wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Инклюзивті ББ 1-60

Total questions: 60

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

 

Жалпыға білім беру мектептерінде ерекше қажеттіліктері бар балаларды оқыту процесін сипаттауда қолданылатын термин.

a)

инклюзивті немесе қосылған білім беру;

b)

эксклюзивті білім беру;

c)

альтернативті білім беру;

d)

индивидуалды білім беру;

e)

құрдастарының арасында оқыту.

2.

Педагогпен баланың қарым қатынасындағы ұстанымдар мен парадигмалар қалай өзгереді

a)

Мұғалім мен оқушы, оқушы мен мұғалім

b)

Оқушы мен оқытушы, адам мен адам.

c)

Оқушы мен адам, оқытушы мен адам

d)

Оқытушы мен адам, адам мен оқушы

e)

Оқушы мен мұғалім, оқытушы мен оқушы

3.

Ақыл-ой дамуында кемістіктері бар адамдарды оқыту мен тәрбиелеу қажеттілігі туралы ойды айтқан ғалым.

a)

Л.Выготский;

b)

Ж.Руссо.

c)

Я..Коменский;

d)

Дж.Дьюи;

e)

И.Песталоцци;

4.

«Инклюзив» – деген сөз қандай ұғымды білдіреді?

a)

Қайта жаңғырту

b)

Түзету, дамыту;

c)

Тәрбиелеу, кіріктіру;

d)

Кіріктіру, қамтылу;

e)

Тәрбиелеу, оқыту;

5.

Инклюзивті оқыту – ...

a)

Жалпы білім беру жүйесінде білім алатын балаларды үй жағдайында оқыту

b)

Тек мектепке дейінгі балаларға үй жағдайында білім алуына мүмкіндік жасау

c)

Арнайы білім беру жүйесіндегі үрдіс

d)

Қалыпты дамыған балаларға жалпы және арнайы білім беру үрдісі

e)

Барлық балалардың мұқтаждықтарын ескеретін, ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім алуын қамтамасыз ететін жалпы білім үрдісінің дамуы

6.

Алғаш рет ақыл есі кемтар балаларға арнап лаборатория жүргізген ғалымдар?

a)

К. Ушинский;

b)

Л.С. Выготский, И.М.Соловьев, Л.В.Занков;

c)

Г.М.Дульнев, М.С.Левитан;

d)

Д. Синельников;

e)

Я. А. Коменский

7.

Қайта тәрбиелеу түрлері, олардың қандай жолдары бар? 

a)

қиын баланың сапалық  белгісін қалпына келтіру

b)

тәрбиелік ықпалдар жүйесі;

c)

спорт пен еңбекті пайдалану;

d)

түзету кемшілігін қалпына келтіру.

e)

ынталандыру;

8.

.«Кемтар балаларды әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» ҚР заңы қай жылы шыққан?

 

a)

2005 ж

b)

2004 ж

c)

2002 ж

d)

2001 ж

e)

2003 ж

9.

Саламандық  декларациясы қай жылы шыққан?

a)

1998

b)

2008

c)

2001

d)

1994

e)

1992

10.

Ақыл – есі артта қалған балалар күніне қанша объектіні есінде сақтайды?

a)

3

b)

1

c)

10

d)

4

e)

5

11.

Балаларды психологиялық-педагогикалық қолдау бұл-...

a)

Даму бұзылыстарын түзету мен әлеуметтік бейімдеу.

 

b)

Баланың қиын мәселемен жұмыс жасауын қадағалау

c)

Барлық балалалар үшін сапалы білімге деген қолжетімділікті арттыру

d)

баламен кеңесе отырып оның жеке қызығушылықтарын анықтау, оның белгілі бір мақсаттарға деген ұмтылыстары мен мүмкіндіктеріне қолдау көрсету, оның адами қасиеттері мен құндылықтарын сақтай отырып дамуына, оқыту нәтижелеріне өз бетінше қол жеткізуіне, өзін-өзі тәрбиелеуіне, көпшілікпен араласуына, өмір сүру салтын қалыптастыруға кедергі келтіретін қиындықтарды жеңуіне көмектесу болып табылады.

e)

Мектепке дейінгі және орта білім алу үшін жағдай жасау

12.

