DNA

RNA

Nucleic acid

Protein

(4) và (2)

(1) và (3)

(2) và (3)

(3) và (4)

Gene

rRNA

mRNA

tRNA

giúp phân tử DNA mới tạo thành có thể nhận được một nửa thông tin di truyền từ mẹ.

giúp cho 2 phân tử DNA mới tạo thành có một phân tử giống DNA mẹ.

giúp phân tử DNA mới tạo thành có một mạch giống DNA mẹ.

giúp DNA có thể truyền đạt nguyên vẹn thông tin qua các thế hệ tế bào và cơ thể.

mRNA

tRNA

chuỗi polynucleotide

gene

Vùng điều hoà → vùng mã hóa → vùng kết thúc

Vùng mã hóa → vùng điều hoà → vùng kết thúc

Vùng mã hóa → vùng kết thúc → vùng điều hoà

Vùng kết thúc → vùng mã hóa → vùng điều hoà

Exon 1

Vùng điều hoà

Exon 3

Vùng kết thúc

Số 1 và số 4

Số 3

Số 2 và số 3

Số 2

Pha G₂

Pha G₁

Pha S

Pha M

Nối các đoạn Okazaki tạo mạch DNA hoàn chỉnh

Tổng hợp mạch DNA mới theo chiều 5’ đến 3’

Cắt đứt liên kết hydrogen, tách DNA thành 2 mạch đơn

Tổng hợp đoạn mồi RNA để tạo đầu 3’

phiên mã

dịch mã

tái bản

phiên mã ngược

nghiên cứu sự tiến hóa của sinh giới.

chọn giống vật nuôi và cây trồng.

nghiên cứu quá trình hình thành loài.

là cơ chế chính để sửa chữa các lỗi sai sót xảy ra trong quá trình nhân đôi DNA.

DNA ligase

RNA polymerase

ribosome

DNA polymerase

Mã di truyền được đọc liên tục từ một điểm xác định theo từng bộ ba nucleotide và không gối lên nhau.

Mã di truyền có tính phổ biến, phần lớn sinh vật dùng chung một bộ mã di truyền với một vài ngoại lệ.

Mã di truyền có tính đặc hiệu, mỗi bộ ba chỉ mã hóa cho một amino acid.

Mã di truyền có tính thoái hóa, nhiều bộ ba khác nhau có thể mã hóa cùng một amino acid, trừ $$AUG$$ và $$UGG$$ .

Đặc hiệu.

Phổ biến.

Đa dạng.

Thoái hóa.

3'GAU5'.

3'GUAS'.

5'AUC3'.

3'UAGS'.

3'TGG – AAA – GGT – CCA5'.

3'CAA – ACC – AAA – GGT5'.

5'CAA – ACC – TTT – GGT3'.

5'TGG – TGG – AAG – CCA3'.

mRNA.

rRNA.

tRNA.

DNA.

Vận chuyển amino acid tới ribosome.

Kết hợp với protein tạo nên ribosome.

Làm khuôn cho quá trình dịch mã.

Làm khuôn cho quá trình phiên mã.

DNA.

mRNA.

tRNA.

rRNA.

5'UAA3'.

5'UAG3'.

5'UGG3'.

5'AUG3'.

Mạch c' a là sợi dẫn đầu, được tổng hợp liên tục theo chiều $$5' \to 3'$$ .

Mạch khuôn tổng hợp ra mạch a → b có chiều $$3' \to 5'$$ .

Mạch 3 có 4 có chiều $$3' \to 5'$$ .

Mạch 1 2 có chiều $$5' \to 3'$$ .

Enzyme DNA polymerase chỉ tác động trên mạch I và III.

Trên đoạn mạch II, enzyme DNA polymerase tổng hợp mạch mới theo chiều $$3' \to 5'$$ .

Đoạn mạch IV được sử dụng làm khuôn để tổng hợp mạch mới một cách liên tục.

Đoạn mạch II được sử dụng làm khuôn để tổng hợp mạch mới một cách gián đoạn.

1

2

3

4

Val – Ala – Leu – Val.

Leu – Val – Thr – Val.

Leu – Val – Thr – Leu.

