Do mẫu đo

Do người làm công tác phân tích

Do dụng cụ

Không xác định được

Sai số hệ thống

Sai số ngẫu nhiên

Sai số tuyệt đối

Sai số tương đối

6

3

4

5

$$t_{tn}=\frac{\left|X_{tb}-M\right|}{SD}\sqrt[]{n}$$

$$t_{tn}=\frac{\left|X_{tb}-M\right|}{SD\times\sqrt[]{n}}$$

$$t_{tn}=\frac{SD}{\left|X_{tb}-M\right|}\sqrt[]{n}$$

$$t_{tn}=\frac{SD}{\left|M-X_{tb}\right|}\sqrt[]{n}$$

$$Q_{tn}=\frac{\left|x_1-x_2\right|}{x_{\max}-x_{\min}}$$

$$Q_{tn}=\frac{\left|x_1-x_2\right|}{x_{\max}-x_{\min}}\sqrt[]{n}$$

$$Q_{tn}=\frac{x_{\max}-x_{\min}}{\left|x_1-x2\right|}$$

$$Q_{tn}=\frac{x_{\max}-x_{\min}}{\left|x_1-x_2\right|}\sqrt[]{n}$$

Sai số hệ thống

Sai số thô

Sai số tuyệt đối

Sai số ngẫu nhiên

2

3

4

1

Phần nghìn

Không có thứ nguyên

Phần trăm

Phần triệu

Sai số ngẫu nhiên

Sai số thô

Sai số hệ thống

Sai số thực

$$S^2=\frac{1}{n−1}\sum_{i=1}^n(x_i−X_{tb})^2$$

$$S^2=\frac{1}{n−1}\sum_{i=1}^n(x_i−X_{tb})$$

$$S^2=\frac{1}{n−1}\sum_{i=0}^n(x_i−X_{tb})$$

$$S^2=\frac{1}{n−1}\sum_{i=0}^n(x_i−X_{tb})^2$$

Sai số ngẫu nhiên

Sai số hệ thống

Sai số tương đối

Sai số thô

Sai số thô

Sai số hệ thống

Sai số ngẫu nhiên

Sai số tuyệt đối

Chữ số đầu tiên bên trái dấu thập phân

Chữ số đầu tiên bên phải dấu thập phân

Sau cùng kể từ trái sang

Đầu tiên kể từ trái sang

Nhỏ hơn hoặc bằng 5

Lớn hơn hoặc bằng 5

Nhỏ hơn 5

Lớn hơn 5

Sai số do mẫu đo

Sai số do phương pháp đo

Sai số do người làm công tác phân tích

Sai số không xác định

Giá trị trung bình

Độ lệch chuẩn tuyệt đối

Độ lệch chuẩn tương đối

Phương sai

Sai số ngẫu nhiên

Sai số hệ thống

Sai số thô

Sai số tương đối

1 chữ số có nghĩa

5 chữ số có nghĩa

2 chữ số có nghĩa

4 chữ số có nghĩa

Chữ số có nghĩa là 1, 6, 7, 5

Chữ số chắc chắn là: 1, 6, 7

Chữ số nghi ngờ là 5

Chữ số không có nghĩa là 5

Cả 3 đều đúng

Sai số hệ thống

Sai số tuyệt đối

Sai số ngẫu nhiên

Số 5 là chữ số tin cậy

Các số 1, 6, 4 là các chữ số có nghĩa

Số 5 là chữ số có nghĩa

Chữ số có nghĩa là 1, 6, 4, 5

Sai số hệ thống là sai số có thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi nhất định nhưng không ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả

Sai số ngẫu nhiên là những sai số làm cho dữ liệu thu được dao động ngẫu nhiên  

quanh giá trị trung bình, làm ảnh hưởng tới độ lặp lại của kết quả, làm giảm độ chính xác của 

phép xác định. 

Để loại sai số thô cần làm nhiều lần và loại đi những giá trị không hợp lý theo những quy tắc nhất định

Sai số thô làm kết quả thu được khác xa với giá trị trung bình hay giá trị thực của mẫu thử

Nguyên nhân chủ yếu gây nên sai số thô là do sự cẩu thả của người làm, hay yếu  

tố khách quan do sự thay đổi đột ngột nào đó của điều kiện thực nghiệm. 

