Xảy ra trong thời gian ngắn

Không liên quan đến di truyền

Chỉ xảy ra ở động vật

Dẫn đến sự hình thành loài mới

Quần thể

Cá thể

Hệ sinh thái

Cá nhân và quần thể

Biến dị di truyền

Cả ba yếu tố trên

Chọn lọc tự nhiên

Đột biến

Quy luật sinh sản

Quy luật biến dị, di truyền và chọn lọc

Quy luật tự nhiên

Không có quy luật cụ thể

Loài có kích thước lớn

Loài sinh sản nhanh nhất

Loài có sức mạnh thể chất lớn nhất

Loài có khả năng thích nghi tốt hơn với môi trường

Cơ quan tương đồng

Cơ quan thoái hóa

Đột biến gen

Cơ quan tương tự

Hóa thạch

Cơ quan tương đồng

Phát triển phôi

Tích lũy

Thay đổi môi trường sống

Biến dị di truyền

Sinh sản nhanh

Thay đổi môi trường và biến dị di truyền

Quy luật biến dị, di truyền và chọn lọc

Quy luật sinh sản

Quy luật tự nhiên

Không có quy luật cụ thể

Quá trình chọn lọc xảy ra trong tự nhiên

Quá trình con người can thiệp để chọn giống có lợi

Quá trình sinh vật tự thích nghi với môi trường

Sự thay đổi khí hậu ảnh hưởng đến sinh vật

Gấu trắng sống ở Bắc Cực có lông dày

Giống lúa năng suất cao do con người lai tạo

Hươu cao cổ có cổ dài để ăn lá cây cao

Cá thể đột biến sống sót nhờ thích nghi tốt hơn

Con người

Các yếu tố tự nhiên

Sự cạnh tranh giữa các loài

Vi sinh vật trong môi trường

Chọn giống chó có ngoại hình đẹp

Chim sẻ thay đổi màu lông để ngụy trang

Lai tạo giống lúa kháng sâu bệnh

Nhân giống bò sữa có sản lượng cao

Ngựa vằn có sọc đen trắng để ngụy trang

Cây ăn quả có quả to và ngọt hơn

Chó Becgie được huấn luyện làm chó nghiệp vụ

Bò thịt có khối lượng lớn hơn nhờ lai giống

Giảm tính đa dạng di truyền

Làm tuyệt chủng các giống thuần chủng tự nhiên

Dẫn đến sự lệ thuộc vào con người

Cả A, B, C

Môi trường

Lai giống

Đột biến nhân tạo

Công nghệ sinh học

Tạo ra giống cây trồng chịu hạn tốt hơn

Làm động vật thay đổi màu sắc tự nhiên

Tạo ra loài hoàn toàn mới trong tự nhiên

Giúp sinh vật tự động thích nghi với môi trường

Chọn lọc tự nhiên

Đột biến tự nhiên

Chọn lọc nhân tạo

Giao phối ngẫu nhiên

Quá trình con người chọn những sinh vật có đặc điểm mong muốn

Sự biến đổi ngẫu nhiên của sinh vật qua các thế hệ

Quá trình tự nhiên giữ lại những sinh vật thích nghi tốt hơn

Sự thay đổi môi trường dẫn đến biến đổi loài

Sức mạnh thể chất lớn hơn

Khả năng thích nghi với môi trường tốt hơn

Sinh sản nhiều hơn

Cả A, B, C

Cây lúa được lai tạo để tăng năng suất

Sự hình thành cánh màu trắng ở bướm bạch dương do ô nhiễm giảm

Cá thể có đột biến thích nghi tốt hơn

Cá thể có kích thước lớn nhất

Cá thể sinh sản nhiều nhất

Cá thể ăn được nhiều loại thức ăn nhất

Loại bỏ cá thể không thích nghi

Giúp loài tiến hóa và phát triển

Làm thay đổi tần số alen trong quần thể

Cả A, B, C

Loài riêng lẻ

Hệ sinh thái

Cá thể đơn lẻ

Quần thể sinh vật

Hình thành loài mới

Duy trì những cá thể thích nghi tốt

sinh ra các con cháu giống nhau

Loại bỏ những cá thể kém thích nghi

Bướm bạch dương thay đổi màu sắc để thích nghi với môi trường

Hươu cao cổ có cổ dài hơn để lấy thức ăn

Lai tạo giống ngô có năng suất cao

Cá thể động vật biến đổi để tránh bị săn bắt

do tác dụng của các nguồn năng lượng tự nhiên mà từ các chất vô cơ hình thành nên những hợp chất hữu cơ đơn giản đến phức tạp như amino acid, nucleotide.