Val – Ala – Leu – Thr.

Gen điều hòa $$lacI$$ , nhóm gen cấu trúc $$lacZYA$$ , vùng khởi động (P).

Vùng khởi động (P), vùng vận hành (O), nhóm gen cấu trúc $$lacZYA$$ .

Gen điều hòa $$lacI$$ , vùng vận hành (O), nhóm gen cấu trúc $$lacZYA$$ .

Gen điều hòa $$lacI$$ , vùng khởi động (P), vùng vận hành (O), nhóm gen cấu trúc $$lacZYA$$ .

vùng điều hòa.

vùng Operator.

vùng Promoter.

gene điều hòa.

làm cho gene cấu trúc không hoạt động.

làm bất hoạt protein điều hòa nên protein này không liên kết với vùng operator.

làm bất hoạt protein điều hòa, nên protein này gắn vào vùng promoter.

làm cho enzyme RNA polymerase không hoạt động.

Khi môi trường có lactose thì nó liên kết với RNA polymerase làm các gene LacZ, LacY, LacA hoạt động phiên mã.

Khi môi trường không có lactose thì phân tử RNA polymerase không thể liên kết được với vùng promoter.

Khi môi trường có lactose thì đồng phân của nó biến đổi thành là allolactose sẽ làm bất hoạt protein lacI nên protein này không thể liên kết được với operator.

Khi môi trường không có lactose thì phân tử protein lacI sẽ liên kết với RNA polymerase làm cho nó bị bất hoạt và có thể liên kết được với vùng promoter.

Gene lacI.

Gene lacY.

Gene lacZ.

Gene lacA.

trình tự P – trình tự O – nhóm gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA.

gene lacI – trình tự O – trình tự P – nhóm gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA.

gene lacI – trình tự P – trình tự O – nhóm gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA.

trình tự P – gene lacI – trình tự O – nhóm gene cấu trúc lacZ, lacY, lacA.

Gene lacA.

Trình tự operator.

Gene lacY.

Gene lacZ.

allolactose làm biến đổi cấu hình chức năng sinh học của nó.

protein ức chế bị phân hủy khi có lactose.

allolactose làm gene điều hòa không hoạt động.

gene điều hòa bị bất hoạt.

Một số phân tử đồng phân của lactose liên kết với protein điều hòa.

Gene điều hòa lacI tổng hợp protein điều hòa.

Các gene lacZ, lacY, lacA phiên mã tạo ra các phân tử mRNA tương ứng.

RNA polymerase liên kết với vùng khởi động của operon Lac và tiến hành phiên mã.

Vì khuẩn đang được nuôi cấy trong môi trường có đường lactose.

Chất X là enzyme β-galactosidase.

Hai vùng (P) luôn ở trạng thái liên kết với enzyme RNA polymerase.

Operon Lac của vi khuẩn E. coli đang ở trạng thái không hoạt động.

Lactose.

Allolactose.

RNA polymerase.

Permease.

Tạo ra vaccine kháng virus HIV.

Tăng khả năng miễn dịch tự nhiên.

Sản xuất thuốc điều trị ung thư bằng cách điều khiển mức độ biểu hiện gene như HER2.

Kích hoạt toàn bộ gene trong tế bào.

Kích hoạt các gene chống côn trùng ở mọi cây trồng.

Điều chỉnh giới tính của động vật nuôi bằng hormone.

Làm dày cả dãy ADN của cá để tăng cân.

Chuyển gene kháng thuốc sang thực vật.

Tăng khối lượng của cây trồng.

Điều khiển tốc độ phân chia và biệt hóa của tế bào.

Tạo giống cây có khả năng tự nhân bản.

Ngăn cản sự hình thành mô sẹo trong tế bào.

Tiêm gene điều hòa vào phôi thai.

Nuôi tế bào gốc trong môi trường đặc biệt để biệt hóa thành tế bào cận nghiên cứu.

Cấy tế bào ung thư vào mô người.

