wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Телемеханика және оның функциялары бойынша сұрақтар

Total questions: 61

Worksheet time: 31mins

Name
Class
Date
1.

Электрондық бөлшектердің өмірлік циклігінің релелерге қарағанда қысқа болуынан туындайтын, ұзақ мерзімді қолдау үшін қиындықтар тудыруы мүмкін мәселе:

a)

Электрондық компоненттердің ескіру (обсолецияция) мәселесі

b)

"Қара жәшік" эффектісі

c)

Киберқауіпсіздік мәселелері

d)

Энергия тұтынудың төмендігі

e)

Жабдық габариттерінің шағын болуы

2.

Грек тілінен аударғанда "tele" сөзінің "Телемеханика" терминіндегі мағынасы:

a)

Алыс

b)

Құрал, машина

c)

Басқару, реттеу

d)

Жұмыс, функция

e)

Орталықтандыру

3.

Теміржол көлігіндегі Телемеханика жүйелерін қолданудың негізгі мақсаттарының бірі:

a)

Пайдалану шығындарын қысқарту үшін қашықтағы объектілердегі қызмет көрсетуші персонал санын азайту

b)

Тек байланыс арналарын дамыту

c)

Тек жергілікті автоматикасын сөндіру

d)

Тек механикалық құрылғыларды қолдану

e)

Қозғалыс жылдамдығын арттыру

4.

Телемеханиканың негізгі функцияларының қайсысы Басқару пунктінен (БП) Бақыланатын нүктеге (БН) басқару объектілерінің күйін өзгерту үшін командалар беруді қамтиды?

a)

Телебасқару (ТБ)

b)

Телесигнализация (ТС)

c)

Телеөлшеу (ТӨ)

d)

Телерттету (ТР)

e)

Циклдік сұрау салу

5.

Бақылану объектілерінің өлшенетін параметрлерінің (кернеу, ток, температура) сандық мәндерін БН-нен БП-ға беруді жүзеге асыратын функция:

a)

Телеөлшеу (ТӨ)

b)

Телебасқару (ТБ)

c)

Күйі туралы ТС

d)

Телереттеу (ТР)

e)

Авариялық ТС

6.

БН-нен БП-ға ақпарат тек объектілердің күйі өзгергенде немесе оқиғалар туындағанда берілетін ақпарат алмасу принципі:

a)

Спорадиялық (кездейсоқ) беру

b)

Циклдік (мерзімді) сұрау салу

c)

Аралас режим

d)

Үздіксіз беру

e)

Аналогты беру

7.

Басқару пунктіндегі (БП) ақпаратты көрсету және басқару командаларын енгізу үшін интерфейс ұсынатын мамандандырылған бағдарламалық қамтамасыз етуі бар дербес компьютер:

a)

Оператор/диспетчердің Автоматтандырылған Жұмыс Орны (АЖО)

b)

Орталық процессор

c)

Перифериялық контроллер

d)

Модем

e)

Атқарушы құрылғы

8.

Бақыланатын нүктелерде (БН) орналасатын және датчиктер мен атқарушы құрылғыларға қосылуға арналған аппаратура:

a)

Перифериялық (объектілік) контроллер немесе Remote Terminal Unit (RTU)

b)

ПД АЖО

c)

Орталық процессор

d)

Байланыс контроллері

e)

Бейнеқабылдағыш

9.

БП-дан алынған командаларды орындайтын (мысалы, ажыратқыштардың электр жетектері) БН-дегі құрылғылар:

a)

Атқарушы құрылғылар (механизмдер)

b)

Датчиктер (бастапқы түрлендіргіштер)

c)

АЦТ (Аналогты-цифрлық түрлендіргіштер)

d)

Модемдер

e)

Ұжымдық пайдалану құралдары

10.

Телемеханика жүйелерінде цифрлық сигналдарды аналогты байланыс арналары арқылы беруге жарамды форматқа түрлендіру және керісінше орындауға арналған техникалық құрал:

a)

Модемдер (модуляторлар-демодуляторлар)

b)

Контакторлар

c)

Микропроцессорлық контроллерлер

d)

Байланыс арнасы

11.

