WorksheetsЭкономика 1-55
Total questions: 55
Worksheet time: 28mins
1. «Экология» терминін ғылымға алғаш енгізген қай ғалым?
В.Вернадский
Ю.Одум
Э.Геккель
К.Рулье
А. Тенсли
2. Экология ғылымының тұжырымдамасы:
өсімдіктердің дамуын, оларға әсер ететін абиотикалық факторларды зерттейтін ғылым
жануарлардың дамуын, олардың көбеюіне әсер ететін факторларды, бейімдеушілік қасиеттері мен табиғаттағы таралуын зерттейтін ғылым
тірі организмдердің қоршаған ортамен қарыс-қатынастарын зерттейтін ғылым
табиғаттағы жануарлар, өсімдіктер мен микроорганизмдердің таралуын зерттейтін ғылым
халықтар саны мен олардың әлеуметтік-экономикалық жағдайларын зерттейтін ғылым
3.Жеке дара организмдердің қоршаған орта жағдайларымен қарым-қатынастарын зерттейін экологияның бөлімін қалай атаймыз?
демэкология
аутэкология
синэкология
геоэкология
биоэкология
4.Популяцияның өзгерісін, құрамын, бейімдеушіліктің экологиялық механизмдерін, популяциялардың сандық реттелуін және табиғи ценоздардың тұрақтылығын зерттейтін экологияның бөлімін қалай атаймыз?
синэкология
аутэкология
демэкология
геоэкология
биоэкология
5.Әртүрлі біріккен популяциялардың, экологиялық жүйелердің бір-бірімен немесе қоршаған ортамен қарым-қатынастарын зерттейтін экологияның бөлімін қалай атаймыз?
геоэкология
аутэкология
демэкология
синэкология
биоэкология
6.Экологиялық фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
табиғаттағы заттар айналымы және энергия көздері
организмге тікелей немесе жанама әсерін тигізетін орта элементі
жануарларға кері әсерін тигізетін су ортасының элементі
өсімдіктердің дамуына жанама әсер ететін топырақтың химиялық құрамы
биосфера компоненттеріндегі химиялық заттардың айналымының бұзылуы және олардың тіршілікке әсері
7.Организмдерге тікелей немесе жанама әсер ететін ортаның бөлшектенбейтін элементін қалай атайды?
экологиялық факторлар
қажетті жағдайлар
шектеуші факторлар
қолайсыз факторлар
қолайлы факторлар
8.Абиотикалық фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
тірі организмдердің бір-біріне және ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
редуценттер мен екінші реттік консументтер арасындағы өзара қарым - қатынастар
9.Биотикалық фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтағы
тірі организмдердің бір-біріне және ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі
редуценттер мен екінші реттік консументтер арасындағы өзара қарым - қатынастар
10.Антропогендік фактор тұжырымдамасын көрсетіңіз:
организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтағы
тірі организмдердің бір-біріне және ортаға жағымды немесе жағымсыз әсер етуі
айнала қоршаған ортаға тигізетін адам іс-әрекетінің тікелей немесе жанама әсері
популяция санына әсер ететін климаттық және қоректік факторлар жиынтығы
редуценттер мен екінші реттік консументтер арасындағы өзара қарым - қатынастар
11.Организмдердің тәуліктік жарық мерзімінің ұзақтығына жауап беру реакциясы қалай аталады?
биологиялық ырғақ
фотопериодизм
фототропизм
анабиоз
климакс
12.Популяциялардың немесе тірі организмдер топтарының құрылықта таралу ауданы қалай аталады?
ареал
экотон
экожүйе
табиғи ландшафттар
экологиялық қуыс
13.Белгілі бір территорияда мекендейтін, әр түрлі түрлерге жататын организмдер жиынтығын қалай атайды?
фитопланктон
микробоценоз
биоценоз
зоопланктон
перифитон
14.Организмдердің денесінен өзіне тән химиялық өнімдер шығару арқылы қарым-қатынас жасау жолы қалай аталады?
аллелопатия
зоохария
симбиоз
нейтрализм
комменсализм
15.Жануарлардың орын ауыстыруы арқылы тұқымдастарын кеңістікке тарату құбылысы қалай аталады?
комменсализм
нейтрализм
симбиоз
аллелопатия
зоохария
16.Атмосфераның ең төменгі қабатын қалай атайды?
ионосфера
тропосфера
стратосфера
мезосфера
экзосфера
17.Озон қай қабатта пайда болады?
мезосферада
термосферада
стратосферада
экзосферада
тропосферада
18.Атмосфералық ауада көмір қышқыл газының мөлшері қанша?