Gây đột biến ngẫu nhiên toàn bộ gene.

thay thế hoàn toàn kỹ thuật chỉnh sửa gene.

cho phép điều khiển chính xác thời điểm và mức độ biểu hiện của gene.

làm biến đổi cấu trúc DNA của sinh vật.

kích hoạt toàn bộ các gene để tăng khả năng sống sót.

Toàn bộ trình các tự nucleotide trên DNA có trong tế bào của cơ thể sinh vật.

Toàn bộ trình các tự nucleotide trên RNA có trong tế bào của cơ thể sinh vật.

Toàn bộ trình các tự nucleotide trên RNA trong nhân hoặc vùng nhân có trong tế bào cơ thể sinh vật.

Toàn bộ trình các tự nucleotide trên DNA trong nhân hoặc vùng nhân có trong tế bào cơ thể sinh vật.

aaBB

AaBB

AABB

AABb

đột biến

đột biến gene

thể đột biến

đột biến điểm

đột biến nhiễm sắc thể

thường biến

đột biến gene

biến dị tổ hợp

Đột biến gene là những biến đổi trong cấu trúc của gene.

Đột biến gene làm thay đổi vị trí của gene trên nhiễm sắc thể.

Đột biến gene làm xuất hiện các allele khác nhau trong quần thể.

Đột biến gene có thể gây hại nhưng cũng có thể vô hại hoặc có lợi cho thể đột biến.

Thể đột biến là cơ thể mang đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình.

Thể đột biến là cơ thể mang đột biến nhưng chưa biểu hiện ra kiểu hình.

Thể đột biến là cơ thể mang đột biến nhưng không bao giờ biểu hiện ra kiểu hình.

Thể đột biến là cơ thể mang biến dị tổ hợp được biểu hiện ra kiểu hình.

Sản lượng sữa của một giống bò giữa các kì vắt sữa thay đổi theo chế độ dinh dưỡng.

Một trẻ có ngón tay trỏ dài hơn ngón tay giữa, tầm thấp, hàm bé.

Con mới sinh ra có vành tai bị xẻ thuỳ, chân dị dạng.

Một cành hoa giấy màu trắng xuất hiện trên cây hoa giấy màu đỏ.

Thay thế một cặp G - C bằng một cặp A - T

Thêm một cặp nucleotide

Thay thế một cặp A - T bằng một cặp G - C

Mất một cặp nucleotide

Tần số phát sinh đột biến

Số lượng cá thể trong quần thể

Tỉ lệ đực, cái trong quần thể

Môi trường sống và tổ hợp gene

Xuất hiện đồng loạt và có định hướng

Xuất hiện đồng loạt và vô hướng

Xuất hiện riêng lẻ và liên tục

Xuất hiện riêng lẻ và vô hướng

Đột biến gene xảy ra theo nhiều hướng khác nhau nên không thể dự đoán được xu hướng của đột biến

Đột biến gene chỉ được phát sinh trong môi trường có các tác nhân gây đột biến

Mức độ gây hại của allele đột biến phụ thuộc vào điều kiện môi trường cũng như phụ thuộc vào tổ hợp gene

Tần số đột biến gene phụ thuộc vào cường độ, liều lượng của tác nhân gây đột biến và đặc điểm cấu trúc của gene