ó sự tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ theo phương thức hoá học.C

trong khí quyển nguyên thuỷ của trái đất chưa có hoặc có rất ít oxygen.

quá trình hình thành các chất hữu cơ bằng con đường hoá học mới chỉ là giả thuyết chưa được chứng minh bằng thực nghiệm.

• Sự thích nghi của sinh vật với môi trường. 

• Sự lựa chọn của con người về sinh vật nuôi. 

• Sự biến đổi di truyền ngẫu nhiên. 

• Sự thích ứng của sinh vật với môi trường

Giải thích sự hình thành tất cả các loài vật nuôi và cây trồng mới cùng xuất phát từ một loài ban đầu. 

Tạo ra giống cây trồng mới từ nhiều loài ban đầu. 

Phát hiện, giữ lại, nhân giống những cá thể mang đặc tính tốt và thải loại những cá thể không mong muốn. 

Tạo ra nhiều giống cây trồng và vật nuôi mới mang đặc điểm phù hợp với sinh vật.

Những con chuột có màu lông đen sinh được nhiều con hơn. 

Chim ăn chuột có màu lông sáng nhiều hơn do chúng có vị ngon hơn.

Những con chuột có màu lông sáng sinh được ít con hơn. 

. Những con chuột màu lông sáng bị chim ăn nhiều hơn, những con chuột lông đen sống sót và sinh sản được nhiều con.

Bướm đêm có màu sáng. 

Bướm đêm có màu đen. 

Khả năng sinh tồn của cả hai như nhau.

Cả hai đều không có khả năng sinh tồn.

Những cá thể nào thích nghi nhất thường sinh ra nhiều con hơn so với những cá thể kém thích nghi với môi trường. 

Các loài sinh con nhiều hơn so với số lượng cá thể mà môi trường có thể nuôi dưỡng. 

Những cá thể kém thích nghi không có khả năng sinh con. 

Ở một số loài, chỉ một số lượng nhỏ cá thể con được sinh ra có thể sống sót đến trưởng thành.

Để ăn được lá trên cao, cổ của hươu luôn phải dài dần ra. 

Những con hươu nào có cổ dài thì sống sót và sinh sản. 

Từ khi được hình thành, cổ của loài hươu vốn đã dài. 

Khi nào lấy lá trên cao thì cổ của hươu mới vươn dài.

Những cá thể nào có cổ dài, ăn được lá cây trên cao thì sống sót, còn những cá thể nào cổ ngắn, không ăn được lá cây trên cao thì sẽ chết. 

Những biến đổi về chiều dài của cổ hươu được tích lũy dần thành biến đổi lớn, qua nhiều thế hệ hình thành loài hươu cao cổ. 

Ngoại cảnh đồng nhất và thay đổi chậm chạp làm cho đồng loạt các sinh vật chủ động biến đổi cơ thể tạo nên những loài mới. 

Những biến dị đột biến và biến dị tổ hợp là nguyên liệu cho chọn lọc tự nhiên, kết quả hình thành các loài mới.

Chọn lọc tự nhiên. 

Giao phối không ngẫu nhiên. 

Đột biến.

Di - nhập gene.

Giao phối ngẫu nhiên. 

Đột biến. 

Chọn lọc tự nhiên. 

Di - nhập gene.

Ngoại cảnh thay đổi chậm chạp nên trong tự nhiên không có loài nào bị đào thải.

Sinh vật không bất biến mà chúng có thể biến đổi từ loài này thành loài khác. 

Những sinh vật nào có đặc điểm thích nghi với môi trường sống thì tồn tại. 

Sinh vật chủ động thích ứng với sự thay đổi chậm chạp của môi trường. 

