Cơ học và hóa học

Chỉ cơ học

Ngoại bào

Chỉ hóa học

miệng → ruột non→ dạ dày→ hầu → ruột già→ hậu môn.

miệng →thực quản → dạ dày → ruột non → ruột già→ hậu môn.

miệng → ruột non→ thực quản → dạ dày → ruột già → hậu môn.

miệng → dạ dày → ruột non → thực quản → ruột già → hậu môn.

1 - abe, 2 - cd

1 - ac, 2 - bde

1 - ad, 2 - cbe

1 - cde, 2 - ad

nội bào; 2 - ngoại bào.

một phần; 2 - bán phần.

dị dưỡng; 2 - tự dưỡng.

toàn bộ; 2 - theo thời gian.

Ô nhiễm thực phẩm.

Nhịn đại tiện.

Ô nhiễm nguồn nước.

Sử dụng thuốc kháng sinh sai chỉ dẫn.

Ăn ít chất xơ.

Uống đủ nước.

Siêng năng vận động.

Không nhịn đại tiện.

Dạ dày.

Ruột non.

Khoang miệng.

Mật.

Tiêu hóa thức ăn.

Nghiền nát thức ăn.

Nhào trộn thức ăn.

Đào thải thức ăn.

Có chế độ ăn đủ chất, đủ lượng.

Vận động ngay sau khi ăn để hạn chế hấp thụ chất béo.

Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Hạn chế đồ ăn mặn, đồ chiên xào.

Tăng cholesterol máu.

Sỏi thận.

Độc tính.

Nước tiểu có thể ceton.

1

2

3

4

Tất cả các loài thú ăn thực vật đều có dạ dày 4 ngăn.

Ở thú ăn thịt, thức ăn được tiêu hóa cơ học và hóa học trong dạ dày giống như ở người.

Dạ dày nơi diễn ra hầu hết các quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng từ thức ăn

Ở động vật có ống tiêu hóa, thức ăn được tiêu hóa ngoài bào.

Bệnh giun sán có thể đến từ nguyên nhân do vệ sinh cá nhân không sạch sẽ hoặc vệ sinh môi trường không tốt

Ống tiêu hóa không có nhiều ưu điểm hơn so với túi tiêu hóa

Hình thức tiêu hóa kết hợp nội bào và ngoại bào thường xảy ra ở động vật đơn bào.

Sử dụng kháng sinh đúng liều là nguyên nhân tiêu chảy hàng đầu.

Chế độ ăn uống, sinh hoạt chưa phù hợp (ăn no, ăn nhanh, ăn cay nóng, nằm ngay sau khi ăn, ít vận động, uống cà phê, rượu bia, hút thuốc, thức khuya, ….) có thể dẫn đến loét dạ dày.

Chế độ ăn uống không khoa học, do di truyền, nội tiết có thể dẫn đến bệnh béo phì.

Con sâu trong thức ăn chưa được rửa sạch khi chế biến có thể dẫn đến sâu răng.

Chế độ ăn thiếu vitamin K sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng dạng thấp còi.

Lấy O2 từ môi trường sống cung cấp cho hô hấp tế bào, tạo năng lượng cho các hoạt động sống của cơ thể.

Lấy CO2 từ môi trường sống cung cấp cho hô hấp tế bào, tạo năng lượng cho các hoạt động sống của cơ thể.

Thải O2 sinh ra từ hô hấp tế bào vào môi trường, đảm bảo cân bằng môi trường trong cơ thể.

Lấy O2 và CO2 từ môi

Trao đổi khí và hô hấp tế bào.

Trao đổi khí và thải khí độc.

Hô hấp ngoài và thải khí độc.

Trao đổi khí và hô hấp nội bào.

qua mang.

qua phổi.

qua hệ thống ống khí.

qua bề mặt cơ thể.

1 - Bò sát - phổi.

1 - Bò sát; 2 - hệ thống ống khí.

1 - Côn trùng; 2 - phổi.

1 - Côn trùng; 2 - hệ thống ống khí.