Mất một cặp nucleotide

Thêm một cặp nucleotide

Thay thế một cặp nucleotide cùng loại

Thay thế một cặp nucleotide khác loại

Một số tính trạng

Một hay một số cặp nucleotide

Một phần của cơ thể

Cấu trúc hoặc số lượng nhiễm sắc thể

17

19

27

36

Mất đoạn

Đảo đoạn

Lệch bội

Đa bội

Thể tứ bội

Thể một

Thể tam bội

Thể ba

AaBbEe

AaBbDdEe

AaaBbDdEe

AaBbDEe

Thể tam bội

Thể ba

Thể một

Thể lưỡng bội

AAa

A hoặc a

$$2n - 1$$

aa

Hội chứng Klinefelter

Hội chứng Turner

Hội chứng AIDS

Hội chứng Down

mắt lồi thành mắt dẹt

mắt trắng thành mắt đỏ

mắt dẹt thành mắt lồi

mắt đỏ thành mắt trắng

không làm thay đổi thành phần và số lượng gene trên nhiễm sắc thể

được sử dụng để chuyển gene loài này sang loài khác

không làm thay đổi hình thái của nhiễm sắc thể

có thể làm tăng hoặc giảm lượng sản phẩm của gene

Mất đoạn, đột biến lệch bội

Mất đoạn, đột biến gene

Lặp đoạn, chuyển đoạn

Đột biến đa bội, đột biến lệch bội

Kỳ đầu

Kỳ giữa

Kỳ sau

Kỳ cuối

5×

10×

40×

100×

Hợp tử

Tế bào tinh trùng

Tế bào đỉnh sinh trưởng

Tế bào soma

Đó là châu chấu đực do ở châu chấu đực, cặp NST giới tính chỉ có một chiếc.

Đó là châu chấu đực do NST giới tính chỉ có một chiếc.

Đó là châu chấu đực do bị đột biến làm mất đi một NST.

Có thể là châu chấu đực hoặc cái do đột biến làm mất đi $$1$$ NST.

Thuyết di truyền trực tiếp.

Thuyết di truyền pha trộn.

Thuyết di truyền NST.

Thuyết di truyền allele.

hòa trộn vào nhau nên mỗi cá thể con giống cả bố và mẹ.

hòa trộn vào nhau nên mỗi cá thể con khác cả bố và mẹ.

không hòa trộn vào nhau nên mỗi cá thể con chỉ giống bố hoặc mẹ.

không hòa trộn vào nhau nên mỗi cá thể con có đặc điểm này giống bố và đặc điểm kia giống mẹ.

Cây hoa phấn (Mirabilis jalapa).

Ruồi giấm (Drosophila melanogaster).

Đậu hà lan (Pisum sativum).

Lúa mì (Triticum aestivum L.).

trực tiếp của các tính trạng từ bố, mẹ sang con.

các cặp nhân tố di truyền, các nhân tố này không hòa trộn mà phân li đồng đều trong quá trình tạo giao tử.

các cặp allele, các allele của cùng một gene được phân li đồng đều trong giảm phân và tổ hợp ngẫu nhiên trong thụ tinh.

một kiểu gene từ bố, mẹ sang con, trong đó, một nửa kiểu gene có nguồn gốc từ bố và một nửa còn lại có nguồn gốc từ mẹ.

lai phân tích (lai kiểm nghiệm).

tự thụ phấn.

giao phấn với nhau.

lai với cây mang tính trạng trội ở bố, mẹ.

cả hai nhân tố này đều có nguồn gốc từ bố hoặc từ mẹ và chúng hòa trộn vào nhau.

cả hai nhân tố này đều có nguồn gốc từ bố hoặc từ mẹ và chúng tồn tại trong tế bào một cách riêng rẽ.

một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ và chúng hòa trộn vào nhau.

một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ và chúng tồn tại trong tế bào một cách riêng rẽ.

F1 chỉ xuất hiện một trong hai tính trạng của bố hoặc mẹ, không xuất hiện tính trạng còn lại.

F1 của phép lai thuận và phép lai nghịch đều chỉ xuất hiện một trong hai tính trạng của bố hoặc mẹ.

F1 của phép lai thuận giống phép lai nghịch và F2 của phép lai thuận cũng giống phép lai nghịch.

F1 chỉ xuất hiện một trong hai tính trạng của bố hoặc mẹ nhưng ở F2 lại xuất hiện cả hai tính trạng.

Gene, mỗi gene có 1 allele nằm trên một NST.

Gene, mỗi gene có 2 allele nằm trên cặp NST tương đồng.

NST, mỗi NST đều tồn tại theo từng cặp tương đồng.

NST, mỗi NST đều tồn tại riêng rẽ trong tế bào.

Aa × Aa.

AA × Aa.

AA × AA.

Aa × aa.

Hai cặp F2 có kiểu gene giống nhau.

Cây F1 có kiểu gene dị hợp tử.

Cho một cây hoa tím ở P lai với cây hoa trắng bất kỳ thu được tỉ lệ 1 hoa tím : 1 hoa trắng.

Cho F1 tự thụ phấn thu được tỉ lệ kiểu hình 3 : 1.