Телемеханиканың классикалық кешенді жүйесінің мысалы, мұнда БП – диспетчерлік орталық, ал БН – станциялар мен олардың ЭО/МПО құрылғылары:

a)

Бағдарламалар мен бағдаршамдарды Диспетчерлік Орталықтандыру (ДО)

b)

Поезддың қырағылығын бақылау құрылғылары (МКБҚК)

c)

Автоматты локомотив сигнализациясы (АЛС)

d)

Өткелді тосқауылдау құрылғылары (ӨТК)

e)

Теміржол өткелдерінің автоматикасы (АӨС)

12.

Электрмен жабдықтау жүйелерінің телемеханикасында энергидиспетчер қашықтан басқару және бақылау арқылы қандай объектілерге әсер ете алады?

a)

Тартымдық қосалқы станцияларға, контактілі желіні секциялау бекеттеріне, параллель қосу пункттеріне

b)

Тек локомотивтердің тежеу жүйесіне

c)

Тек бағдаршамдардың жарықтығына

d)

Тек рельс тізбектерінің жұмысына

e)

Тек тоннельдерді желдетуге

13.

ТМ жүйелерінде ақпаратты кодтаудың негізгі мақсаты:

a)

Кедергіге төзімділік, қателерді анықтау және түзету, адрестеуді қамтамасыз ету

b)

Тек сандық мәндерді беру

c)

Тек байланыс арнасын үнемдеу

d)

Тек сигналдарды аналогты түрде беру

e)

Атқарушы құрылғыларды сөндіру

14.

Телемеханика жүйелерінде қателерден қорғау тәсілдерінің бірі:

a)

Беруді қайталау, квитанциялау (қабылдауды растау), кедергіге төзімді кодтарды пайдалану

b)

Атқарушы құрылғыларды сөндіру

c)

Қабылдағыш катушкаларды пайдалану

d)

Циклдік сұрау салуды тоқтату

15.

Басқару схемаларын жобалау кезіндегі қауіпсіз бас тарту принципі (fail-safe) нені білдіреді?

a)

Байланыс жоғалғанда немесе аппаратура істен шыққанда объект алдын ала анықталған қауіпсіз күйге өтуі керек

b)

Тек ақпаратты кодтауды тоқтатады

c)

Тек қырағылықты бақылауды

d)

Тек ЭПК-ны ажыратуды

e)

Тек СК-ның қолмен басқаруға ауысуын

16.

Телемеханикалық функциялардың қайсысы реттегіштердің белгіленген мәндерін өзгерту үшін командалар беруді білдіреді?

a)

Телетреттеу (ТР)

b)

Телебасқару (ТБ)

c)

Телесигнализация (ТС)

d)

Телешешу (ТӨ)

e)

Күйі туралы ТС

17.

Теміржол көлігіндегі АТБ кешенінде автоматика мен байланыстың рөлін қалай ажыратуға болады?

a)

Автоматика процестерді жергілікті басқаруды, байланыс ақпаратты беруді қамтамасыз етеді

b)

Автоматика ақпаратты беруді, байланыс жергілікті басқаруды қамтамасыз етеді

c)

Автоматика қашықтан басқаруды, байланыс мониторингті қамтамасыз етеді

d)

Екеуі де тек қашықтан басқаруға арналған

e)

Телемеханика тек жергілікті басқаруды қамтамасыз етеді

18.

Телемеханика жүйесінің сенімділігіне қойылатын талаптардың бірі:

a)

БП, БН және байланыс арналарының аса маңызды компоненттерін резервтеу

b)

Тек аналогтық арналарды пайдалану

c)

Тек жылдамдықты шектеу

d)

Тек СОБ құрылғыларын сөндіру

e)

Тек ЦАТ-ты пайдалану

19.