Viêm gan B.

Viêm phế quản.

Tiêu chảy.

Cao huyết áp.

(2), (3)

(3), (4)

(3)

(4)

Trai, ốc, tôm, cua và cá.

Trai, tôm, cua, cá và thằn lằn.

Ốc, tôm, cua, cá và ếch đồng.

Ốc, tôm, cua, cá và rùa.

1

2

3

4

3

1

4

2

Nhóm 3

Nhóm 1

Nhóm 4

Nhóm 2

1

2

3

4

1

2

3

4

Tăng cường sức đề kháng.

Hạn chế khả năng xâm nhập của mầm bệnh.

Giảm sự lây lan của nguồn bệnh.

Ức chế sự phát triển của mầm bệnh.

Côn trùng có quá trình trao đổi khí với môi trường bằng hệ thống ống khí.

Ở động vật không xương sống, quá trình trao đổi khí với môi trường diễn ra ở ống khí.

Ở thú, quá trình trao đổi khí với môi trường đều diễn ra ở phổi.

Ở cá voi quá trình trao đổi khí với môi trường diễn ra ở phổi.

Ngoài nicotin, thuốc lá gồm các chất hóa học khác như CO, Tar.

CO trong thuốc lá gây tiết nhiều dịch nhầy dẫn đến viêm, hẹp đường dẫn khí.

Tar giữa các phiến mỏng của nang gây nguy cơ ung thư phổi, họng miệng

Người hút thuốc lá có tác hại nặng hơn người ngửi khói thuốc lá.

Kem

Sữa tươi

Cá hồi

Lòng đỏ trứng gà

mao mạch

tĩnh mạch và mao mạch

động mạch và mao mạch

động mạch và tĩnh mạch

khả năng tự động điều chỉnh lượng máu của tim.

khả năng tự động điều chỉnh nhịp đập của tim.

khả năng tự động co dãn theo chu kì của tim.

khả năng tự động.

các van tim.

hệ dẫn truyền tim.

hệ mạch máu.

tâm thất.

1 - dẫn truyền; 2 - enzyme.

1 - phản xạ; 2 - enzyme.

1 - dẫn truyền; 2 - hormone.

1 - phản xạ; 2 - hormone.

Lưỡng cư, bò sát, chim, thú

Cá, lưỡng cư

Côn trùng

Cá và con người

dịch tuần hoàn, tim và hệ thống mạch máu.

động mạch, mao mạch và tĩnh mạch.

tâm nhĩ, tâm thất, buồng tim và van tim.

nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất, bó His và mạng lưới Purkinje.

1 - thấp; 2 - chậm.

1 - thấp; 2 - nhanh.

1 - cao; 2 - chậm.

1 - cao; 2 - nhanh.

1 - O2; 2 - trái.

1 - O2; 2 - phải.

1 - CO2; 2 - trái.

1 - CO2; 2 - phải.

Vì tổng tiết diện của tĩnh mạch lớn.

Vì số lượng tĩnh mạch nhiều hơn động mạch.

Vì số lượng tĩnh mạch lớn.

Vì tĩnh mạch ở xa tim, áp lực co bóp của tim giảm

Gây ra các bệnh về gan như xơ gan.

Viêm trong động mạch và mạch máu.

Nguy cơ cao bị chảy máu và đau ruột non.

Gây tổn thương đường tiêu hóa.

tĩnh mạch chủ $$\rightarrow$$ mao mạch $$\rightarrow$$ động mạch chủ.

động mạch chủ $$\rightarrow$$ tĩnh mạch $$\rightarrow$$ chủ mao mạch.

động mạch chủ $$\rightarrow$$ mao mạch $$\rightarrow$$ tĩnh mạch chủ.

tĩnh mạch chủ $$\rightarrow$$ động mạch $$\rightarrow$$ chủ mao mạch.

1.

2.

3.

4.

Cơ tim phát triển.

Thành tim dày hơn.

Tăng thể tích tâm thu.