Không thể loại trừ sai số hệ thống trong kiểm nghiệm. 

Có thể loại bỏ được sai số ngẫu nhiên bằng cách tăng số thí nghiệm và xử lý số  

liệu bằng phương pháp thống kê. 

Để loại sai số thô cần làm nhiều lần và loại đi những giá trị không hợp lý theo những quy  

tắc nhất định. 

Sai số thô là sai số khi kết quả thu được khác xa với giá trị trung bình hay giá  

trị thực của mẫu thử. 

Nguyên nhân chủ yếu gây nên sai số thô là do sự cẩu thả của người làm, hay yếu  

tố khách quan do sự thay đổi đột ngột nào đó của điều kiện thực nghiệm. 

Có thể phát hiện và loại trừ sai số hệ thống bằng cách hiệu chỉnh lại thiết bị đo, thay hóa  

chất, thuốc thử đạt tiêu chuẩn quy định, phân tích mẫu thử mẫu trắng, đặc biệt chú ý yếu tố kỹ năng và tay nghề của người làm. 

Không thể loại bỏ được sai số ngẫu nhiên, nhưng có thể hạn chế sai số này bằng  

cách tăng số thí nghiệm và xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê. 

Sai số hệ thống là sai số có thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi theo

quy luật nhất định, ảnh h ởng đến độ chính xác của kết quả

Có thể phát hiện và loại trừ sai số hệ thống bằng cách hiệu chỉnh lại thiết bị đo, thay hóa  

chất, thuốc thử đạt tiêu chuẩn quy định, phân tích mẫu thử mẫu trắng, đặc biệt chú ý yếu tố kỹ năng và tay nghề của người làm. 

Sai số ngẫu nhiên là những sai số làm cho dữ liệu thu được dao động ngẫu nhiên  

quanh giá trị trung bình, làm ảnh hưởng tới độ lặp lại của kết quả, làm giảm độ chính xác của 

phép xác định. 

Có thể loại bỏ được sai số ngẫu nhiên bằng cách tăng số thí nghiệm và xử lý số  

liệu bằng phương pháp thống kê. 

Sai số thô là sai số khi kết quả thu được khác xa với giá trị trung bình hay giá  

trị thực của mẫu thử. 

Nguyên nhân chủ yếu gây nên sai số thô là do máy móc, hóa chất không đạt tiêu

chuẩn…

Không thể phát hiện và loại trừ sai số hệ thống bằng cách hiệu chỉnh lại thiết bị đo, thay  

hóa chất, thuốc thử đạt tiêu chuẩn quy định, phân tích mẫu thử mẫu trắng, đặc biệt chú ý yếu tố kỹ năng và tay nghề của người làm. 

Sai số ngẫu nhiên là những sai số không làm ảnh hưởng tới độ lặp lại của kết quả,  

không làm giảm độ chính xác của phép xác định 

Sai số thô là sai số khi kết quả thu được khác xa với giá trị trung bình hay giá  

trị thực của mẫu thử. 

Sai số hệ thống là sai số không thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi  

theo quy luật nhất định, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả. 

Sai số ngẫu nhiên là những sai số làm cho dữ liệu thu được dao động ngẫu nhiên  

quanh giá trị trung bình, làm ảnh hưởng tới độ lặp lại của kết quả, làm giảm độ chính xác của 

phép xác định. 

Không thể loại bỏ được sai số ngẫu nhiên, nhưng có thể hạn chế sai số này bằng  

cách tăng số thí nghiệm và xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê. 

Nguyên nhân chủ yếu gây nên sai số thô là do sự cẩu thả của người làm, hay yếu  

tố khách quan do sự thay đổi đột ngột nào đó của điều kiện thực nghiệm. 

Không thể loại trừ sai số hệ thống trong phân tích kiểm nghiệm. 

Sai số hệ thống là sai số có thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi theo  

quy luật nhất định, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả 

Có thể phát hiện và loại trừ sai số hệ thống bằng cách hiệu chỉnh lại thiết bị đo, thay hóa  

chất, thuốc thử đạt tiêu chuẩn quy định, phân tích mẫu thử mẫu trắng, đặc biệt chú ý yếu tố kỹ năng và tay nghề của người làm. 