21%
0,33%
0,3%
0,03 %
78%
19.Литосфера ұғымын ғылымға алғаш рет ұсынған қай ғылым?
В.Вернадский
Э.Зюсс
А.Тенсли
В.Докучаев
Э. Геккель
20. Биосфераны жан-жақты ғылыми тұрғыда зерттеп оның теориялық негізін салған қай ғалым?
Э.Зюсс
В.Вернадский
А.Тенсли
В.Докучаев
Э. Геккель
21.Озон қабатының жұқаруына себепті химиялық затты атаңыз:
пропан
формальдегид
көмір қышқылы
азот оксиді
фреон
22.Ластану дегеніміз не?
қоршаған ортадағы кейбір заттар мөлшерінің шектен тыс көбеюі
табиғат ресурстардың шектен тыс пайдаланылуы
қоршаған ортадағы өсімдіктер мен жануарлардың күрт көбеюі
ауыл шаруашылығында пайдаланылатын пестицидтерді басқа заттарға ауыстыру
топырақ қабаттарындағы биологиялық және химиялық заттардың айналымының бұзылуы
23.Ластанудың классификациясы бойынша олар қанша түрге бөлінеді?
тікелей, қауіпті
тура, жанама
жағымды, жағымсыз
табиғи, антропогендік
кризистік, летальдық
24.Физикалық ластануға не жатады?
микроорганизмдер
шу, радиация
химиялық заттар
вулқандардың атқылауы
су тасқыны
25.Ластану объектілеріне не жатады?
өнеркәсіптер
табиғи ресурстар
су, топырақ, атмосфера
технологиялық құрылыстыр
гидроэнергетика құрылыстары
26.Ластағыш заттарға не жатады?
озон
пестицидтер
қысым
температура
күн сәулесі
27.«Қышқыл жауынның» көздерін атаңыз:
дихлорэтан, хлор, бромбензол, аммиак, нитраттар
фенол, цианидтер, аммиак, метилмеркаптан
фреондар, хлоркөмірсутектер
күкіртті ангидрид, азот тотығы, азот қос тотығы
молибден, күкірт қышқылы, азот қышқылы, метил спирті
28.Антропогендік факторға не жатады?
вулкандардың атқылауы
табиғи сұрыптау
бәсекелестік
ормандардың шабылуы
су тасқындары
29.Озон қабатының қалыңдығы қандай?
0,5-0,9 мм
2-4 мм
5-10 мм
6-7 см
15 – 25 м
30.Температураның күрт өзгерiстерiне шыдай алмайтын оргнизмдердi көрсетiңiз:
термофильдiлер
эвритермдiлер
стенотермдiлер
термофобтылар
эктотермділер
31.Температураның күрт өзгерiстерiне төзе алатын, соған бейiмделген организмдер қалай аталады?
стенотермдiлер
эвритермдiлер
пойкилотермдiлер
термофильдiлер
эктотермділер
32.«Организмнiң төзiмдiлiгi оның экологиялық сұраныстарының ең әлсiз бөлiгiмен қамтамасыз етiледi» деп тұжырымдайтын ереженi атаңыз:
Бергман ережесі
Геккель ережесi
Шелфорд заңы
Вильямс ережесi
Либих ережесi
33.Организмнiң iшкi ортасының тұрақтылығы қалай аталады ?
акклиматизация
оптимум
гомеостаз
пессимум
резистенттілік
34.Климаттық ресурстарға не жатады?
жер асты қазбалары
биоресурстар
радиоактивтік заттар
энергоресурстар
атмосфералық ауа
35.Топырақтың физикалық және химиялық қасиеттерiнiң тiрi организмдерге экологиялық әсер етуі қандай факторға жатады?
эндогендiк тiршiлiк
эдафикалық фактор
биотикалық фактор
абиотикалық фактор
климаттық фактор
36.Табиғат байлықтары қандай топтарға бөлінеді?
сарқылатын және сарқылмайтын
жер беті және жер үсті
атмосфералық, гидросфералық және литосфералық
жанды және жансыз ресурстар
энергетикалық және материалдық
37.Су жануарларының топтарын көрсетіңіз:
құрлыққа шығатындар, құрлыққа шықпайтындар
планктон, нектон, бентос
уақытша қорек үшін жүзетіедер және сүңгитіндер
жемтігін терең суда ұстайтындар және су бетінде ұстайтындар
суда пассивті түрде жүзетіндер және екпінді жүзетіндер
38.Биосфера деген не?
ауа қабаты
су қабаты
жер қабаты
тіршілік қабаты
су, ауа қабаты
39.«Қышқыл жауындар» терминін алғаш рет ұсынған қай ғалым?