. 1994 жылы білім алуда  ерекше қажеттіліктері бар балаларға арнайы білім беру және жағдайын реттеу  үшін жасалған декларация:

a)

«Мүгедектердің құқықтарының тепе-теңдігін қамтамасыз ету туралы ережелер»

b)

Бала құқықтары туралы Конвенция

c)

БҰҰ қабылдаған ақыл-ой дамуы кешеуілдеген тұлғалардың құқығын қорғау декларациясы

d)

Қ.Р-ның 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді Мемлекеттік бағдарламасы

e)

«Саламандық декларация»

13.

Психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің құрамына кіреді:

a)

Арнайы педагог

b)

Оқушы

c)

Ата-ана

d)

Тәрбиеші

e)

Директор

14.

Мұғалімдерді қайта даярлау кезінде ерекше көңіл бөлу қажет:

a)

Мұғалімге

b)

Құзыреттілікке

c)

Инклюзивті білім берудің әлеуметтік-психологиялық аспектісіне

d)

Оқушыға

e)

Адамгершілікке

15.

Арнайы білім беру мекеме мұғалімдеріне және ата-аналарға арналған оқыту қанша  кезеңнен тұрды:

a)

1

b)

3

c)

6

d)

7

e)

5

16.

Баламен кеңесе отырып оның жеке қызығушылықтарын анықтау, оның белгілі бір мақсаттарға деген ұмтылыстары мен мүмкіндіктеріне қолдау көрсету, оның адами қасиеттері мен құндылықтарын сақтай отырып дамуына, оқыту нәтижелеріне өз бетінше қол жеткізуіне, өзін-өзі тәрбиелеуіне, көпшілікпен араласуына, өмір сүру салтын қалыптастыруға кедергі келтіретін қиындықтарды жеңуіне көмектесу болып табылатын қолдау түрі бұл-...

a)

Әлеуметтік қолдау

b)

Медициналық қолдау

c)

Балаларды психологиялық-педагогикалық қолдау

d)

Психологиялық қолдау

e)

Педагогикалық қолдау

17.

Жергілікті атқарушы органдардың, соның ішінде Білім басқарламаларының қызметіндегі жүйелілік және мақсатқа бағынушылық ережесі...

a)

Психологиялық қолдау ережесі

b)

Әлеуметтік қолдау ережесі

c)

Педагогикалық қолдау ережесі.

d)

Республикамыздағы инклюзивті білім берудің келешектегі дамуы үшін  мүмкіндік беретін ереже.

e)

Психологиялық педагогикалық қолдау жүйесі

18.

Мұғалімнің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың  компоненттері:

a)

Жеке, топтық

b)

Арнайы, түзету

c)

Психологиялық, педагогикалық

d)

Оқыту, ауызша

e)

Базалық, мазмұнды, түзету

19.

Арнайы педагогтың (мұғалім-дефектологтың) қызметі:

a)

Мектептің материалдық жабдықталуын қамтамасыз ету

b)

Мектепті басқару

c)

Баланы әлеуметтік қорғауға байланысты  мектептің қабылдау бөлімінің әртүрлі берген жұмыстарын орындау

d)

Мүмкіндігі шектеулі балаларды кешенді терең зерттеуді ұйымдастыру

e)

Балаларды әлеуметтік қорғау бойынша  кешенді іс-шараларды жүзеге асыру

20.

Балаға әлеуметтік-педагогикалық қолдау көрсете отырып, оған жеке білім беру траекториясын құруға көмектесетің мұғалім-тәлімгер?

a)

Әлеуметтік педагог

b)

Тьютор

c)

Ментор

d)

Психолог

e)

Педагог

21.

Мұғалімнің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың  компоненті

 

a)

Инклюзивті білім берудің міндеттері

b)

Инклюзивті  білім беруді ұйымдастыру

c)

Интеграциялық білім беру

d)

Инклюзивті білім берудің қажеттіліктері

22.

Инклюзивті білім беру мен интеграциялық оқытудың айырмашылықтарының критерилерін анықтаған отандық зерттеушілер?

a)

Р.А.Сүлейменова

b)

О.Газман

c)

Р.П.Дименштейн

d)

П.Ю.Кантор

e)

И.В.Ларикова

23.

