnh dậy của Việt khi bị thương tại chiến trường.

Tự sự – triết lí

Hào hoa – nghệ sĩ

Ngông – xê dịch

Lãng mạn – trữ tình

Trưởng phòng cho anh một chuyến đi nghỉ dưỡng sau những ngày công tác bận rộn.

Khám phá thực tế để về viết bài ca ngợi cuộc sống mới trên quê hương miền biển.

Chụp một tấm ảnh cảnh biển buổi sáng có sương mù cho cuốn lịch năm sau.

Trải nghiệm thực tế, tìm cảm hứng để sáng tạo nghệ thuật.

Thuyền chìm lấp trong màn sương mù dày đặc, ánh sáng long lanh như pha lê chiếu rọi.

Một bức tranh mực tàu của một danh hoạ thời cổ.

Mũi thuyền in một nét mơ hồ loè nhoè vào bầu sương mù màu trắng sữa có pha đôi chút màu hồng hồng.

Toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hoà và đẹp.

Cảnh quý trời ban

Cảnh đắt trời cho

Cảnh hiếm trời cho

Cảnh hiếm có khó tìm

Bối rối, cảm thấy trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào.

Khám phá cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn.

Khám phá ra sự thật về bản chất của cái đẹp, chính là cái thật.

Phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức.

Thô kệch, dữ dằn, độc ác.

Rút ra một chiếc thắt lưng của lính Nguỵ xưa, quật tới tấp vào lưng vợ.

Rên rỉ đau đớn “Chúng mày chết hết đi cho ông nhờ !”

Bước chân nhẹ nhõm, thanh thản sau khi đã đánh vợ và con.

Chị nhẫn nhục chịu đựng, hi sinh thầm lặng để được sống gần con, được nuôi con.

Chị chân yếu tay mềm, không thể phản kháng, chống trả lại.

Chị sợ bị người chồng bỏ rơi, bơ vơ không nơi nương tựa.

Chị không sống nổi nếu thiếu tình yêu thương từ người chồng.

Lãng mạn, trữ tình

Tự sự - triết lí đậm nét

Trữ tình chính trị

Đậm đà màu sắc dân tộc

“Sau buổi tập”.

“Truyện và kí”.

“Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành”.

“Bến quê”.

1996

2000

1999

2003

Nhân vật Phùng.

Nhân vật Đẩu.

Nhân vật người đàn bà.

Nhân vật Phát.

Bức tranh cuộc sống thô bạo, tàn nhẫn.

Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa – cảnh đắt trời cho.

Câu chuyện về người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện.

Phát hiện tích cách thật sau vẻ bề ngoài của các nhân vật.

Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa – cảnh đắt trời cho.

Bức tranh cuộc sống thô bạo, tàn nhẫn đầy nghịch lí.

Câu chuyện về người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện.

Phát hiện tích cách thật sau vẻ bề ngoài của các nhân vật

Bối rối, trong trái tim như có cái gì đó bóp thắt vào

Trong mấy phút đầu, kinh ngạc đến mức đứng há hốc mồm ra nhìn.

Tưởng chính mình vừa khám phá cái chân lí của sự toàn thiện.

Tuyệt vọng trước hiện thực cuộc sống.

Bài học đúng đắn về cách nhìn nhận nghệ thuật.

Bài học đúng đắn về tình bạn.

Bài học đúng đắn về bạo lực gia đình.

Bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người.

Người đàn bà hàng chài.

Người chồng.

Phùng.

Chánh án Đẩu.

Đi theo thằng Phác – con trai mình, tố giác chồng hành hung.

Chạy trốn trận đòn của chồng.

Đi nộp đơn xin li dị người chồng vũ phu.

Theo lời mời của Chánh án Đẩu

Vì người chồng không muốn các con nhìn thấy.

Vì người chồng sợ các con can thiệp.

Vì người vợ xin người chồng mang lên bờ để đánh. Chị không nỡ để các con chứng kiến cảnh mình bị chồng đánh.

Vì người vợ thấy sắp bị đánh nên bỏ trốn lên bờ.

Xin quý toà không bắt phải bỏ người chồng vũ phu của mình.

Xin tòa xét xử công bằng, cho lão chồng độc ác của mình đi tù.

Xin giúp đỡ cho hoàn cảnh éo le của mình.

Xin tha tội cho chồng.

Sống mãi tuổi 17

Lời nói dối cuối cùng

Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Vũ Như Tô

Con người hoàn toàn có thể sống vui vẻ, hạnh phúc khi hồn và xác không hoà hợp.

Khi con người phải sống trong dung tục thì tất yếu sẽ bị cái dung tục ngự trị, lấn át.

Con người cần sống thực tế, tránh lối sống thanh cao nửa vời.

Con người có thể dùng lí trí để điều khiển và bài trừ sự dung tục của dục vọng tầm thường.

Khước từ tình thân: “Ông nội tôi chết rồi”.

Không chấp nhận con người đã làm “gãy tiệt cái chồi non” trong mảnh vườn của ông nội.

Thấu hiểu cho nỗi khổ của ông nội, thấy ông ngày một khác dần.

Hận vì ông đã làm gãy nát cái diều khiến cu Tị trong cơn sốt mê man cứ khóc bắt đền.

Thờ ơ, không quan tâm đến những người xung quanh.

Trách móc người thân không hiểu cho mình.

Hờn trách, đổ lỗi cho sai lầm của Đế Thích.

Đau khổ, tuyệt vọng, bế tắt

Người và thần tiên luôn luôn bất đồng quan điểm sống.