Tăng tính đàn hồi, giảm lưu lượng máu.

Nhịp tim chậm hơn và lượng máu được bơm vào mỗi ngăn tim lớn hơn.

Nhịp tim nhanh hơn và lượng máu được bơm vào mỗi ngăn tim lớn hơn.

Nhịp tim nhanh hơn và lượng máu được bơm vào mỗi ngăn tim bé hơn.

Nhịp tim chậm hơn và lượng máu được bơm vào mỗi ngăn tim bé hơn.

Vì mạch bị xơ cứng nên không co bóp được, đặc biệt các mạch ở não, khi hyết áp cao dễ làm vỡ mạch.

Vì mạch bị xơ cứng, tính đàn hồi kém, đặc biệt các mạch ở não, khi huyết áp cao dễ làm vỡ mạch.

Vì mạch bị xơ cứng, máu bị ứ đọng, đặc biệt các mạch ở não, khi huyết áp dễ làm vỡ mạch..

Vì thành mạch bị dày lên, tính đàn hồi kém, đặc biệt các mạch ở não, khi huyết cao dễ làm vỡ mạch.

Hoạt động tim, phổi của hai người này đều tăng mạnh.

Hoạt động tim, phổi của hai người này đều giảm mạnh.

Người sống ở vùng đồng bằng có nhịp tim và tần số hô hấp thấp hơn người sống ở vùng núi cao.

Người sống ở vùng núi cao có nhịp tim và tần số hô hấp thấp hơn người sống ở vùng đồng bằng.

1

2

3

4

Tim ngoài nhiệm vụ và máy bơm và hút máu thì còn là nơi dự trữ máu lâu dài.

Máu chỉ làm nhiệm vụ vận chuyển và trao đổi khí O2 và CO2

Dịch tuần hoàn ở một số loại động vật là hỗn hợp máu - dịch mô

Máu ở tất cả các loài động vật có màu đỏ, do hemoglobin chứa sắt

Máu trong động mạch luôn giàu O2 và có màu đỏ tươi.

Các loài thú, chim, bò sát, ếch nhái đều có hệ tuần hoàn kép.

Hệ tuần hoàn hở có tốc độ lưu thông máu nhanh hơn so với hệ tuần hoàn kín.

Trong một chu kì tim, tâm thất luôn co trước tâm nhĩ để đẩy máu đến tâm nhĩ.

Huyết áp thay đổi theo độ tuổi, tuổi càng cao huyết áp càng tăng.

Huyết áp chịu ảnh hưởng của yếu tố di truyền, chế độ ăn uống và sinh hoạt.

Nếu thường xuyên ăn thức ăn có nhiều muối, chất đạm thì dễ bị bệnh huyết áp cao.

Lúc tăng nhịp tim thì sẽ làm tăng huyết áp và ngược lại.

[A] hoạt động làm cơ tâm nhĩ co.

[B] có khả năng tự phát xung theo chu kì.

[C] là bó His, [D] là mạng Purkinje.

[D] lan truyền xung thần kinh từ dưới lên.

Trong một chu kì tim, thời gian nghĩ của tâm thất nhiều hơn tâm nhĩ.

Trong một chu kì tim, tâm nhĩ có thời gian làm việc/thời gian nghỉ là 3/5.

Trong một chu kì tim, thời gian tim nghĩ bằng thời gian hoạt động của tim.

Trong một chu kì tim, tổng thời gian nghĩ và làm việc của tâm nhĩ bằng chu kì tim

yếu tố di truyền.

ô nhiễm môi trường.

tiếp xúc với động vật chứa mầm bệnh.

không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Các cơ quan, tế bào lympho T.

Các cơ quan, đại thực bào.

Da, niêm mạc, các chất tiết.

Da, niêm mạc, kháng thể.

2 loại.

3 loại.

4 loại.

5 loại.

1 - T độc; 2 - kháng thể.

1 - T độc; 2 - protein độc.

1 - plasma; 2 - kháng thể.