Aa × Aa.

AA × AA.

Aa × AA.

aa × AA.

Aa × Aa.

AA × Aa.

AA × aa.

Aa × aa.

Aa × Aa

AA × Aa

Aa × aa

AA × aa

Mendel là người đầu tiên tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu về các qui luật di truyền ở sinh vật.

Công trình nghiên cứu di truyền của Mendel được tiến hành trên đối tượng là cây đậu Hà lan.

Các công trình nghiên cứu di truyền hiện đại đều khẳng định tính chính xác của các qui luật Mendel.

Các qui luật Mendel đều được phát biểu thông qua kết quả nghiên cứu trên nhiều đối tượng khác nhau.

Mỗi cây ở thế hệ (P) chỉ truyền cho F1 một nhân tố di truyền.

Kết quả F2 cho biết các cây hoa đỏ F1 có mang nhân tố di truyền qui định hoa trắng.

Tất cả các cây hoa đỏ F2 đều có hai nhân tố di truyền qui định hoa đỏ.

Các cây ở F2 có ba loại cặp nhân tố di truyền, trong đó, có hai loại cặp nhân tố thuần chủng.

Cặp NST giới tính.

Một NST thường và một NST giới tính.

Ở thể trong tế bào chất.

Cặp NST thường.

Cùng một cặp NST thường.

Hai cặp NST thường khác nhau.

Cùng cặp NST giới tính.

Một cặp NST thường và cặp NST giới tính.

2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau.

2 loại giao tử với tỉ lệ khác nhau.

4 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau.

4 loại giao tử với tỉ lệ khác nhau.

RS Emerson

Correns

Thomas Hunt Morgan

Gregor Johann Mendel

Đậu Hà lan

Lúa mì

Ruồi quả (ruồi giấm)

Chuột

1900

1907

1910

1933

Năm 1910, ông tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm cái duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Năm 1910, ông tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm đực duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Năm 1905, ông tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm cái duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Năm 1905, ông tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm đực duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Tồn tại thành cặp tương đồng trong tế bào lưỡng bội ở tất cả các loài sinh vật.

Có ở tế bào sinh dục, không có ở tế bào sinh dưỡng.

Mang gene quy định giới tính, không mang gene quy định tính trạng thường.

Mang gene quy định giới tính và gene quy định tính trạng thường.

di truyền tính trạng biểu hiện cùng với giới tính (tính đực hoặc tính cái).

biểu hiện tính trạng không thuộc giới tính hay xuất hiện ở giới này mà ít hoặc không xuất hiện ở giới kia.

di truyền các NST giới tính quy định đặc điểm giới tính của một sinh vật.

biểu hiện của các tính trạng có gene nằm trên NST giới tính.

chỉ được di truyền từ mẹ cho con gái.

chỉ được di truyền từ bố cho con trai.

luôn tồn tại thành từng cặp allele.

không có allele tương ứng trên NST X.

Gen nằm trên NST thường.

Gen nằm trên đoạn không tương đồng của NST giới tính X.

Gen nằm trên NST giới tính.

Gen nằm trên đoạn không tương đồng của NST giới tính Y.

Châu chấu

Chim

Bướm

Ruồi giấm

XAY

XaXa

XAXa

XAXA

Morgan đã chứng minh “Nhân tố di truyền” của Mendel chính là gene.

Mỗi gene có một vị trí xác định trên nhiễm sắc thể gọi là locus.

Trên một NST, các allele nằm càng gần nhau thì xác suất xảy ra trao đổi chéo giữa các allele cùng locus gene càng lớn nên tần số hoán vị gene càng nhỏ.

Các gene phân bố theo chiều dọc của nhiễm sắc thể tạo thành một nhóm gene liên kết.

Lai dòng ruồi giấm thuần chủng thân xám, cánh dài với dòng thuần chủng thân đen, cánh cụt thu F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con cái F1 thân xám, cánh dài với con đực thân đen, cánh cụt.

Lai dòng ruồi giấm thân xám, cánh dài với dòng thân đen, cánh cụt thu F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con đực F1 thân xám, cánh dài với con cái thân đen, cánh cụt.

