Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ

Lê Hồng Phong

Trường Chinh

Nguyễn Ái Quốc

Đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, coi đó là nhiệm vụ trung tâm và trước hết của cách mạng

Tiếp tục duy trì khẩu hiệu dân chủ – cơm áo – hòa bình

Tập trung đấu tranh nghị trường chống chính sách cai trị của Pháp

Chỉ chú trọng phát triển kinh tế và cải thiện đời sống công nhân

Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm Đông Dương và làm chính quyền thực dân tan rã, gây khủng hoảng chính trị sâu sắc

Anh – Mỹ tiến vào Đông Dương quản lý

Pháp tái chiếm toàn bộ Đông Dương

Nhật chuyển giao quyền lực cho Việt Minh

Đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu, trước hết phải đánh đổ đế quốc và tay sai để giành độc lập

Tiếp tục đấu tranh đòi dân sinh dân chủ

Nguyễn Ái Quốc

Trường Chinh

Võ Nguyên Giáp

Hoàng Văn Thụ

Tập hợp mọi lực lượng yêu nước, không phân biệt giai cấp, tầng lớp, nhằm đoàn kết toàn dân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc

Thành lập một chính quyền cách mạng thống nhất ngay

Tổ chức khởi nghĩa vũ trang toàn quốc lập tức

Chỉ tập hợp công nhân và nông dân

Vì xác định đầy đủ mục tiêu, lực lượng, phương pháp và mặt trận dân tộc thống nhất nhằm giành độc lập

Vì đề ra cải cách kinh tế quy mô lớn

Vì quyết định thành lập nhà nước công nông ngay

Vì nhấn mạnh phát triển công nghiệp nặng

Khởi nghĩa Bắc Sơn năm 1940

Khởi nghĩa Ba Tơ năm 1945

Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940

Khởi nghĩa Đô Lương năm 1941

Cứu quốc quân

Giải phóng quân Liên khu

Tự vệ chiến đấu

Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân

Thực dân Pháp khủng bố gắt gao và bắt lính quy mô lớn để phục vụ chiến tranh

Nhật thất bại và rút khỏi Đông Dương

Đức – Nhật công nhận độc lập Việt Nam

Mặt trận Bình dân Pháp lên cầm quyền

Báo hiệu sự chuyển sang thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc và cung cấp kinh nghiệm quý báu về đấu tranh vũ trang

Giành chính quyền trên phạm vi toàn quốc

Thành lập ngay nhà nước mới

Chấm dứt ách thống trị thực dân

Trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng trong nước và hoàn chỉnh đường lối giải phóng dân tộc

Thành lập ngay lực lượng quân sự mới

Đề nghị Pháp trao quyền tự trị

Chỉ đạo đấu tranh nghị trường

Xây dựng lực lượng quân sự nòng cốt chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Thực hiện nhiệm vụ an ninh trật tự địa phương

Đấu tranh nghị trường

Thay thế chính quyền Nhật

Vì là lực lượng vũ trang tập trung đầu tiên do Đảng tổ chức, có nhiệm vụ chuẩn bị trực tiếp cho khởi nghĩa

Vì là lực lượng được quốc tế trang bị

Vì chỉ hoạt động ở biên giới

Vì gồm toàn sĩ quan Pháp

Là cuộc khởi nghĩa vũ trang thắng lợi đầu tiên sau khi Nhật đảo chính Pháp

Do Pháp lãnh đạo chống Nhật

Không thu hút quần chúng

Không thành lập được lực lượng du kích

Đội du kích Ba Tơ

Cứu quốc quân 3

Giải phóng quân Nam Bộ

Tự vệ chiến đấu Hà Nội

Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước để chuẩn bị tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Đình chỉ mọi hoạt động vũ trang

Chờ Nhật trao quyền cho Việt Minh

Tập trung đấu tranh nghị trường

Nạn đói khủng khiếp cùng sự cai trị tàn bạo của Nhật làm nhân dân vùng lên mạnh mẽ

Pháp hỗ trợ cách mạng

Chính phủ Nhật cải cách dân chủ

Kinh tế Việt Nam ổn định

Sự kết hợp đúng đắn giữa nhiệm vụ dân sinh và nhiệm vụ dân tộc trong chỉ đạo cách mạng

Đảng chủ trương chỉ cải cách kinh tế

Việt Minh vận động hạn chế đấu tranh

Nhân dân không tham gia cách mạng

Tán thành quyết định Tổng khởi nghĩa và thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh

Hoãn khởi nghĩa chờ thêm thời cơ

Đề cử vua mới

Đàm phán với Nhật về chuyển giao quyền lực

Ủy ban Khởi nghĩa Trung ương

Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ban Thường vụ Trung ương

Ủy ban Việt Minh

Vì bộ máy thống trị Nhật tan rã, quân Nhật hoang mang, tạo khoảng trống quyền lực thuận lợi cho khởi nghĩa

Vì Nhật hỗ trợ Việt Minh thành lập chính phủ

Vì Pháp rút quân về nước

Vì Đồng minh trao độc lập cho Việt Nam

Bắc Giang

Hà Nội

Huế

Sài Gòn

Nhân dân cả nước nhất loạt nổi dậy giành chính quyền về tay cách mạng

Nhật tái chiếm Việt Nam

Pháp trở lại Đông Dương

Quân Đồng minh giải giáp Nhật

Mặt trận Việt Minh và các đoàn thể cứu quốc

Quân đội Pháp

Tư sản mại bản

Địa chủ phong kiến

Đảng lãnh đạo đúng đắn, nắm bắt thời cơ và huy động toàn dân vào cuộc

Nhật hỗ trợ vũ khí

Quảng trường Ba Đình – Hà Nội

Nhà hát Lớn Hà Nội

Huế

Sài Gòn

Sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á

Kết thúc chiến tranh với Nhật

Việt Nam gia nhập Liên Hợp Quốc

Nhà nước Việt Nam thống nhất hoàn toàn

Vì đã đập tan ách thống trị thực dân – phong kiến kéo dài hàng thế kỷ và đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên độc lập

Vì Việt Nam trở thành cường quốc quân sự

Vì Pháp công nhận độc lập ngay

Vì Nhật rút quân hoàn toàn

Khởi nghĩa nhanh chóng, ít đổ máu, kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị và vũ trang

Thuần túy đấu tranh nghị trường

Đấu tranh ngoại giao là chủ yếu

Chủ yếu dựa vào quân đội Đồng minh

Phải chuẩn bị lực lượng chu đáo, chủ động nắm bắt thời cơ và có đường lối chiến lược đúng đắn

Chỉ cần lực lượng quân sự mạnh

Phải chờ sự giúp đỡ từ bên ngoài

Không cần phát động quần chúng

Được huy động rộng khắp, từ thành thị đến nông thôn, tạo sức mạnh áp đảo kẻ thù

Chỉ gồm công nhân

Chỉ hoạt động ở nông thôn

Chủ yếu là tầng lớp tư sản

Phát xít Nhật thất bại và đầu hàng, tạo khoảng trống quyền lực

Anh – Mỹ hỗ trợ Việt Minh

Pháp rút quân hoàn toàn khỏi Đông Dương

Nhật trao chính quyền cho Việt Minh

Góp phần cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á và trên thế giới

Mở ra trật tự thế giới mới

Làm tan rã Liên bang Đông Dương

Làm Nhật Bản tan rã hoàn toàn

Củng cố chính quyền, chống thù trong giặc ngoài, giải quyết nạn đói – nạn dốt

Quốc hữu hóa toàn bộ kinh tế

Mở rộng ngoại thương

Thành lập quân đội quốc tế

Chế độ thực dân – phong kiến

Chế độ tư sản

Chế độ quân chủ lập hiến

Chế độ Pháp – Xiêm

Vì Đảng đã chuẩn bị lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địa từ nhiều năm trước

Vì Đảng chỉ chờ thời cơ quốc tế

Vì Nhật giúp đỡ toàn diện

Vì phong trào dân chủ đã hoàn thành mục tiêu

Nhân dân tự giác đứng lên giành chính quyền ở hầu hết các địa phương trước cả khi có chỉ đạo chi tiết

Nhân dân chỉ ủng hộ tinh thần

Nhân dân không tham gia trực tiếp

Nhân dân chỉ tham gia ở thành thị

Mở ra thời đại mới: dân tộc Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước và vận mệnh của mình

Là cuộc cải cách ruộng đất đầu tiên

Là cuộc chuyển giao quyền lực hòa bình giữa Pháp và Việt Nam

Là cuộc cách mạng tư sản kiểu mới

Phải chuẩn bị lực lượng cách mạng toàn diện và lâu dài để kịp thời chớp lấy thời cơ khi điều kiện cách mạng chín muồi

Tập trung tuyệt đối vào đấu tranh nghị trường mà không cần chuẩn bị lực lượng

Phụ thuộc vào sự giúp đỡ của các nước lớn

Chủ yếu dựa vào đấu tranh tự phát của quần chúng

Năng lực nhạy bén trong đánh giá tình hình, nắm bắt đúng thời cơ cách mạng và ra quyết định kịp thời