Sai số thô là sai số có thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi theo  

quy luật nhất định, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả 

Nguyên nhân chủ yếu gây nên sai số thô là do sự cẩu thả của người làm, hay yếu  

tố khách quan do sự thay đổi đột ngột nào đó của điều kiện thực nghiệm. 

Để loại sai số thô cần làm nhiều lần và loại đi những giá trị không hợp lý khi thấy nó  

khác nhiều so với kết quả phân tích được 

Sai số ngẫu nhiên là những sai số làm cho dữ liệu thu được dao động ngẫu nhiên  

quanh giá trị trung bình, làm ảnh hưởng tới độ lặp lại của kết quả, làm giảm độ chính xác của 

phép xác định. 

Để loại sai số thô cần làm nhiều lần và loại đi những giá trị không hợp lý theo những quy  

tắc nhất định. 

Sai số hệ thống là sai số có thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi theo  

quy luật nhất định, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả 

Sai số ngẫu nhiên là những sai số làm cho dữ liệu thu được dao động ngẫu nhiên  

quanh giá trị trung bình, làm ảnh hưởng tới độ lặp lại của kết quả, làm giảm độ chính xác của 

phép xác định. 

Không thể loại bỏ được sai số ngẫu nhiên, nhưng có thể hạn chế sai số này bằng  

cách tăng số thí nghiệm và xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê. 

Sai số thô là sai số khi kết quả thu được khác xa với giá trị trung bình hay giá  

trị thực của mẫu thử. 

Để loại sai số thô cần làm nhiều lần và loại đi những giá trị không hợp lý theo những quy  

tắc nhất định. 

Sai số ngẫu nhiên là sai số có thể biết rõ nguyên nhân, nó làm cho kết quả biến đổi theo  

quy luật nhất định, ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả 

Có thể loại bỏ được sai số ngẫu nhiên bằng cách tăng số thí nghiệm và xử lý số  

liệu bằng phương pháp thống kê. 

Sai số do cá nhân không thể khắc phục được ngay cả khi thao tác đúng theo quy định

và nhiều kiểm nghiệm viên thực hiện trên cùng một mẫu thử.

Sai số do dụng cụ đo thường rất khó phát hiện nhưng hiệu chỉnh được bằng cách định

kỳ chuẩn hóa các dụng cụ trong phòng thí nghiệm

Sai số ngẫu nhiên là sai số gây ra bởi những nguyên nhân không xác định được nên không thể hiệu chỉnh hay loại trừ mà chỉ có thể hạn chế bằng cách tăng số lần phân tích và thao tác một cách cẩn thận.

Sai số thô là sai số khi kết quả thu được khác xa với giá trị trung bình hay giá  

trị thực của mẫu thử. 

Sai số tuyệt đối thể hiện rõ hơn độ đúng của phương pháp so với sai số tương đối.

Sai số tương đối

Sai số hệ thống

Sai số tuyệt đối

Sai số thô

1-3-5-2-4

2-3-1-5-4

2-1-3-5-4

5-1-2-3-

Sai số hệ thống đã biết rõ nguyên nhân và có thể hiệu chỉnh, sai số ngẫu nhiên thì ngược lại

Sai số hệ thống không biết rõ nguyên nhân và không thể hiệu chỉnh, sai số ngẫu nhiên thì ngược lại

Cả hai loại sai số đều không thể nhận biết nguyên nhân

Sai số ngẫu nhiên luôn biết nguyên nhân và có thể loại bỏ hoàn toàn, sai số ngẫu nhiên thì ngược lại

Trong số đo trực tiếp có thể có nhiều CSCN tin cậy nhưng duy nhất ƣ chỉ có một CSCN

không tin cậy

Trong số đo gián tiếp, đối với phép cộng và trừ, CSCN của kết quả có cùng số chữ số ở

bên phải của dấu thập phân có số CSCN ít nhất

Trong số đo gián tiếp, đối với phép nhân và chia, số lượng CSCN của kết quả cuối cùng bằng lượng CSCN của số đó có CSCN ít nhất