Lai dòng ruồi giấm thuần chủng thân xám, cánh dài với dòng thuần chủng thân đen, cánh cụt thu được F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con đực F1 thân xám, cánh dài với con cái thân đen, cánh cụt.

Lai dòng ruồi giấm thân xám, cánh dài với dòng thân đen, cánh cụt thu F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con cái F1 thân xám, cánh dài với con đực thân đen, cánh cụt.

Các gene không allele cùng nằm trên một NST phân li cùng nhau trong quá trình phân bào.

Các gene allele cùng nằm trên một NST phân li cùng nhau trong quá trình phân bào.

Các gene không allele nằm trong bộ NST phân li cùng nhau trong quá trình phân bào.

Các gene allele nằm trong hai NST phân li cùng nhau trong quá trình phân bào.

Lai dòng ruồi giấm thuần chủng thân xám, cánh dài với dòng thuần chủng thân đen, cánh cụt thu F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con cái F1 thân xám, cánh dài với con đực thân đen, cánh cụt.

Lai dòng ruồi giấm thân xám, cánh dài với dòng thân đen, cánh cụt thu F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con đực F1 thân xám, cánh dài với con cái thân đen, cánh cụt.

Lai dòng ruồi giấm thuần chủng thân xám, cánh dài với dòng thuần chủng thân đen, cánh cụt thu được F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con đực F1 thân xám, cánh dài với con cái thân đen, cánh cụt.

Lai dòng ruồi giấm thân xám, cánh dài với dòng thân đen, cánh cụt thu F1 toàn ruồi giấm thân xám, cánh dài. Lai phân tích con cái F1 thân xám, cánh dài với con đực thân đen, cánh cụt.

Thực hiện các phép lai thuận nghịch dòng ruồi giấm thuần chủng (thế hệ P) có kiểu hình mắt đỏ với dòng đột biến mắt trắng. Kết quả của phép lai thuận và phép lai nghịch khác nhau.

Thực hiện các phép lai khác dòng ruồi giấm thuần chủng (thế hệ P) có kiểu hình mắt đỏ với dòng đột biến mắt trắng. Kết quả của phép lai cho đời con 100% kiểu hình mắt đỏ.

Thực hiện các phép lai giao phối gần dòng ruồi giấm thuần chủng (thế hệ P) có kiểu hình mắt đỏ với dòng đột biến mắt trắng. Kết quả của phép lai cho đời con 100% kiểu hình mắt đỏ.

Thực hiện các phép lai phân tích dòng ruồi giấm thuần chủng (thế hệ P) có kiểu hình mắt đỏ với dòng đột biến mắt trắng. Kết quả của phép lai cho đời con 100% kiểu hình mắt đỏ.

100% ruồi mắt đỏ.

3 ruồi mắt đỏ: 1 ruồi mắt trắng (chỉ có ở con đực).

1 ruồi mắt đỏ: 1 ruồi mắt trắng (chỉ có ở con đực).

1 ruồi đực mắt đỏ: 1 ruồi cái mắt trắng: 1 ruồi đực mắt trắng: 1 ruồi cái mắt đỏ.

Ở loài có giới dị giao tử khi giảm phân tạo hai loại giao tử Z và W với tỉ lệ ngang nhau. Qua thụ tinh hai loại giao tử này kết hợp ngẫu nhiên với giao tử cái Z tạo 50% hợp tử ZZ và 50% hợp tử ZW.

Châu chấu cái là giới dị giao tử khi giảm phân tạo hai loại giao tử X và O với tỉ lệ ngang nhau. Qua thụ tinh hai loại giao tử này kết hợp ngẫu nhiên với giao tử đực X tạo 50% hợp tử XX và 50% hợp tử XO.

Do con đực mọi loài sinh vật có cặp NST giới tính XY tạo 50% giao tử X và 50% giao tử Y. Qua thụ tinh hai loại giao tử này kết hợp ngẫu nhiên với giao tử cái X tạo 50% hợp tử XX và 50% hợp tử XY.