Những cá thể kém thích nghi không có khả năng sinh con.

Những cá thể nào thích nghi nhất thường sinh ra nhiều con hơn so với những cá thể kém thích nghi với môi trường.

Các loài sinh con nhiều hơn so với số lượng cá thể mà môi trường có thể nuôi dưỡng.

Ở một số loài, chỉ một số lượng nhỏ cá thể con được sinh ra có thể sống sót đến trưởng thành.

• Chạy nhanh hơn.

• Chạy chậm hơn.

• Đứng vững hơn.

• Bền bỉ hơn.

• nâng cao nang suất chất lượng vật nuôi và cây trồng.

• nâng cao năng suất và chất lượng virus.

• nâng cao năng suất và chất lượng vật nuôi.

• nâng cao năng suất và chất lượng vật nuôi.

• CLTN tạo nên những đột biến có lợi.

• CLTN có thể duy trì và củng cố những đột biến có lợi.

• Con đường duy nhất để loại bỏ những đột biến có hại là phải trải qua CLTN.

• CLTN là một quá trình ngẫu nhiên.

• Sự biến đổi điều kiện khí hậu.

• Sự trôi dạt các màng lục địa.

• Do động đất, sống thần, núi lửa phun trào

• Sự xuất hiện của loài người.

• Sự biến đổi di truyền ngẫu nhiên. 

• Sự thích ứng của sinh vật với môi trường. 

• Sự biến đổi về cấu trúc của gen. 

• Sự lựa chọn của con người về sinh vật nuôi.

• Nâng cao năng suất.

• Nâng cao chất lượng. Giảm sức đề kháng.

• Nâng cao khả năng thích nghi với môi trường.

• Côn trùng kháng thuốc trừ sâu.

• Gấu trúc được bảo tồn trong khu bảo tồn.

• Vi khuẩn kháng thuôc kháng sinh.

• Virus mới kháng vaccine vốn có.

• do sinh sản ít, đồng thời lại bi các loài khác dùng làm thức ăn.

• do cạnh tranh cùng loài làm giảm số lượng nên bị diệt vong,

• có những thay đổi về khí hậu, địa chất nhưng sinh vật không thích nghi được.

• D. do cạnh tranh khác loài dẫn đến loài yếu hơn bị đào thải

• sự sống sót và sinh sản của những dạng kém thích nghi nhất.

• sự sống sót và sinh sản của những dạng thích nghi nhất.

• sự sống sót và thích nghi của những dạng sinh sản kém nhất.

• . sự sống sót và thích nghi của những dạng sinh sản tốt nhất.

• đào thải các biến dị bất lợi và tích lũy các biến dị có lợi cho sinh vật.

• đảo thải các biến dị bất lợi và tích lũy các biến dị có lợi cho con người.

• đào thải các biến dị có lợi và tích lũy các biến dị bất lợi cho sinh vật.

• đào thải các biến dị có lợi và tích lũy các biến dị bất lợi cho con người.

• ặc tính biến dị và thích nghi của sinh vật.

• đặc tính di truyền và thích nghi của sinh vật.

• đặc tính biến dị và sinh sản của sinh vật.

• đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật.

• giống mới.

• nòi mới.

• loài mới.

• quần thể mới.

• tính trạng xấu hoặc không tốt - tính trạng tốt.   

• biến dị có hại hoặc không có lợi - biến dị có lợi.

• tính trạng tốt - tính trạng xấu hoặc không tốt.

• . biến dị có lợi - biến dị có hại hoặc không có lợi

• tạo ra nhiều giống mang các đặc điểm khác nhau từ một vài dạng ban đầu.

• tạo ra một giống mang các đặc điểm khác nhau từ một vài dạng ban đầu.

• tạo ra nhiều giống mang các đặc điểm giống nhau từ một vài dạng ban đầu.

• tạo ra một giống mang các đặc điểm giống nhau từ một vài dạng ban đầu.

• Loài muỗi mới có khả năng kháng thuốc đã di cư tới vùng đó thay thế cho loài đã bị diệt.

• Việc xịt muỗi gây ra sự chọn lọc, cá thể có khả năng kháng thuốc sống sót sẽ thay thế dần các cá thể có sức đề kháng kém.