Khởi nghĩa có thể tiến hành bất kể điều kiện khách quan

Thời cơ không giữ vai trò quan trọng trong cách mạng

Chỉ cần chờ đợi sự thay đổi quốc tế mà không cần hành động

Phải kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang và công tác binh vận để tạo sức mạnh tổng hợp

Chỉ nên sử dụng đấu tranh chính trị ôn hòa

Không cần kết hợp các hình thức đấu tranh

Chỉ dựa vào binh biến quân đội

Phải xây dựng mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi để tập hợp mọi lực lượng yêu nước vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc

Chỉ xây dựng mặt trận trong phạm vi giai cấp công nhân

Không cần mở rộng lực lượng xã hội vì dễ phân tán

Chỉ cần thành lập các đoàn thể bí mật, không cần mặt trận công khai

Thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (22/12/1944) làm nòng cốt lực lượng vũ trang chuẩn bị Tổng khởi nghĩa

Không cần xây dựng lực lượng vũ trang trước Tổng khởi nghĩa

Chỉ dựa vào lực lượng tự vệ địa phương mà không cần quân chủ lực

Chỉ tập trung đấu tranh chính trị, không chú trọng vũ trang

Mỗi giai đoạn phải xác định đúng nhiệm vụ trung tâm, trong đó giai đoạn 1941–1945 đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

Luôn ưu tiên nhiệm vụ dân chủ tư sản

Không thay đổi nhiệm vụ cách mạng dù tình hình biến đổi

Đặt nhiệm vụ kinh tế lên trên nhiệm vụ chính trị

Phải giữ vững hệ thống tổ chức Đảng, kiên trì khôi phục cơ sở và củng cố lực lượng trong mọi hoàn cảnh

Tạm ngừng hoạt động tổ chức Đảng để tránh tổn thất

Không cần bí mật hóa tổ chức

Giảm bớt vai trò lãnh đạo của Đảng để tránh địch đàn áp

Vai trò đặc biệt quan trọng của căn cứ địa Việt Bắc trong việc bảo đảm an toàn lãnh đạo và chuẩn bị lực lượng tổng khởi nghĩa

Căn cứ địa chỉ có ý nghĩa quân sự thuần túy

Căn cứ địa chỉ cần thiết trong thời bình

Không cần căn cứ địa vì có thể hoạt động phân tán

Khởi nghĩa vũ trang phải có sự chuẩn bị đầy đủ, không thể tiến hành khi điều kiện chưa chín muồi

Khởi nghĩa có thể nổ ra bất cứ lúc nào

Chỉ cần tinh thần quần chúng mà không tính đến tương quan lực lượng

Khởi nghĩa đơn lẻ luôn bảo đảm thắng lợi

Tranh thủ mọi tầng lớp yêu nước, sử dụng linh hoạt hình thức đấu tranh hợp pháp và nửa hợp pháp để giác ngộ quần chúng

Chỉ tranh thủ công nhân và nông dân

Không cần hình thức hợp pháp vì dễ thỏa hiệp

Chỉ dựa vào hoạt động bí mật

Kết hợp đúng đắn nhiệm vụ dân tộc với nhiệm vụ dân sinh để lôi cuốn quần chúng

Chỉ tập trung nhiệm vụ dân sinh

Không quan tâm nhiệm vụ chính trị

Tách biệt nhiệm vụ dân sinh và dân tộc

Công tác binh vận phải được tiến hành kiên trì để làm tan rã hàng ngũ địch, góp phần tạo thuận lợi cho khởi nghĩa

Binh vận chỉ có ý nghĩa thứ yếu

Không cần tác động đến binh lính địch

Chỉ cần vũ trang chứ không cần binh vận

Phải dựa trên lực lượng chính trị quần chúng đã được xây dựng vững chắc từ trước

Có thể tự phát lập chính quyền

Cần chờ sự phê chuẩn quốc tế

Không cần tổ chức trước khi giành chính quyền

Đảng phải lãnh đạo toàn diện: chính trị, quân sự, tổ chức, mặt trận, lực lượng vũ trang và công tác dân vận

Đảng chỉ lãnh đạo chính trị

Quân sự và chính trị không cần gắn kết

Mặt trận có thể hoạt động độc lập với Đảng

Phải vận dụng sáng tạo lý luận vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, không rập khuôn máy móc

