tất cả các nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống sinh vật

tất cả các nhân tố có ảnh hưởng gián tiếp tới đời sống sinh vật

tất cả các nhân tố của môi trường các ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đối với đời sống nhân sinh vật

cả các nhân tố của môi trường có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới quần thể

2^oC-42^o C

2^oC-44^oC

5,6^oC-40^oC

5,6^oC-42^oC

sinh cảnh

ổ sinh thái

môi trường

giới hạn sinh thái

Cá chép có vùng phân bố rộng hơn cá rô phi vì có giới hạn chịu nhiệt rộng hơn

cá chép có vùng phân bố rộng hơn vì có giới hạn dưới thấp hơn

cá chép rô phi có vùng phân bố rộng hơn vì có giới hạn giới cao hơn

cá chép có vùng phân bố hẹp hơn cá rô phi vì có điểm cực thuận thấp hơn

Khoảng chống chịu là khoảng các nhân tố sinh thái gây ức chế cho các hoạt động sinh lý của sinh vật

ngoài giới hạn sinh thái sinh vật sẽ không thể tồn tại được

trong khoảng thuận lợi sinh vật thực hiện các chức năng sống tốt nhất

giới hạn sinh thái về nhiệt độ các loài đều giống nhau

bò

gà

ếch

khỉ

động vật

độ PH

ánh sáng

nhiệt độ

ưa bóng

ưa sáng

chịu bóng

ưa bóng và chịu hạn

phiến lá mỏng, lá bản rộng, mô giậu phát triển

phiến lá mỏng, lát bản hẹp, mô giậu kém phát triển

 Phiến lá mỏng, bản lá rộng, mô giậu kém phát triển

Phiến lá dày, bản lá rộng, mô giậu kém phát triển

có kích thước cơ thể lớn hơn so với động vật cùng loài hay loài có quan hệ họ hàng gần nhau sống ở vùng nhiệt đới ấm áp

có tai có đuôi mà các chi… thường nhỏ hơn tai, đuôi chi,.. của động vật ở vùng nóng

hoạt động nhiều vào ban đêm trong bóng râm hoặc trốn tránh vào các hang hốc

vào mùa đông lạnh khi thiếu nước thì động vật có thể ngủ thời gian dài trong hang hoặc vùi mình trong bùn ẩm ướt

 giới hạn sinh thái

sinh cảnh

ổ sinh thái

nơi ở

bồ nông xếp thành hàng bắt được nhiều cá hơn bồ nông ăn riêng rẽ

cá mập con khi mới nở ra sử dụng ngay trứng chưa nở làm thức ăn

thực vật trong rừng cạnh tranh nhau về ánh sáng và dinh dữơng

dây tơ hồng sống trên thân cây trứng cá

tập hợp cây thông trong một rừng thông ở đà lạt

tập hợp cây cọ trên một quá đồi ở phú thọ

tập hợp cây cỏ trên đồng cỏ

tập hợp cá chép đang sinh sống ở hồ tây

số lượng cá thể có trong quần thể

tỷ lệ đực và cái trong quần thể tỷ lệ

Tỉ lệ các nhóm tuổi trong quần thể

số lượng cá thể sinh vật sống trên một đơn vị diện tích hay thể tích

chỉ xảy ra ở các quần thể động vật không xảy ra ở các quần thể thực vật

thường làm cho quần thể suy thoái dẫn đến diệt vong

đảm bảo cho số lượng và sự phân bố các cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp với sức chứa của môi trường

xuất hiện khi mật độ cá thể của quần thể xuống quá thấp

4

1

3

2

hỗ trợ khác loài

hỗ trợ cùng loài

cộng sinh

cạnh tranh cùng loài

những con tê giác một sừng sống trong vườn quốc gia Cát Tiên

những con chim sống trong rừng Cúc Phương

những con cá sống trong Hồ Tây

những cây cọ sống trên đồng cỏ Ba Vì

nhóm trước sinh sản và nhóm đang sinh sản

nhóm trước sinh sản và nhóm sau sinh sản

nhóm tuổi trước sinh sản, nhóm đang sinh sản và nhóm sau sinh sản

nhóm còn non và nhóm trưởng thành

tỉ lệ sinh sản và tỷ lệ tử vong của quần thể

kiểu phân bố của các cá thể trong quần thể

diện tích hoặc thể tích khu vực phân bố của chúng

các yếu tố giới hạn sự tăng trưởng của quần thể

tỷ lệ giới tính của cơ thể và đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể

khi kích thước quần thể đạt tối đa thì tốc độ tăng trưởng của quần thể là lớn nhất

mỗi quần thể sinh vật có kích thước đặc trưng và ổn định không phụ thuộc vào điều kiện sống