Басқару пункті мен бақыланатын нүктелер арасында ақпаратты беруге арналған орта:

a)

 Байланыс арналары (БА)

b)

АЖО

c)

Атқарушы құрылғылар

d)

Датчиктер

e)

Модемдер

20.

Телемеханика жүйелеріндегі АЦТ және ЦАТ құрылғыларының рөлі:

a)

Сигнал түрлендіргіштері ретінде аналогтық және цифрлық сигналдарды өзара түрлендіру

b)

Басқару командаларын орындау

c)

Қашықтан басқаруды жүзеге асыру

d)

Ақпаратты мұрағаттау

e)

Тек авариялық сигнализацияны беру

21.

ТМ жүйелерінің заманауи тенденциясы: АЖО-дағы ақпаратты көрсету үшін қандай құралдар пайдаланылуы мүмкін?

a)

Жеке мониторлар және ұжымдық пайдалануға құралдары (бейнеқабырғалар)

b)

Тек телефондық байланыс

c)

Тек қарапайым релелік шкафтар

d)

Тек ЭПК ысырығы

e)

Тек тұрақты ток көздері

22.

Теміржол көлігіндегі байланыс арқылы берілетін ақпарат түрлеріне қайсысы жатады?

a)

Сөйлеу ақпараты, автоматика және телемеханика деректері, мәтіндік және бейнеақпарат

b)

Тек электрлік тартылыc

c)

Тек жолдардың геометриялық параметрлері

d)

Тек вагон паркінiң ақаулығы

e)

Тек отын шығыны

23.

Сымды байланыс жүйелерінің негізгі міндеттерінің бірі:

a)

Әртүрлі телефон байланысы түрлерін ұйымдастыру (диспетчерлік, станцияаралық, жергілікті)

b)

Теміржол жолдарының күйін бақылау

c)

Локомотивтердің жылдамдығын автоматты түрде реттеу

d)

Электрмен жабдықтау кернеуін арттыру

e)

Поездың қозғалыс графигін автоматты түрде жүргізу

24.

Әуе байланыс желілерінің (ӘБЖ) кабельдік желілермен салыстырғандағы негізгі кемшілігі:

a)

Электромагниттік кедергілерге жоғары сезімталдық және климаттық жағдайлардың әсеріне ұшырағыштығы

b)

Жоғары өткізу қабілеті

c)

Монтаждаудың өте күрделілігі

d)

Қызмет ету мерзімінің ұзақтығы

e)

Тек СОБ қажеттіліктері үшін қолданылуы

25.

Тарихи тұрғыдан барлық байланыс түрлері үшін негізгі желі түрі болған, бірақ қазір қолданылуы айтарлықтай қысқарған сымды желі түрі:

a)

Әуе байланыс желілері (ӘБЖ)

b)

Талшықты-оптикалық кабельдер (ТОК)

c)

Симметриялы кабельдер

d)

Коаксиалды кабельдер

e)

СОБ қажеттіліктеріне арналған кабельдер

26.

Талшықты-оптикалық кабельдерде (ТОК) ақпарат қандай сигналдар арқылы беріледі?

a)

Жарық сигналдары

b)

Электрлік импульстер

c)

Дыбыстық тербелістер

d)

Радиотолқындар

e)

Қысқа тұйықталу

27.

ТОК-тың өткізу қабілеті бойынша негізгі сипаттамасы:

a)

Өте кең өткізу жолағы (ақпараттың орасан зор көлемі)

b)

Тек тоналды жиілік (ТЖ) диапазоны

c)

Өте тар өткізу жолағы

d)

Тек 3.4 кГц-ке дейін

e)

Тек бір арна

28.

ТОБЖ-ның мыс кабельдерден айырмашылығы, оларға мүлдем сезімтал емес:

a)

Электромагниттік кедергілер

b)

Тоналды жиілік

c)

Жердің тартылыс күші

d)

Жарықтың өшуі

e)

Ұзақ қашықтық

29.