М.Малин
Ш.Роуланд
П.Крутцен
Р.Смит
В. Докучаев
40. Биоценоз ұғымын алғаш рет ұсынған қай ғалым?
А. Тенсли
Ю.Одум
Н.Наумов
В.Вернадский
К.Мебиус
41. Табиғи отаның барлық өзгерістеріне, жағдайына бақылау жасап баға беру қалай аталады?
болжам
мониторинг
модельдеу
жоспарлау
стандарттау
42. Экологиялық мониторингтің мақсатына не жатады?
табиғат заңдылықтарын ашу
биологиялық жүйелерде жасанды жолмен тәжірибе жасау
антропогендік факторлардың көздерін бақылау
табиғат объектілеріне эксперттік баға беру
табиғат қорларын сақтауда төленетін төлемақы жинау
43.Сукцессия деген не?
өсімдіктер санының адамның іс - әрекеті нәтижесінде азаюы
өсімдіктердің фотосинтез процесінде органикалық заттарды түзуі
белгілі бір уақыт бірлігінде зат массасының өзгеруі
экологиялық жүйелердің қозғалыстағы тепе-теңдік күйі
бір биоценоздың екінші бір биоценозбен алмасуы
44.Биоформа деген не?
мутация әсерінен пайда болатын ағзалар
әр түрге жататын ағзалардың ұқсас жағдайға бейімделу типі
сұрыптау нәтижесі
экологиялық пластикалылығы жоғары ағзалар
биологиялық түр
45.«Қышқыл жауынның» көздерін атаңыз:
дихлорэтан, хлор, бромбензол, аммиак, нитраттар
фенол, цианидтер, аммиак, метилмеркаптан
фреондар, хлоркөмірсутектер
күкіртті ангидрид, азот тотықтары
молибден, күкірт қышқылы, азот қышқылы, метил спирті
46.Анабиоз деген не?
өсімдіктердің жаңа кеңістіктерге таралуы
организмдердің жаңа тіршілік ортасының жағдайларына бейімделуі
өсімдіктер мен жануарлардың өлі және табиғат белгілеріне ұқсауы
құрылымдардың немесе тірі организмдер топтарының құрылықта таралу ауданы
қолайсыз жағдайда организмдер тіршілігінің баяулауы
47. Топырақ мекендеушілерін қалай атайды?
суккуленттер
бентос
планктон
гидробионттар
эдафобионттар
48. Тұрақты даму стратегиясы қайда және қашан қабылданған?
Москвада, 1992 ж. ҚО туралы Симпозиумде
Женевада, 1992 ж. КООН-да
Рио-де-Жанейрода, КОСР-2-де
Стокгольмде, 1986 ж. КООН-да
Астанада, 2000 ж.
49. Тұрақты даму стратегиясының мақсаты:
дүние жүзі елдерінің арақатынастарын реттеу
ғаламдық экологиялық мәселелерді қысқа уақытта бүкіл мемлекеттер күшімен шешу
жердің табиғи байлықтарын сақтау және көбейту идеясы
тіршіліктің ғаламдық өзгерістерге бейімделу жолдары мен әдістерін табу
экологиялық саясатта нарық құралдарын қолдану
50. Тұрақты даму стратегиясының негізі:
дүние жүзі елдерінің арақатынастарын реттеу
ғаламдық экологиялық мәселелерді қысқа уақытта бүкіл мемлекеттер күшімен шешу
жердің табиғи байлықтарын сақтау және көбейту идеясы
жер беті халықтары арасындағы тепе-теңдік идеясы
экологиялық саясатта нарық құралдарын қолдану
Терроризмнің барлық түрлері қандай?
Саяси
Діни
Әлеуметтік
Психиологиялық
Тыныштық
52. Белсенділік бірлігі?
Рад
Рентген
Грей
Зиверт
Беккерель
53. Сіңірілген дозаның өлшем бірлігі?
Бэр
Кюри
Рентген
Зиверт
Грей
54. Адамдарды эвакуациялау жолдарына жатпайтындар?
фойе мен баспалдақтар
лифтілер, эскалаторлар
вестибюльдер мен фойе
дәліздер, өту жолдары
өрт сатылары
55. Адамдардың өткір және созылмалы ауруларын немесе олардың өлімін тудыруы мүмкін тікелей немесе жанама химиялық зат?
дезинфекцияланған аммияк ерітіндісі
қауіпті химиялық зат
газсыздандырылған химиялық зат
бейтарап биологиялық зат
зиянды химиялық зат