Áp dụng nguyên xi mô hình của các nước xã hội chủ nghĩa

Không cần lý luận cách mạng

Chỉ dựa vào kinh nghiệm quốc tế mà không cần phân tích thực tiễn

Đã lật đổ ách thống trị thực dân – phong kiến, giành độc lập dân tộc và mở ra kỷ nguyên mới: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Chỉ thay đổi bộ máy hành chính địa phương

Giúp Việt Nam trở thành nước tư bản chủ nghĩa

Không tạo ra thay đổi căn bản nào

Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á

Nhà nước phong kiến mới

Nhà nước tư sản đại nghị

Nhà nước thuộc địa kiểu mới

Tạo cơ sở chính trị, tổ chức và tinh thần để nhân dân tiếp tục tiến hành hai cuộc kháng chiến chống ngoại xâm sau này

Chấm dứt mọi cuộc chiến tranh

Giải quyết hoàn toàn vấn đề kinh tế

Không có ảnh hưởng đến giai đoạn kháng chiến sau

Vì Đảng đã đề ra đường lối đúng đắn, tổ chức lực lượng hiệu quả và lãnh đạo nhân dân giành chính quyền thắng lợi

Vì các lực lượng khác tự suy yếu

Vì Đảng nhận được viện trợ quốc tế quyết định

Vì phong trào thắng lợi nhờ yếu tố may mắn

Đưa nhân dân từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước và vận mệnh của mình

Chỉ cải thiện một phần nhỏ đời sống

Không làm thay đổi địa vị xã hội của quần chúng

Chỉ tác động đến tầng lớp trí thức

Khơi dậy mạnh mẽ ý chí tự lực tự cường, niềm tự hào dân tộc và củng cố tinh thần đoàn kết trong toàn dân

Không ảnh hưởng đến đời sống tinh thần của nhân dân

Làm suy giảm bản sắc văn hóa dân tộc

Chỉ tác động trong phạm vi hẹp

Cổ vũ mạnh mẽ các dân tộc thuộc địa đứng lên đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân

Không tác động ra ngoài lãnh thổ Việt Nam

Khiến phong trào thuộc địa đi vào bế tắc

Chứng minh cách mạng thuộc địa không thể thắng trước chính quốc

Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể thắng trước cách mạng vô sản ở chính quốc

Cách mạng giải phóng dân tộc phụ thuộc hoàn toàn vào thắng lợi ở chính quốc

Lý luận Mác–Lênin không còn phù hợp

Vì thắng lợi chỉ là ngẫu nhiên

Nhân dân là lực lượng quyết định trong mọi thắng lợi của cách mạng

Quần chúng chỉ đóng vai trò thứ yếu

Không cần sự tham gia của quần chúng

Chỉ lực lượng vũ trang mới quyết định

Nhiệm vụ giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị ngoại bang

Nhiệm vụ công nghiệp hóa đất nước

Nhiệm vụ cải cách kinh tế thị trường

Nhiệm vụ thống nhất đất nước

Mở đầu một kiểu nhà nước mới do nhân dân lao động làm chủ

Đánh dấu việc trở lại của chế độ quân chủ

Là sự chuyển tiếp tạm thời sang chế độ thuộc địa mới

Không có vai trò đối với chủ quyền quốc gia

Xây dựng nền tảng chính trị, tư tưởng và lực lượng để tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ

Không liên quan đến cuộc kháng chiến chống Mỹ

Làm suy yếu lực lượng cách mạng

Chỉ có ý nghĩa kinh tế

Khẳng định vị thế và chủ quyền của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế

Không tạo được uy tín quốc tế

Khiến Việt Nam bị cô lập

Buộc Việt Nam phụ thuộc một cường quốc

Cách mạng Việt Nam là sự nghiệp bạo lực của quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng, tiến từ khởi nghĩa từng phần đến Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

Chỉ dựa vào thương lượng hòa bình với thực dân để giành độc lập

Phụ thuộc chủ yếu vào viện trợ quốc tế

Do tầng lớp tinh hoa quyết định mà không cần quần chúng

Con đường giải phóng dân tộc phải gắn với sự lãnh đạo của Đảng và hướng tới chủ nghĩa xã hội

Cách mạng chỉ cần nổ ra một lần là đủ

Không cần sự lãnh đạo của Đảng

Cách mạng phải đi theo con đường tư sản

Mở ra bước chuyển căn bản trong lịch sử Việt Nam: từ một nước thuộc địa nửa phong kiến trở thành một nước độc lập có chủ quyền

Chỉ tạo ra thay đổi về kinh tế

Không ảnh hưởng lớn đến cấu trúc xã hội

Là sự kiện có tính ngẫu nhiên lịch sử