Әуе желілеріндегі және металл кабельдердегі сигнал қуатының желі бойынша таралуы кезінде азаюын сипаттайтын параметр:

a)

Өшу ( α\alpha )

b)

Толқындық кедергі ( ZBZ_{B} )

c)

Өтпелі кедергілер (өзара әсерлер)

d)

Өткізу жолағы ( Δf\Delta f )

e)

Дисперсия

30.

Оптикалық талшықтардағы оптикалық импульстің әртүрлі компоненттерінің әртүрлі таралу жылдамдығына байланысты бұрмалануы:

a)

Дисперсия

b)

Өшу

c)

Толқындық кедергі

d)

NEXT

e)

FEXT

31.

СОБ қажеттіліктері үшін кабельдердің мысалы:

a)

СБПАШп, СБВГ

b)

ҚТ (Қалалық Телефон кабелі)

c)

МБК (Магистральдық Байланыс Кабелі)

d)

Коаксиалды кабель

e)

Әуе сымы

32.

Диспетчерлерді СК-мен, энергоучаскелермен және техникалық қызмет көрсету пункттерімен байланыстыратын жедел-технологиялық байланыс түрі:

a)

Диспетчерлік байланыс (пойыздық, энергодиспетчерлік)

b)

Бағыттамалық байланыс

c)

Станцияаралық байланыс

d)

Әкімшілік-шаруашылық байланыс

e)

Жалпы пайдаланымдағы телефон байланысы

33.

Іргелес станциялардың СК-лерінің келіссөздері үшін қолданылатын байланыс түрі:

a)

Станцияаралық байланыс

b)

Бағыттамалық байланыс

c)

Пойыздық байланыс

d)

Энергодиспетчерлік байланыс

e)

Әкімшілік байланыс

34.

Бір физикалық желі арқылы көптеген тәуелсіз байланыс арналарын беруге мүмкіндік беретін тығыздау аппаратурасы:

a)

Мультиплексорлар

b)

Модемдер

c)

Регенераторлар

d)

Телефон аппараттары

e)

Күшейткіштер

35.

Аналогты телефон сигналдарын цифрлық ағынға түрлендіретін тығыздау аппаратурасының мысалы:

a)

ИКМ-аппаратура (Импульстік-кодтық модуляция)

b)

xDSL-технологиялар

c)

Ethernet-коммутаторлар

d)

SDH-аппаратура

e)

DWDM

36.

ТОБЖ-дағы заманауи көлік желілерінің негізі болып табылатын синхронды цифрлық иерархия (СЦИ) аппаратурасының маркасы:

a)

STM-1, STM-4, STM-16

b)

ИКМ-15

c)

PDH

d)

АПК

e)

ҚТ

37.

Бір оптикалық талшық арқылы әртүрлі жарық толқын ұзындықтарында бірнеше тәуелсіз ақпараттық ағындарды беруге мүмкіндік беретін жабдық:

a)

Спектрлік тығыздаудың оптикалық мультиплексорлары (DWDM, CWDM)

b)

Модемдер

c)

xDSL-контроллерлер

d)

Регенераторлар

e)

Ethernet-коммутаторлар

38.

Ұзын желілердегі цифрлық жүйелерде сигналдың формасы мен қуатын қалпына келтіретін желілік жабдық:

a)

Регенераторлар

b)

Модемдер

c)

Телефон аппараттары

d)

Кросс

39.

ТОК-ты монтаждау кезіндегі арнайы әдіс:

a)

ОТ-ты дәнекерлеу (жалғау)

b)

Мыс сымдарын ширату

c)

Кабельдік канализацияда ашық төсеу

d)

Симметриялы тізбектерді пайдалану

e)

Қорғасын қабығын алып тастау

40.

Металл кабельдерді төсеудің негізгі тәсілі:

a)

Жер траншеяларында немесе кабельдік канализацияда

b)

Тек тіректерге ілу

c)

Тек атмосферада

d)

Тек қабырғаға жапсыру

e)

Тек темір жолдардың арасына салу

41.