Ở ruồi giấm, con đực là giới dị giao tử khi giảm phân tạo hai loại giao tử X và Y tỉ lệ bằng nhau. Qua thụ tinh hai loại giao tử này kết hợp ngẫu nhiên với giao tử cái tạo ra hợp tử: 50% hợp tử XX (phát triển thành con cái) và 50% hợp tử XY (phát triển thành con đực).

Ruồi giấm, châu chấu, gà.

Gà, ruồi giấm, chuột.

Châu chấu, gà, lợn.

Người, ruồi giấm, chim.

Tỉ lệ giới tính trong tự nhiên thường là 1 : 1.

Theo lý thuyết xác suất sinh con gái hoặc sinh con trai của mỗi cặp vợ chồng là khác nhau.

Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ tương quan về số lượng giữa sinh con trai và sinh con gái trong một quần thể.

Các loài có cơ chế xác định giới tính giống nhau thường có tỉ lệ giới tính gần bằng nhau.

Con cái $$F_1$$ có xảy ra hoán vị gene tạo giao tử có gene tái tổ hợp qua thụ tinh làm đời $$F_a$$ xuất hiện 2 kiểu hình khác bố mẹ.

Cơ thể lai với con cái $$F_1$$ , mỗi tế bào giảm phân cho 4 giao tử.

Cơ thể cái $$F_1$$ , mỗi tế bào giảm phân cho 4 loại giao tử.

Cơ thể cái $$F_1$$ , tỉ lệ giao tử mang 1 allele lặn chiếm 17%.

Hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp.

Tạo điều kiện cho các gene không allele trên cùng một NST luôn di truyền cùng nhau.

Giúp duy trì sự di truyền ổn định của nhóm tính trạng.

Tăng cường sự xuất hiện biến dị tổ hợp, lập bản đồ di truyền.

Sự trao đổi chéo giữa hai chromatid trong cùng một nhiễm sắc thể kép.

Sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các NST khác nhau.

Sự trao đổi chéo giữa hai chromatid khác nguồn trong cặp NST kép tương đồng.

Sự trao đổi đoạn giữa hai chromatid thuộc các NST không tương đồng.

Số 1

Số 2

Số 3

Số 4

Gene A nằm trên NST X, ở vùng không tương đồng với Y

Gene B nằm ở vùng tương đồng giữa X và Y

Gene A và D nằm ở vùng tương đồng giữa X và Y

Gene D nằm trên NST Y, ở vùng không tương đồng với X

Nam giới có cặp XY, trong đó NST Y nhỏ và mang ít gene hơn NST X nên chỉ cần một allele lặn trên Y đã biểu hiện kiểu hình

Nam giới có cặp XY, gene trên X không có allele tương ứng trên Y, nên chỉ cần một allele lặn đã biểu hiện kiểu hình

Nam giới có cặp XY, gene tồn tại thành từng cặp tương ứng nên ở nam chỉ có 3 loại kiểu gene, còn ở nữ có 4 loại kiểu gene

Nam giới có cặp XX nên kiểu gene đồng hợp lặn ( $$X^aX^a$$ ) dễ xuất hiện hơn ở nữ

Một người đàn ông có mẹ mắc bệnh mù màu đỏ – lục.

Một người phụ nữ có cha mắc bệnh mù màu đỏ – lục.

Một người đàn ông có cha mắc bệnh mù màu đỏ – lục.

Một người phụ nữ có mẹ mắc bệnh mù màu đỏ – lục.

Con trai nhận gene bệnh từ ông nội.

Con trai đã nhận $$X^a$$ từ bố.

Mẹ có kiểu gene $$X^A X^A$$ .

Con trai đã nhận $$X^a$$ từ mẹ.

Người bệnh là con gái.

Người bệnh là con trai.

Khả năng là con trai 50%, con gái 50%.

Khả năng là con trai 25%, con gái 75%.

Tất cả các gà lông đen đều là gà mái.

Gà trống lông vàng có tỉ lệ gấp đôi gà mái lông đen.

Gà lông vàng và gà lông đen có tỉ lệ bằng nhau.

Gà trống lông vàng có tỉ lệ gấp đôi gà mái lông vàng.

Một nửa mèo con lông tam thể và một nửa lông màu đen.