Мүмкіндігі шектеулі оқушылардың құрдастарымен демалыста, әр түрлі бос уақыт бағдарламаларында қарым-қатынас жасайды деп болжанатын тәсіл:

a)

мэйнстриминг

b)

білімге қол жетімділікті кеңейту

c)

интеграция

d)

сүйемелдеу

e)

инклюзия

24.

Мүмкіндігі шектеулі балаларды қалыпты дамып келе жатқан құрдастарымен бірлесіп оқыту мен тәрбиелеу:

a)

оқыту

b)

инклюзия

c)

интеграция

d)

процесс

e)

жеке жұмыстар

25.

Мүмкіндігі шектеулі балаларды инклюзивті білім беру шартында психолог қызметі:

a)

түзетуге жататын  сөйлеу тіліндегі зақымдалуларды анықтау мақсатында мүмкіндігі шектеулі жасөспірім балаларды қосымша және күрделі  логопедиялық зерттеулерден өткізу;

b)

уақытында әлеуметтік-педагогикалық  көмек пен қолдау көрсету мақсатында баланың әлеуметтік ортасына зерттеу жүргізу

c)

балаларды әлеуметтік қорғау бойынша  кешенді іс-шараларды жүзеге асыру;

d)

инклюзивті білім беру жағдайында оқитын балалармен және олардың ата-аналарымен әңгімелесу, іс-құжаттарын  талдай отырып, мүмкіндігі шектеулі кіші жастағы және жасөспірімдерді оқыту мен мінез-құлық, қарым-қатынастағы проблемаларды  бастапқы психологиялық диагностиканы жасау;

e)

жас және сөйлеу тіліне қойылған диагнозға қарай әртүрлі сөйлеу тілінде патологиясы бар балаларды топқа іріктеу;

26.

Оқытушы мен білім алушы ақпараттық технологиялардың көмегімен ара қашықтықта өзара әрекеттесетін білім алу түрі

a)

Проблемалық оқыту

b)

Қашықтықтан оқыту

c)

Техникалық оқыту

d)

Модульдік оқыту

e)

Компьютерлік оқыту

27.

Жеке оқыту және оқу әдістері, оларға бір білім алушының бір оқытушымен немесе бір білім алушының басқа білім алушылармен өзара қарым-қатынасы тән әдіс түрі

a)

«бірге бір» оқыту

b)

«бір адам көпті» оқыту

c)

«топтық» оқыту

d)

«көпшілік көпшілікті» оқыту

e)

«өзін-өзі»оқыту

28.

Оқытушының және басқа да оқушылардың ең аз қатысуымен білім алушының білім беру ресурстарымен өзара іс-қимылы арқылы оқыту әдісі

 

a)

«бір адам көпті» оқыту

b)

«топтық» оқыту

c)

«өзін-өзі»оқыту

d)

«бірге бір» оқыту

e)

«көпшілік көпшілікті» оқыту

29.

Педагогикалық қолдау көрсету – баланың психикалық және дене дамуына байланысты жеке проблеманы шешуде балаға қолма-қол  көмек көрсетуге бағытталған  мамандардың қызметі деген анықтама берді

a)

И.Бгажнокова

b)

Т.Мухина

c)

А.А.Байтұрсынова

d)

О.Газман

e)

О.Кукушкина

30.

Білім алушыларға оқытушы немесе сарапшы оқу материалын ұсыну негізінде қолданылатын әдіс түрі

a)

«бір адам көпті» оқыту

b)

«топтық» оқыту

c)

«көпшілік көпшілікті»оқыту

d)

«өзін өзі» оқыту

e)

«көпшілік көпшілікті»оқыту

31.

Мүмкіндігі шектеулі балаларды жалпы білім беру жүйесіне енгізудің ең тиімді жолдарының бірі?

a)

Интерналды білім беру мекемесі

b)

Интеграционалды білім беру мекемесі

c)

Эволюциялы білім беру мекемесі

d)

Дифференциалды білім беру мекемесі

e)

Комбинировты білім беру мекемесі

32.

Кеміс балалардың негізгі неше категориясы бар?

a)

3

b)

7

c)

8

d)

5

e)

4

33.

Тьюторды жалпы (əмбебап) жəне кəсіби (пəндік-мамандандырылған)деп бөлген

a)

Е.В. Селезнева

b)

Н.Н.Малофеев

c)

С.В. Попова

d)

Т.А. Дорофеева

e)

Л.И. Плаксина

34.