mật độ có thể của mỗi quần thể luôn ổn định, không thay đổi theo mùa, theo năm

phân bố ngẫu nhiên

phân bố theo nhóm

phân bố nhiều tầng theo chiều thẳng đứng

phân bố đều đồng đều

tuổi sinh lý

tuổi sinh thái

Tuổi quần thể

tuổi sinh lý hoặc tuổi sinh thái

thời gian sống của một cá thể có tuổi thọ cao nhất trong quần thể

tuổi bình quân (tuổi thọ trung bình) của các cá thể trong quần thể

thời gian để quần thể tăng trưởng và phát triển

thời gian tồn tại thực của quần thể trong tự nhiên

mỗi quần thể thường có 3 nhóm tuổi là nhóm tuổi trước sinh sản, nhóm tuổi đang sinh sản, và nhóm tuổi sau sinh sản

tuổi quần thể là tuổi bình quân của các cá thể trong quần thể

cấu trúc của quần thể luôn ổn định, không phụ thuộc vào điều kiện môi trường

nghiên cứu về nhóm tuổi giúp ta bảo vệ và khai thác tài nguyên sinh vật có hiệu quả hơn

Quần thể 2 đang phát triển, quần thể 1 ổn định, quần thể 3 suy giảm (suy thoái)

Quần thế 3 đang phát triển, quần thể 2 ổn định, quần thể 1 suy giảm (suy thoái)

quần thể 1 đang phát triển, quần thể 3 ổn định, quần thể 2 suy giảm (suy thoái)

quần thể 1 đang phát triển, quần thể 2 ổn định, quần thể 3 suy giảm (suy thoái)

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

sinh vật tận dụng nguồn sống tiềm tàng trong môi trường

làm tăng mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

các cá thể hỗ trợ lẫn nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

phân bố ngẫu nhiên

phân bố theo chiều thẳng đứng

phân bố theo nhóm

phân bố đồng đều

điều kiện sống phân bố không đồng đều, không có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

điều kiện sống phân bố đồng đều, có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

điều kiện sống phân bố đồng đều, không có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

điều kiện sống phân bố không đồng đều, có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

phân bố đồng đều có ý nghĩa làm giám mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

phân bố theo nhóm thường gặp khi điều kiện sống phân bố đồng đều trong môi trường có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

phân bố theo nhóm là kiểu phân bố phổ biến nhất giúp các cá thể hỗ trợ lẫn nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

phân bố ngẫu nhiên thường gặp khi điều kiện sống phân bố đồng đều trong môi trường và không có sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể trong quần thể

mức độ sinh sản giảm, sự cạnh tranh tăng

mức độ sinh sản không thay đổi, mức độ tử vong tăng

mức độ sinh sản giảm, mức độ tử vong tăng

mức độ sinh sản tăng ,mức độ tử vong giảm

quần thể sẽ rơi vào trạng thái suy giảm dẫn tới diệt vong

quần thể có khả năng tự điều chỉnh trở về trạng thái cân bằng

quần thể sẽ rơi vào trạng thái suy giảm nhưng không bị diệt vong

khả năng sinh sản do các cá thể được cái có nhiều cơ hội gặp nhau hơn

nếu kích thước quần thể xuống dưới mức tối thiểu quần thể sẽ rơi vào trạng thái suy giảm dẫn tới diệt vong

kích thước quần thể dao động từ giá trị tối thiểu tới giá trị tối đa và sự dao động này là khác nhau giữa các loài

kích thước quần thể (tính theo số lượng cá thể) luôn tỷ lệ thuận với kích thước của cá thể trong quần thể

nếu kích thước quần thể vượt quá mức tối đa thì cạnh tranh sẽ các cá thể trong quần thể tăng cao

kích thước quần thể giảm xuống dưới mức tối thiểu thì quần thể sẽ dẫn tới diệt vong

kích thước quần thể không phụ thuộc vào mức sinh sản và mức tử vong của quần thể

kích thước quần thể luôn ổn định không phụ thuộc vào điều kiện sống của môi trường

kích thước quần thể là khoảng không gian cần thiết để quần thể tồn tại và phát triển

kích thước tối đa của quần thể

mật độ quần thể

kích thước trung bình của quần thể

kích thước tối thiểu của quần thể

số lượng cá thể của quần thể bị chết trong một đơn vị thời gian

số lượng cá thể của quần thể bị chết trong một đơn vị diện tích

số lượng của các thế quần thể bị chết trong một đơn vị thể tích

số lượng của các thế của quần thể bị chết trong một lứa đẻ

 biến động đều đặn

biến động chu kỳ

biến động bất thường

biến động không chu kỳ

theo chu kỳ mùa

không theo chu kỳ

theo chu kỳ ngày đêm

theo chu kỳ nhiều năm

số lượng cá thể của quần thể cá chết ở hồ tây giảm sau khi thu hoạch

số lượng cá thể của quần thể ếch đồng ở miền bắc Việt Nam tăng nhanh vào mùa hè và giảm vào mùa đông

số lượng cá thể của quần thể tràm ở rừng u minh giảm sau khi cháy rừng

số lượng cá thể của quần thể thông ở côn sơn giảm sau khi khai thác

theo chu kỳ nhiều năm

theo chu kỳ mùa

theo chu kỳ tuần trăng

không theo chu kì

có số lượng cá thể ổn định và phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường

Quần thể có số lượng cá thể không ổn định và cân bằng với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường

số lượng cá thể của quần thể không đổi theo thời gian

môi trường cung cấp đủ nguồn sống cho quần thể

ức chế

cảm nhiễm

cạnh tranh

sinh vật này ăn sinh vật khác

hội sinh

cạnh tranh

hợp tác

cộng sinh

giảm bớt mức độ cạnh tranh giữa các loài và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống

tiết kiệm diện tích

tăng khả năng sử dụng nguồn sống

tăng mức độ cạnh tranh giữa các loài và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống

tất cả các loài đều bị hại

không có loài nào có lợi

các loài đều có lợi hoặc ít nhất không bị hại

ít nhất có một loài bị hại

hội sinh

cộng sinh

kí sinh

ức chế- cảm nhiễm

hợp tác

hội sinh

ký sinh- vật chủ

cộng sinh

hội sinh

ký sinh- vật chủ

hợp tác

cộng sinh

hội sinh

hợp tác

cộng sinh

ký sinh

thực vật

thực vật có hạt

động vật ít di động

động vật có khả năng phát tán mạnh

cộng sinh

hợp tác

hội sinh

ức chế cảm nhiễm

hội sinh

hợp tác

cộng sinh

cạnh tranh

số loài lớn và số lượng cá thể của loài cao

số lượng loài ít và số lượng cá thể của loài cao

số lượng loài lớn và số lượng cá thể của loài thấp

số lượng loài ít và số lượng cá thể của loài thấp

làm cho một loài bị tiêu diệt

mất cân bằng trong quần xã

trạng thái cân bằng sinh học trong quần xã

làm cho quần xã chậm phát triển

lúa và cỏ dại trong cùng một ruộng lúa

chim ăn sâu và sâu ăn lá

mối và trùng roi sống trong ruột mối

lợn và giun đũa sống trong ruột lợn

đấu tranh sinh tồn

Khống chế sinh học

cạnh tranh cùng loài

cạnh tranh giữa các loài

hạn chế về nguồn dinh dữơng

nhu cầu sống của các loài khác nhau

Mối quan hệ cạnh tranh giữa các loài

mối quan hệ hỗ trợ giữa các loài

tận dụng tối đa nguồn thức ăn có trong ao

tăng tính đa dạng sinh học trong ao

thỏa mãn nhu cầu thị hiếu khác nhau của người tiêu thụ

thu được nhiều sản phẩm có giá trị khác nhau

khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật

xảy ra do hoạt động chặt cây đốt rừng của con người

thường dẫn tới một quần xã bị suy thoái

khởi đầu từ môi trường đã có một quần xã tương đối ổn định

giai đoạn giữa, giai đoạn khởi đầu, giai đoạn cuối

giai đoạn khởi đầu, giai đoạn giữa, giai đoạn cuối

giai đoạn khởi đầu, giai đoạn đỉnh cực, giai đoạn cuối

giai đoạn khởi đầu, giai đoạn cuối, giai đoạn giữa

thực vật thân cỏ có hoa

sâu bọ

thực vật hạt trần

địa y

trong diễn thế sinh thái các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự thay thế lẫn nhau

diễn thế thứ sinh xảy ra ở môi trường mà trước đó chưa có một quần xã sinh vật nào

trong diễn thế sinh thái sự biến đổi của quần xã diễn ra độc lập với sự biến đổi điều kiện ngoại cảnh

diễn thế nguyên sinh xảy ra ở môi trường đã có một quần xã sinh vật nhất định

khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật và kết quả hình thành quần xã sinh vật tương đối ổn định, quần xã sinh vật xuất hiện đầu tiên là quần xã tiên phong

khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật

mà kết quả là hình thành quần xã sinh vật tương đối ổn định

khởi đầu từ môi trường đã có quần xã sinh vật và kết quả là hình thành quần xã sinh vật tương đối ổn định hoặc quần xã bị suy thoái

diễn thế nguyên sinh

diễn thế thứ sinh

diễn thế do tác động của con người

diễn thế do tác động của các nhân tố tự nhiên