Trong số đo gián tiếp, đối với kết quả tính toán qua nhiều bước thì phải làm tròn qua các

bước trung gian

Có bốn chữ số có nghĩa, “5” là CSCN không tin cậy

Có năm chữ số có nghĩa, “7” và “5” là CSCN tin cậy

Có năm chữ số có nghĩa, “7” và “5” là CSCN không tin cậy

Có năm chữ số có nghĩa, “5” là CSCN không tin cậy

Bốn chữ số có nghĩa

Ba chữ số có nghĩa

Hai chữ số có nghĩa

Năm chữ số có nghĩa

81,25

81,0

81,3

81,2

Phân tích mẫu chuẩn dùng để kiểm tra độ đúng của phương pháp

Có 3 phương pháp loại trừ sai số thô

Sai số ngẫu nhiên thường do mẫu đo, phương pháp đo, người làm công tác phân tích

Sai số do cá nhân không thể khắc phục ợc

Khác nhau

Paracetamol bằng 0,14%

Như nhau bằng +0,7 mg

Codein bằng 2,28%

Sai số ngẫu nhiên còn gọi là sai số xác định

Sai số thể hiện độ lệch giữa các giá trị thực nghiệm với nhau

Sai số tuyệt đối chỉ có thể là số dương

Sai số tuyệt đối là tỉ số giữa sai số tương đối và giá trị thực m

càng bé, càng bé, càng ít

càng bé, càng bé, càng nhiều

càng lớn, càng lớn, càng nhiều

càng lớn, càng bé , càng nhiều

Độ lệch chuẩn là đại lượng cho biết mức độ dao giữa các giá trị x_i so với Xtb

Độ lệch chuẩn tương đối là tỉ số giữa độ lệch chuẩn so với Xtb

Sai số tương đối là tỉ số giữa giá trị thực và Xtb

Sai số tương đối là tỉ số giữa sai số tuyệt đối và giá trị thực hoặc giá trị trung bình (Xtb)

Sai số tương đối là tỉ số giữa giá trị thực và sai số tuyệt đối hoặc giá trị trung bình.

Sai số ngẫu nhiên còn gọi là sai số xác định.

Sai số hệ thống còn gọi là sai số xác định.

Sai số hệ thống là sai số biết rõ nguyên nhân và có thể hiệu chỉnh được.

Sai số dụng cụ thường dễ phát hiện nhưng không hiệu chỉnh

Sai số do mẫu đo.

Sai số do dụng cụ

Sai số do phương pháp đo

Sai số do người làm công tác phân tích

Chữ số có nghĩa phản ánh mức độ chính xác của dụng cụ đo lường

Có thể có nhiều chữ số có nghĩa tin cậy và cũng có thể có nhiều chữa số có nghĩa không tin

cậy.

Sai số của số đo trực tiếp có thể không ảnh hưởng đến kết quả của số đo gián tiếp .

Số đo gián tiếp không cần phải ghi chép theo nguyên tắc của CSCN.

Sai số hệ thống

Sai số ngẫu nhiên

Sai số trọng đối

Sai số thô

23,88 → 23,8

25,05 → 25,0

33,45 → 33,4

82,46 → 82,5

153,3394

153,34

153,3

153,339

1,234 + 3,24 − 3,21 = 1,26

1,21 : 11 = 0,11

1,225 × 10,0 = 12,2

6,72 : 22,4 + 0,3421 = 0,34

Độ lệch chuẩn của dãy là 0,538

Giá trị trung bình là 17,76

Với giá trị 18,01 ta có T_tn = 0,55

Với giá trị 17,42 ta có T_tn = 0,75

3 chữ số có nghĩa

4 chữ số chắc chắn

3 CSCN chắc chắn là 1;2;5 và 1 CSCN nghi ngờ là 8

Không có chữ số có nghĩa

154,33

154,339

154,34

154,3392

82,903 − 23,07 + 0,24567 = 60,08

(137,34 + 15,9994) × 4,321 = 662,58

0,07692 × 5,76 : 10,00 = 0,0443

3,117 × 23,00 − 3,0816 = 68,61

Không có

20,12

20,56

20,42

0,33%

3%

0,3%

0,033%

0,032

-0,325

0,325

D. 0,003