Мүгедектердің құқығын қорғау туралы конвенция қабылданған жыл?

a)

2006 ж

b)

2005 ж

c)

2008ж

d)

2007 ж

e)

2003 ж

35.

Тьютордың құзыреттіліктері –

a)

Мұғалімнің педагогикалық этикасы мен әдептілігі, кәсіби мәдениеті.

b)

Іскерліктің және қарым-қатынастың қажеттілігін ескеретін білім беру жүйелері.

c)

Бұл нақты дағдылар емес, қазіргі және болашақ ұрпақтың өміріне әсер ететін кез келген проблемаларды шешуге қатысу   қолданылатын білім, білік, көзқарас пен құндылықтардың үйлесімі.    

d)

Мұғалімнің кәсіби мәдениеті.

e)

Жеке оқу бағдарламаларын қолдауға мүмкіндік беретін заманауи педагогтардың құзыреттіліктері.

36.

Т.А. Дорофеева, Л.И. Плаксина, Е.В. Селезневаның зерттеулерінде инклюзивті білім беру жүйесінде тьютор...

a)

Ерекше қажеттіліктері бар тəрбиеленушінің, сонымен қатар оның отбасының білім беру үдерісін қолдап қана қоймай, оған тиесілі əлеуметтік-мəдени ортаны да қалыптастыруы

b)

Барлық балаларды, соның ішінде мүмкіндіктері шектеулі балаларды жалпы білім үрдісіне толық енгізу және әлеуметтік бейімдеуге, жынысына, шығу тегіне, дініне, жағдайына қарамай, балаларды айыратын кедергілерді жоюға, ата-аналарын белсенділікке шақыру

c)

Ерекше мұқтаждықтары бар балалардың жалпы білім беретін мектептердегі оқыту үрдісін сипаттауда қолданылады.

d)

Баланың түзеу-педагогикалық және әлеуметтік мұқтаждықтарына арнайы қолдау, яғни, жалпы білім беру сапасы сақталған тиімді оқытуға бағытталған мемлекеттік саясат.

e)

Балалар үшін тиесілі əлеуметтік-мəдени ортаны да қалыптастыруы

37.

Инклюзивті білімде тьютор –

a)

Әлеуметтік және интервенциялық, коммуникативтік, бағалау, рефлексиялық құзіреттіліктерді меңгерген маманның кәсіби дайындығының сапалық сипаттамасы

b)

Білім алуда ерекше қажеттіліктері бар оқушыны білім беру жəне əлеуметтік ортаға табысты араластыру үшін жағдайлар жасайтын жəне баланың қоғамда табысты болуына, мектеп ортасына бейімделуіне, өз мүмкіндіктерін көрсетуге көмек ететін маман.

c)

Қазіргі жоғары білім беру жүйесінің маман даярлауға қойып отырған талаптарына сәйкес, әлеуметтік педагогтарды тьюторлық іс-әрекетке дайындаудың арнайы зерттеу объектісі

d)

Шетел студенттерінің ішкі өзін-өзі өзгертудің, олардың жаңа ортаға сыртқы бейімделуінің үдерісі мен нәтижесі.

e)

Білім алуда оқушыларды білім беру жəне əлеуметтік ортаға табысты араластыру

38.

Тьютор қызметінің мақсаты...

a)

Білім алуда оқушыларды білім беру жəне əлеуметтік ортаға табысты араластыру

b)

Жеке дара білім беру бағдарламасындағы, оқудағы кедергілерді жою және қажеттіліктері бойынша, білім алушылармен, ата-аналарымен жеке дара және топтық кеңес беруді ұйымдастырады

c)

Білім алуда ерекше қажеттіліктері бар оқушының қажеттіліктері мен мұқтаждықтарын, қызығушылықтары мен проблемаларын есепке ала отырып оқыту бағдарламалары мен оқу жоспарларын қолдау жəне түзету

d)

Кәсіби іс-әрекеттері білім беру мекемелерінде, әлеуметтік педагогикалық мекемелерде әлеуметтік қызмет орындарында жүзеге асырылады.

e)

Жеке және психофизикалық дамуына сай жеке дара білім бағдарламасын меңгеруде білім алушылардың алға жылжуына мониторинг жүргізеді

39.