Tất cả mèo lông màu đen đều là mèo đực.

Tất cả mèo lông tam thể đều là mèo cái.

Một nửa mèo con lông màu hung và một nửa lông màu đen.

100% cây lá xanh.

1 cây lá xanh : 1 cây lá trắng.

3 cây lá xanh : 1 cây lá trắng.

100% cây lá trắng.

Di truyền theo dòng bố.

Di truyền theo dòng mẹ.

Di truyền hai chiều.

Di truyền một chiều.

75% cây hoa đỏ : 25% cây hoa trắng

100% cây hoa đỏ

75% cây hoa trắng : 25% cây hoa đỏ

100% cây hoa trắng

Chỉ mang DNA của bố và mẹ, không có yếu tố di truyền nào từ người hiến tặng

Mang DNA nhân từ bố và mẹ, nhưng DNA ti thể có nguồn gốc từ người hiến tặng

Có số lượng nhiễm sắc thể nhiều hơn bình thường do nhận DNA từ ba người

Có DNA của nhân tế bào từ cả ba người, kết hợp đặc điểm di truyền của bố, mẹ và người hiến tặng

Bệnh này chỉ gặp ở nữ giới mà không gặp ở nam giới

Nếu mẹ bình thường, bố bị bệnh thì tất cả các con của họ đều bình thường

Nếu mẹ bị bệnh, bố không bị bệnh thì các con của họ đều bị bệnh

Nếu mẹ bình thường, bố bị bệnh thì bà nội bị bệnh

Số lượng bản sao trong ti thể và sự phân bố ngẫu nhiên của các gene ti thể

Mẹ ít khi mắc các bệnh ti thể này

Cây ngô bất thụ đực nếu được thụ tinh bởi phấn hoa bình thường thì toàn bộ thế hệ con sẽ không có khả năng tạo ra hạt phấn hữu thụ.

Cây ngô bất thụ đực được sử dụng trong chọn giống cây trồng nhằm tạo hạt lai mà không tốn công hủy bỏ nhị của cây làm bố.

Cây ngô bất thụ đực chỉ có thể sinh sản vô tính mà không thể sinh sản hữu tính do không tạo được hạt phấn hữu thụ.

Cây ngô bất thụ đực không tạo được hạt phấn hữu thụ nên không có ý nghĩa trong công tác chọn giống cây trồng.

Những tình trạng số lượng thường có mức phản ứng hẹp.

Những tình trạng chất lượng thường có mức phản ứng rộng.

Mức phản ứng là những biến đổi do môi trường, không phụ thuộc vào kiểu gene.

Cùng một kiểu gene, mỗi gene có mức phản ứng khác nhau.

những biến đổi ở kiểu gene của cùng một kiểu hình, phát sinh trong quá trình phát triển cá thể, chịu ảnh hưởng của môi trường.

những biến đổi của cùng một kiểu gene, phát sinh do các tác nhân lí, hoá của môi trường.

những biến đổi ở kiểu hình của đời con do sự tổ hợp lại các tính trạng của bố mẹ.

những biến đổi ở kiểu hình của cùng một kiểu gene, phát sinh trong quá trình phát triển cá thể dưới ảnh hưởng của môi trường.

tạo nguồn nguyên liệu thứ cấp cho tiến hoá.

giúp sinh vật hình thành đặc điểm thích nghi.

giúp sinh vật thích nghi với sự thay đổi của môi trường.

tạo nguồn nguyên liệu sơ cấp cho tiến hoá.

Kiểu gene và môi trường.

Điều kiện môi trường sống.

Quá trình phát triển của cơ thể.

Kiểu gene do bố mẹ di truyền.

tập hợp các kiểu gene của một kiểu hình tương ứng với các môi trường khác nhau.

tập hợp các kiểu hình của một kiểu gene tương ứng với các môi trường khác nhau.

khả năng phản ứng của sinh vật trước những điều kiện bất lợi của môi trường.

mức độ biến hiện kiểu hình trước những điều kiện môi trường khác nhau.

nhiệt độ môi trường.

cường độ ánh sáng.

hàm lượng phân bón.

độ pH của đất.