Теміржол көлігіндегі сымды байланыс желілерінің дамуына қатысты 2025 жылғы 15 мамыр жағдайы бойынша негізгі тенденция:

a)

Талшықты-оптикалық технологиялардың (ТОБЖ) жетекші рөлі

b)

Әуе желілерін салу көлемін арттыру

c)

Коаксиалды кабельдерді кеңінен қолдану

d)

Тек аналогты байланысқа көшу

e)

Тек ТЖ арналарында жұмыс істеу

42.

АТБ жүйелеріне техникалық қызмет көрсету мен диагностиканың негізгі мақсаты:

a)

Құрылғыларды бүкіл қызмет ету мерзімі ішінде ақаусыз күйде ұстау және істен шығулардың алдын алу

b)

Тек құрылғыларды жаңасына ауыстыру

c)

Тек қана пойыздардың кешігуін тіркеу

d)

Тек электрлік өлшемдерді тіркеу

e)

Тек СОБ жабдығын сөндіру

43.

Құрылғының нақты жай-күйіне қарамастан, алдын ала белгіленген кесте мен жұмыс көлеміне сәйкес орындалатын ТҚК түрі:

a)

Жоспарлы-алдын алу ТҚК (ЖААЖ)

b)

Түзетуші (жоспардан тыс) ТҚК

c)

Жай-күйі бойынша ТҚК

d)

Функционалдық ТҚК

44.

Істен шыққаннан кейін жұмысқа қабілеттілікті қалпына келтіру үшін орындалатын ТҚК түрі:

a)

Түзетуші (жоспардан тыс) ТҚК

b)

Жоспарлы-алдын алу ТҚК

c)

Жай-күйі бойынша ТҚК

d)

Маусымдық ТҚК

e)

Күнделікті ТҚК

45.

Объектінің техникалық жай-күйін белгілі бір дәлдікпен анықтау процесі:

a)

Диагностикалау (техникалық диагностика)

b)

Реттеу

c)

Басқару

d)

Сенімділік

e)

Жөндеуге жарамдылық

46.

Объектінің ТҚК мен жөндеу жүргізу арқылы жұмысқа қабілетті күйін сақтауға және қалпына келтіруге бейімділігін сипаттайтын қасиет:

a)

Жөндеуге жарамдылық

b)

Сенімділік

c)

Дайындық

d)

Ұзақ мерзімділік

e)

Функционалдық

47.

Жұмысқа қабілеттілікті тексеруді (құрылғы өз функцияларын орындай ма) қамтитын диагностикалау түрі:

a)

Функционалдық диагностикалау

b)

Тестілік диагностикалау

c)

Болжамдық диагностикалау

d)

Жоспарлы диагностикалау

e)

Түзетуші диагностикалау

48.

Құрылғыларды күзгі-қысқы немесе көктемгі-жазғы кезеңдерде жұмыс істеуге дайындау үшін орындалатын ТҚК түрі:

a)

Маусымдық ТҚК

b)

Күнделікті ТҚК

c)

Тоқсан сайынғы тексеру

d)

Жылдық тексеру

49.

Жекелеген бөлшектерді ауыстыру немесе жөндеу арқылы жұмысқа қабілеттілікті қалпына келтіруді қарастыратын жоспарлы-алдын алу жөндеуінің (ЖАЖ) түрі:

a)

Ағымдағы жөндеу (АЖ)

b)

Күрделі жөндеу (КЖ)

c)

Түзетуші жөндеу

d)

Алдын алу жөндеуі

e)

Қалпына келтіру жөндеуі

50.

Электрлік сигналдардың параметрлерін уақыт бойынша бақылау және өлшеу үшін қолданылатын стандартты өлшеу аспабы:

a)

Осциллограф

b)

Мультиметр

c)

Мегаомметр

d)

Кабель іздегіш

e)

Рефлектометр

51.

Оқшаулау кедергісін өлшеу үшін қолданылатын стандартты өлшеу аспабы:

a)

Мегаомметр

b)

Осциллограф

c)

Мультиметр

d)

Сыйымдылық өлшегіш

e)

Индуктивтілік өлшегіш

52.