Тьютор –

a)

Сабақ беретін мұғалім

b)

Білім беру сапасын арттыру құралы ретінде, білім беру мекемесі мен отбасы тарапынан қосымша ресурстар

c)

Тьюторлық және волонтерлік қауымдастық

d)

Дəстүрлі оқытушы мен білім алуда ерекше қажеттіліктері бар оқушысының арасындағы көпір

e)

Әлеуметтік бағыттағы мекемелерде, мемлекеттік және мемлекеттік емес қаржыландырылатын мекемелерде, қоғамдық ортада өсіп келе жатқан ұрпақтың тәрбиесі, тұлғалық дамуы мен толыққанды әлеуметтенуіне байланысты мәселелерімен жұмыс жүргізетін маман

40.

Мүмкіндігі шектеулі балаларға мұғалім білім беру үшін нені меңгереді

a)

Дидактика

b)

Коррекция

c)

Әдістеме

d)

Практика

e)

Тәжірибе

41.

Ерекше қажеттіліктері бар және мүгедек адамдарға білім берудің психологиялық аспектілерін талдаған ғалымдар

a)

С.Боракшаева, Ю.Сергеевна, У.Скотт

b)

Б.Б. Айсмонтас, А.И.Бочковская, В.З.Кантор

c)

И.К.Левченко, Т.Н.Князев, В.В.Ткачев

d)

А.Артем, А.Ивановна, В.Балановский

e)

А.Кристофер, С.Геннадьевич, Н.Морозов

42.

Ерекше қажеттіліктері бар балалрды оқытуда  сынып жетекшісінің негізгі қызметі

a)

Сынып ұжымын құру және тәрбиелеу

b)

Оқыту процесін бақылау

c)

Пән мұғалімдерінің жұмысын реттеу

d)

Оқушыларды және оқушылар ұжымын зерттеу

e)

Ата-аналармен жұмыс

43.

Инклюзивті мектептің ережелеріне жатқызылады:

a)

енгізу процесі мамандардың араласуын қажет етпейді

b)

білім алуда балалардың жетістіктері басты көрсеткіш

c)

білім алуда ерекше қажеттіліктері бар балалардың жетістіктерін бақылап отыру қажет емес

d)

енгізу процесі ата-аналардың араласуын қажет етпейді

e)

білім беру процесіне қосылған қызметкерлер енгізу процесін жеңілдететін стратегиялар мен шараларды меңгерген

44.

Психологиялық-медициналық, педaгогикaлық консилиум жоспaрлы отырыстaры жылынa неше рет өткізіледі

a)

12 рет

b)

1 рет

c)

10 рет

d)

7 рет

e)

3-5 рет

45.

Психологиялық-медициналық, педaгогикaлық консилиум мaқсaты:

a)

барлық сынып оқушыларынаың ата-анасына қолдау көрсету

b)

барлық сынып оқушыларына медициналық көмек көрсету

c)

медициналық көмек көрсету, мұғалімдерге қолдау көрсету

d)

диaгностикaны мүмкіндігінше педaгогикaлaндыру, мұғалімдерге қолдау көрсету

e)

оқытудың aяқтaлу кезіне оқушы мәртебесіне бaғa беру, медициналық көмек көрсету, баланың ата-анасына қолдау көрсету

46.

Психологиялық-медициналық, педaгогикaлық консилиумның жұмысын ұйымдaстыру неше кезеңде жүргізіледі?

a)

6

b)

4

c)

5

d)

3

e)

1 немесе 2

47.

Логопедтің міндеті:

a)

Алғашқы көмек көрсетеді

b)

Баланың қабiлеттерiн ашуда, дамуында, бойындағы икемдiлiктерiн байқауға жұмыс жасайды

c)

Сөйлеу тілінің бұзылуын анықтау,түзету;

d)

Көру қызметінің жақсаруына көмек береді

e)

Психологиялық ауытқуда жәрде етеді

48.

Интеграциялық білім алу туралы заң 1975жылы қай елде қабылданды?

a)

Қазақстан

b)

Франция

c)

Германия

d)

АҚШ

e)

Италия

49.

.«Мүгедек балалардың  құқықтарының тепе-теңдігін қамтамасыз ету ережелері» қай жылы қабылданды.

a)

1995

b)

1999

c)

1989

d)

1993

e)

1994

50.

Коррекция ұғымының мағынасы.