1 - plasma; 2 - protein độc.

kháng thể; 2 - không còn.

kháng thể; 2 - còn.

kháng nguyên; 2 - không còn.

kháng nguyên; 2 - còn.

1-acf, 2-bde.

1-bde, 2-acf.

1-abf, 2-cde.

1-cde, 3-abf.

Vaccine là chế phẩm sinh học có chứa chất sinh kháng nguyên hoặc kháng nguyên không còn khả năng gây bệnh.

Vaccine được dùng để tạo miễn dịch thụ động khi tiêm vào cơ thể, giúp cơ thể tăng sức đề kháng để chống lại các tác nhân gây bệnh.

Miễn dịch cộng đồng xảy ra khi có khoảng 70 - 80% dân số được tiêm chủng.

Tiêm chủng trên diện rộng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phòng bệnh, dịch.

Chỉ xảy ra khi có kháng nguyên xâm nhập.

Có sự tham gia của các kháng thể nằm trong dịch thể của cơ thể.

Có sự tham gia của tế bào lympho T bình thường.

Mang tính chất bẩm sinh, nhờ có các yếu tố bảo vệ tự nhiên của cơ thể.

1-c, 2-b, 3-a.

1-a, 2-b, 3-d.

1-c, 2-a, 3-b.

1-a, 2-d, 3-b.

1 - ức chế; 2 - ưa acid.

1 - kích thích; 2 - ưa acid.

1 - ức chế; 2 - ưa kiềm.

1 - kích thích; 2 - ưa kiềm.

1a, 2b, 3c, 4d.

1d, 2b, 3a, 4c.

1b, 2d, 3a, 4c.

1a, 2c, 3d, 4b.

sau khi mắc bệnh, cơ thể sẽ sản xuất ra kháng thể chống lại virus và hình thành trí nhớ miễn dịch.

sau khi mắc bệnh, cơ thể sẽ sản xuất ra kháng nguyên chống lại virus và hình thành trí nhớ miễn dịch

virus gây bệnh đã bị loại bỏ hoàn toàn khỏi môi trường sống

thuốc kháng sinh đã tiêu diệt và ngăn chặn tái nhiễm của virus

Miễn dịch đặc hiệu còn được gọi là miễn dịch tự nhiên.

Các đáp ứng không đặc hiệu gồm: tế bào trình diện kháng nguyên và tế bào T độc.

Hàng rào bảo vệ vật lý và hóa học gồm: da, niêm mạc, lông, chất nhầy; dịch của cơ thể như nước mắt, nước tiểu,...

Một trong những hàng rào bảo vệ vật lý và hóa học của hệ hô hấp là lớp dịch nhầy trong khí quản, phế quản.

Phản ứng dị ứng cấp tính đôi khi đưa đến sốc phản vệ.

Hậu quả của sốc phản vệ là gây co thắt phế quản, dãn các mạch máu ngoại vi, huyết áp giảm nhanh,… dẫn đến não, tim không nhận đủ máu và O2.

Dị ứng là phản ứng quá mức của cơ thể đối với kháng nguyên nhất định, nghĩa là cơ thể quá mẫn cảm với kháng nguyên.

Kháng nguyên trong phản ứng dị ứng gọi là dị nguyên.

Một người cha chưa từng tiêm vaccine thủy đậu quyết định tiêm phòng khi biết rằng con của mình vừa mắc bệnh này. Điều này có thể giúp người cha đó ngăn ngừa bệnh thủy đậu.

Một cộng đồng có tỷ lệ tiêm phòng vaccine bạch hầu thấp. Một trường hợp bệnh bạch hầu được phát hiện trong cộng đồng này sẽ gây nguy cơ cao bùng phát dịch bệnh.

Một phụ nữ mang thai lo ngại và quyết định không tiêm phòng vaccine cúm vì cho rằng sẽ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.

Một người đàn ông cho rằng việc tiêm phòng cúm hàng năm là không cần thiết vì một khi đã tiêm phòng thì sẽ được bảo vệ suốt đời.