Khát vọng sống đẹp, khát vọng tự giải phóng cho tâm hồn thanh cao của Hồn Trương Ba, khát vọng tự hoàn thiện nhân cách.

Cuộc nói chuyện giữa người thường và thần tiên.

Cuộc tranh luận về sự sống và cái chết.

Mãn nguyện vì đã được hồi sinh.

Sung sướng và hạnh phúc bên vợ con.

Đau khổ, dằn vặt vì phải sống nhờ thân xác người khác.

Không có cảm xúc gì, cảm thấy hài lòng.

Thương xót cho hoàn cảnh trớ trêu của Hồn Trương Ba phải sống trong xác anh hàng thịt.

Tâm hồn mới là yếu tố quan trọng, thể xác là cái bình chứa linh hồn, đầy dục vọng. Phê phán thói hư tật xấu của thân xác con người.

Phê phán thói hư tật xấu của thân xác con người.

Đặt ra vấn đề con người phải sống trung thực, hạnh phúc và ý nghĩa cuộc đời là được sống đúng là mình.

Đoạn trích tái hiện lại bức tranh sinh động về làng quê Việt Nam thế kỷ XIX.

Đoạn trích giúp người đọc thấy được tình cảnh trớ trêu, đau khổ của nhân vật Trương Ba trong xác anh hàng thịt, lí giải quyết định giải thoát của nhân vật này.

Đoạn trích giúp người đọc hiểu thêm về một câu chuyện dân gian.

Đoạn trích giúp người đọc hiểu thêm về một câu chuyện ngụ ngôn.

Những đoạn đối thoại được xây dựng giàu kịch tính, đậm chất triết lí, tạo chiều sâu cho vở kịch.

Ngôn ngữ trang trọng, tài hoa, uyên bác, phù hợp trong việc diễn tả sự thanh cao của hồn Trương Ba.

Hành động của nhân vật phù hợp với hoàn cảnh, tính cách, góp phần phát triển tình huống truyện.

Những đoạn độc thoại nội tâm góp phần thể hiện rõ tính cách nhân vật và quan niệm về lẽ sống đúng đắn.

Bừng lên nhân cách đẹp đẽ của của Trương Ba.

Số phận hẩm hiu, tủi cực của nhân vật.

Sự chiến thắng của cái đẹp, cái thiện.

Biểu hiện của sự sống đích thực.

“Lời nói dối cuối cùng”.

“Nàng Xi-ta”.

“Lời thề thứ 9’’.

“Sống mãi tuổi 17”.

1999

1998

2000

1996

Truyện ngắn.

Truyện vừa.

Kịch.

Tiểu thuyết.

Đau đớn, bất lực.

Thừa nhận sự thắng thế của xác hàng thịt nhưng không khuất phục mà quyết định không cần đến xác hàng thịt nữa.

Thắp hương gọi Đế Thích.

Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Được sống là điều đáng quý, vì vậy chúng ta phải cố gắng sống bằng mọi giá.

Con người phải luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh.

Sống hài hòa giữa thể xác và tâm hồn.

Cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người được hài hòa giữa thể xác và tâm hồn; phải luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh, với chính bản thân mình, chống lại sự dung tục để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị cao quý.

Xây dựng tình huống, xung đột kịch độc đáo, hấp dẫn.

Đối thoại kịch đậm chất triết lí, giàu kịch tính, tạo nên chiều sâu ý nghĩa cho hành động kịch.

Ngôn ngữ có tính tổng hợp cao.

Đối thoại kịch đậm chất triết lí, giàu kịch tính, tạo nên chiều sâu ý nghĩa cho hành động kịch.

Do Trương Ba bị bệnh.

Do sự tắc trách của Nam Tào khiến Trương Ba bị chết nhầm.

Do sự tắc trách của Đế Thích khiến Trương Ba bị chết nhầm.

Do sự tắc trách của Bắc Đẩu khiến Trương Ba bị chết nhầm.

Chị con dâu

Đế Thích

Xác anh hàng thịt

Vợ Trương Ba

Trương Ba cho rằng mình không thể tách rời khỏi xác anh hàng thịt.

Trương Ba cho rằng mình phải chấp nhận cái thân xác "cồng kềnh, thô lỗ" của anh hàng thịt.

Trương Ba cho rằng mình vẫn còn một đời sống nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn.

Trương Ba cho rằng mình phải sống hòa thuận với xác hàng thịt để tiếp tục cuộc sống này

Không thể nhìn cuộc đời đơn giản một chiều, phải đi sâu vào hiện thực với nhiều khía cạnh của nó để thấy rõ hiện thực chứ không chỉ dừng trên sách vở lý thuyết, không thể nhìn cuộc đời qua mắt lưới.

Nên chú ý vào hình thức của các sự việc.

Nên nhìn các sự việc xảy ra trong cuộc sống dưới con mắt của nghệ thuật.

Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Trách nhiệm cống hiến cho đất nước

Chỉ nên làm những việc có lợi cho gia đình

Chỉ cần sống tốt cho bản thân.

Trách nhiệm giữ gìn nền độc lập, tích cực xây dựng nước nhà ngày càng vững mạnh.

Luôn làm những việc có lợi trước mắt.

Phải đấu tranh với bản thân để vươn tới sự hoàn thiện về nhân cách, cố gắng từng ngày để sống tốt hơn.

Phải sống phù hợp với cách nghĩ của mọi người xung quanh.

Tất cả các đáp án trên đều đúng.