Жұмысты орындау әдісі, ол құрылғылардың параметрлерін белгіленген нормаларға сәйкестендіруді қамтиды:

a)

Реттеу

b)

Қарау

c)

Тексеру

d)

Өлшеу

e)

Тазалау

53.

АТБ құрылғыларына ТҚК және жөндеу жұмыстарын негізгі орындаушы (бекітілген учаскедегі негізгі тұлға):

a)

СОБ электромеханигі (ШН)

b)

Пойыз диспетчері (ПД)

c)

Станция кезекшісі (СК)

d)

СОБ аға электромеханигі (ШНС)

54.

ТДМЖ жүйелерінің құрылымында бақыланатын объектілерде орнатылған датчиктер (сенсорлар) қай деңгейге жатады?

a)

Төменгі деңгей

b)

Ортаңғы деңгей

c)

Жоғарғы деңгей

d)

Басқару деңгейі

e)

Талдау деңгейі

55.

Заманауи микропроцессорлық жүйелердің (МПО, МПАБ) ажырамас бөлігі болып табылатын диагностика жүйелерінің түрі:

a)

Кіріктірілген диагностика құралдары

b)

Стационарлық (орталықтандырылған) мониторинг жүйелері

c)

Тасымалды (мобильді) диагностика құралдары

d)

Болжамдық диагностика

e)

Жылжымалы зертханалар

56.

ТДМЖ-ны кеңінен енгізу арқылы ТҚК дамытудың заманауи тенденциясы:

a)

"Жай-күйі бойынша" қызмет көрсетуге және предиктивті (болжамды) қызмет көрсетуге көшу

b)

ЖАЖ-дан толығымен бас тарту

c)

Тек аналогтық өлшеу әдістерін пайдалану

d)

ТҚК процестерін толығымен қолмен басқару

e)

Тек сымды байланыс арналарын пайдалану

57.

Кіру құқықтарын шектеумен және талдау бағдарламаларымен деректерді сақтауға және терең талдауға арналған ТДМЖ деңгейі:

a)

Жоғарғы деңгей (орталық серверлер, АЖО)

b)

Төменгі деңгей

c)

Ортаңғы деңгей

d)

Датчиктер деңгейі

e)

Атқарушы құрылғылар деңгейі

58.

Қауіпсіздік техникасы мен электр қауіпсіздігі ережелерін қатаң сақтауды талап ететін жағдай:

a)

АТБ құрылғыларындағы жұмыстар, әсіресе жұмыс істеп тұрған желілерде және электр қондырғыларының жанында

b)

Тек АЖО-да жұмыс істеу

c)

Кафедрада лекция оқу

d)

Тек құжаттаманы толтыру

e)

Тек ҚБҚЖ тізімін жасау

59.

СОБ және байланыс құрылғыларын ұстау мен жұмысына қойылатын негізгі ережелер мен талаптарды белгілейтін нормативтік-техникалық құжат:

a)

Техникалық пайдалану қағидалары (ТПҚ)

b)

Сигнализация жөніндегі нұсқаулық (СЖН)

c)

Поездар қозғалысы жөніндегі нұсқаулық

d)

Технологиялық карта

e)

Өлшеу және тексеру әдістемесі

60.

Ақаулықтың орнын мен себебін іздеуді қамтитын диагностикалау түрі:

a)

Тестілік диагностикалау

b)

Функционалдық диагностикалау

c)

Болжамдық диагностикалау

d)

Жоспарлы диагностикалау

e)

Үздіксіз диагностикалау

61.

ТҚК процестерін цифрландыру мысалдарының бірі:

a)

Электрондық журналдарды, электромеханиктерге арналған мобильді АЖО-ларды енгізу

b)

Тек қана аналогтық аспаптарды қолдану

c)

Диэлектрлік қолғаптарды пайдалану

d)

ЖАЖЖ жүйесін енгізу

e)

Тек КЖ-ді орындау