 

a)

Сенім білдіру

b)

Түзету

c)

Толықтыру

d)

Қамқорлық

e)

Көмек көрсету

51.

.Қайта бейімдеу

a)

Коррекция

b)

Компенсация

c)

Дезадаптация

d)

Реадаптация

e)

Адаптация

52.

.«Мүгедектер құқықтары туралы» инклюзивті білім беру ережесі БҰҰ-ның Конвенциясына нешінші жылы енгізілді?

a)

2006 жылдың 13 ақпанында.

b)

2007 жылдың 15 мамырында.

c)

2006 жылдың 13 желтоқсанында..

d)

2006 жылдың 13 сәуірінде.

e)

2006 жылдың 18 қаңтарында.

53.

«Қазақстан Республикасының мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» заңының 15-бабында не жазылған

a)

Инклюзивті білім беруді дамытуды әдіснамалық және оқу-әдістемелік қамтамасыз ету.

b)

үйде оқыту сапасын бағалау жүйесін әзірлеу.

c)

Инклюзивті білім берудің дамуын теориялық және әдістемелік жағынан жетілдіру.

d)

осы санаттағы балаларға арналған жаңа білім беру ұйымдарын салу, жөндеуден өткізу және қайта салу жұмыстарын жүргізу барысында білім беру мекемелерінің «кедергісіз» әрі тосқауылсыз болуын міндетті түрде қамтамасыз ету..

e)

әлеуметтік-педагогикалық және психологиялық-педагогикалық қолдауды ұйымдастыру.

54.

Педагогика  термининде «Әлеуметтік  интеграция » ұғымы  қай  ғасырда  пайда  болды

a)

XVIII

b)

XIX

c)

XXI

d)

XX

e)

XVII

55.

Балалардың  қажеттілігі мен  мүмкіндігіне  қарай  мектеп бағдарламасына  сәйкес  оқыту.

a)

Интеграция

b)

Инклюзивті

c)

Концепция

d)

Декларация

e)

Мэйнстриминг

56.

Білім алушыларды қалыпты балалармен кіріктіріп оқыту мәселесі бoйыншa теориялық еңбектер жазған ғалымдар?

a)

А. Қонышбаев, А.Алдаберген.

b)

Мoвкебaевa З.A., Cүлейменoвa P.A., Еpcapинa A.М..

c)

А.Серкебаева, М. Молдахметова.

d)

Жұбакова С.

e)

В.Михайлов, Ш.Ибрагим.

57.

Жалпы білім беру жүйесіне кіріктірілген балаларды үй жағдайындағы педагогикалық мәселені тиімді шешуде ата-аналарға және қамқоршыларға кеңес береді:

a)

мектеп директоры

b)

тьютор

c)

тифлопедагог

d)

жалпы мектептегі пән мұғалімі

e)

арнайы педагог

58.

.«Мүгедектер құқықтары туралы» инклюзивті білім беру ережесі қай ұйымда мақұлданған болатын?

a)

Біріккен ұлттар ұйымы..

b)

Экономикалық өзара қарым-қатынас ұйымы.

c)

ЕҚЫҰ.

d)

АӨСШК.

e)

Балаларға көмек қоры

59.

Мүмкіндігі шектеулі жандарға қоғам көзқарасы:

a)

ақыл ойы кем, көмек қажет етуші

b)

сырқат, аяушылық білдіру

c)

сауатсыз, сырқат

d)

жарым жан, ауру

e)

дамытушы, жарамсыз

60.

. Инклюзия мәні:

a)

біріктіріп оқытуға қысым көрсетпеу

b)

әр қоғам мүшесі мүмкіндігі шектеулі балаларды қоғамға кіріктіруді қабылдауы мен мойындау

c)

дүниені танудың бір бөлігі болатын,  ерте жастан  жаңа ұрпақты тәрбиелеу

d)

мүмкіндігі шектеулі баланы қабылдауға және өзара әрекеттесуге, қарым-қатынас жасауға қоғам мен әлеуметтік орта адамдарының  толыққанды дайын болуы

e)

мүмкіндігі шектеулі баланың өмір әрекеті мен еңбек қабілеттілігі қоғамның ережелері мен жағдайларына бейімделмейді, керісінше, дамуында ауытқуы бар баланың мүмкіндіктерін қоғам түсінетін және есепке алатын қоғамның қажетті талаптармен қамтамасыз ету