• Thuốc diệt muỗi đã tác động tới DNA của muỗi để tạo nên muỗi có gene kháng thuốc.

• Thuốc diệt muỗi đồng thời tiêu diệt cả thiên địch của muỗi, không còn thiên địch muỗi sinh sản thuận lợi làm tăng số lượng muỗi.

• ảnh hưởng trực tiếp của thức ăn là lá cây có màu xanh lục làm biến đổi màu sắc cơ thể sâu.

• chọn lọc tự nhiên tích lũy các biến dị cá thể màu xanh lục qua nhiều thế hệ.

• chọn lọc tự nhiên tích lũy các biến dị màu xanh lục xuất hiện ngẫu nhiên trong quần thể sâu.

• khi chuyển sang ăn lá, sâu tự biến đổi màu cơ thể để thích nghi với môi trường.

• Trong môi trường có bụi than, màu đen trở thành có lợi, nên bướm đen được được chọn lọc tự nhiên giữ lại, thay thế các cá thể bướm trắng.

• Trong môi trường không có bụi than, màu đen là biến dị bất lợi bị đào thải.

• Bụi than của các nhà máy phủ kín lên cơ thể bướm là nguyên nhân tạo ra sự hóa đen của các loài bướm ở vùng công nghiệp.

• Dạng đen xuất hiện do đột biến gene trội vừa chi phối màu đen ở thân và cánh bướm vừa làm tăng sức sống của bướm.

• thuốc kháng sinh là nhân tố kích thích các vi khuẩn chống lại chính nó.

• thuốc kháng sinh là nhân tố gây ra sự chọn lọc các dòng vi khuẩn kháng thuốc.

• khi nồng độ thuốc càng cao thì vi khuẩn dễ dàng quen thuốc.

• thuốc kháng sinh là tác nhân gây ra các đột biến kháng thuốc.

• . (2) → (4) → (1) → (3). 

• (3) → (1) → (4) → (2)

• (1) → (2) → (3) → (4). 

• (4) → (3) → (2) → (1).

• chăn cừu. 

• đi săn.

• làm cảnh

• giữ nhà.

• Sự chọn lọc có chủ đích của con người dựa trên những đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật.

• Trong một quần thể vật nuôi hoặc cây trồng, sự xuất hiện các biến dị thường có lợi phù hợp với mục đích của con người.

• Sự chọn lọc tiến hành trên cùng một đối tượng vật nuôi hoặc cây trồng theo nhiều hướng khác nhau.

• Chọn lọc tự nhiên đã tạo ra sự đa dạng và thích nghi của các loài vật nuôi và cây trồng từ vài dạng hoang dại ban đầu.

• 1

• 3

2

• 4

• 3.

• 4.

• 5.

• 6.

• sự tác động của chọn lọc tự nhiên lên cơ thể sinh vật ngày càng ít.

• chọn lọc tự nhiên thông qua hai đặc tính là biến dị và di truyền.

• các biến dị cá thể và các biến đổi đồng loạt trên cơ thể sinh vật đều di truyền được cho các thế hệ sau.

• điều kiện ngoại cảnh không ngừng biến đổi nên sự xuất hiện các biến dị ở sinh vật ngày càng nhiều.

• thức ăn, kẻ thù, dịch bệnh.

• thức ăn, kẻ thù, các nhân tố vô sinh.

• điều kiện sống.

• đấu tranh sinh tồn.

• Làm tăng tính đa dạng của loài.

• Làm cho các loài có khả năng thích nghi với môi trường thay đổi.

•  Làm phát sinh các biến dị không di truyền.

• Làm cho các loài biến đổi dần dà và liên tục.

•  Sinh vật vốn có khả năng phản ứng phù hợp với sự thay đổi của ngoại cảnh nên không bị đào thải

• Sinh vật vốn có khuynh hướng không ngừng vươn lên tự hoàn thiện.

• Biến dị cá thể là nguồn nguyên liệu chủ yếu trong chọn giống và tiến hóa.

• Tiến hóa là sự phát triển có kế thừa lịch sử, theo hướng từ đơn giản đến phức tạp.