làm thay đổi vị trí của gen trên nhiễm sắc thể

làm xuất hiện các alen khác nhau trong quần thể

là những biến đổi trong cấu trúc gen

có thể có hại những cũng có thể vô hại hoặc có lợi cho thể đột biến

3’AGU5’

3’ UAG 5’

3’ UGA 5’

5’ AUG 3’

3’GAU5’;3’AAU5'; 3'AUG5’

3’UAG5’; 3’UAA5’;

3’AUG5’

3’ UGA 5’; 3’UAA5’; 3’UGA5’

3’GAU5’; 3’AUU5’;

3’AGU5’

Đột biến điểm

Đột biến dị đa bội

Đột biến tự đa bội

Đột biến lệch bội

3’AGU5’

3’UGA5’

3’UAG5’

5’AUG3’

5’AGU3’

5’UAG3’

5’UUG3’

5’AUG3’

ở sinh vật nhân thực, côdon 3’AUG5’ có chức năng khởi đsauf và mã hoá axit amin mêtionin

Côdon 3’UAA5’ quy định tín hiệu kết thúc quá trình dịch mã

Tính thoái hoá của mã di truyền có nghĩa là mỗi côdon có thể mã hoá cho nhiều loại axit amin

Với ba loại nucleotit A,U,G có thể tạo ra 24 loại côdon mã hoá các axit amin

1 và 4

3 và 4

1 và 2

2 và 3

phát sinh trong nguyên phân của tê bào mô sinh dưỡng sẽ di truyền cho đời sau qua sinh sản hữu tính.

thường xuất hiện đông loạt trên các cá thê cùng loài sông trong cùng một điêu kiện sông

phát sinh trong giảm phân sẽ di vào giao tử và di truyền được cho thế hệ sau qua sinh sản hữu tính.

phát sinh trong giảm phân sẽ được nhân lên ở một mô cơ thể và biểu hiện kiểu hình ở một phần cơ thể.

Aa x AA.

Aa x Aa.

Aa x aa.

AA x aa

BbEf, BDef, BDEF, BdeF

BDef, bdEf, bdef, Bdef, bDEF, bdeF.

BDEf, bdEf, BdEf, bDEf.

Bdef, bDEf, bDEf, bdEF.

AA x Aa.

Aa x Aa

Aa x aa.

AA x AA.

cao hay thấp ở con lai phụ thuộc vào trạng thái đồng hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau.

cao hay thấp ở con lai không phụ thuộc vào trạng thái dị hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau.

biểu hiện cao nhất ở đời F1, sau đó giảm dần qua các thế hệ.

biểu hiện ở đời F1, sau đó tăng dần qua các thế hệ.

AABb.

AaBB

AaBb

AABB

lai hai dòng thuần có kiểu gen khác nhau.

Lai tế bào xôma khác loài.

Nuôi cấy hạt phần trong ống nghiệm tạo các mô đơn bội, sau đó xử lí hằng cônsixin.

Tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phần.

Abbb, aaab.

AAAb. Aaab.

Aabb, abbb.

AAbb. aabb.

2 và 3

2 và 4

1 và 4

1 và 3

Ưu thế lai luôn biệu hiện ở con lai của phép lai giữa hai dòng thuần chủng.

1. Trong cùng một tố hợp lai, phép lai thuận có thể không cho ưu thế lai nhưng phép lai nghịch lại có thể cho ưu thế lai và ngược lại.

1. Các con lai F1 3có ưu thế lai cao thường được sử dụng làm giống vị chúng có kiểu hình giống nhau.

1. Ưu thế lai đdược biểu hiện ở dời F1 và sau đó tăng dần ở các dời tiếp theo.

1. cắt và nối ADN của tế bào cho và ADN plasmit ở những điểm xác dịnh, tạo ADN tái tổ hợp - tách ADN của tế bào cho và plasmit ra khỏi tê bào - chuyên ADN tái tô hợp vào tế bảo nhận.

1. tách ADN của tế bào cho và plasmit ra khỏi tế bào - cắt và nối ADN của tế bào cho và AND plasmit ở những diêm xác định, tạo ADN tái tổ hợp - chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận.

1. chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận - tách ADN của tế bào cho và plasmit ra khỏi tế hào - cắt và nối ADN của tế bào cho và ADN plasmít ở những điểm xác định, tạo ADN tái tổ hợp.

1. cắt và nối ADN của tế bào cho và ADN plasmit ở những điểm xác định, tạo ADN tái tổ hợp - chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận - tách ADN của tế bào cho và plasmit ra khỏi tế bào.

Người mặc hội chứng Đao có ba nhiêm sắc thể sô 21.

Hội chứng Đao thường gặp ở nam, ít gặp ở nữ.

Người mắc hội chứng Đao vẫn sinh con bình thường.

Tuổi mẹ càng cao thì tân sô sinh con mắc hội chúng Đao càng thấp.

Prôtêin của các loài sinh vật đều cấu tạo từ 20 loại axit amin.

Xương cùng của người tương dồng với đuôi của thú.

Tất cả các loài sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào.

Xác sinh vật sống trong các thời đại trước được bảo quản trong các lớp băng.

Cánh chim và cánh bướm.

Ruột thừa của người và ruột tịt ở động vật.

Tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của người.

Chi trước của mèo và tay của người.

Prôtêin của các loài sinh vật đều cấu tạo từ 20 loại axit amin.

1. Xương tay của người tương đồng với cầu trúc chi trước của mèo.

1. Tất cả các loài sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào.

1. Xác sinh vật sống trong các thời đại trước được bảo quản trong các lớp băng.

-Các cơ thể sống đều được cấu tạo bởi tế bào.

ADN của các loài sinh vật đều được cầu tạo từ 4 loại nuclêôtit.

Mã di truyền của các loài sinh vật đều có đặc điểm giống nhau.

Prôtêin của các loài sinh vật đều được cấu tạo từ khoảng 20 loại axit amin.

quá trình tiến hóa đồng quy của sinh giới (tiến hóa hội tụ).

nguồn gốc thống nhất của các loài.

tiến hóa không ngừng của sinh giới.

vai trò của các yếu tố ngẫu nhiên đối với quá trình tiến hóá.

Gai cây hoàng liên là biến dạng của lá, gai cây hoa hồng là do sự phát triển của biểu bì thân.

1. Chi trước của các loài động vật có xương sống có các xương phân bố theo thứ tự tương tự nhau.

1. Trong hoa dực của cây du dủ có 10 nhị, ở giữa hoa vần còn di tích của nhụy..

Gai xương rông. tua cuôn của đậu Hà Lan đều là biên dạng của lá.

1. Chọn lọc tự nhiên tác động thông qua đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật.

1. Toàn bộ sinh giới ngày nay là kết quả quá trình tiến hóa từ một nguồn gốc chung.

1. Ngoại cảnh thay dối chậm chạp, sinh vật có khá năng thích ứng kịp thời.

Loài mới được hình thành dần dần qua nhiêu dạng trung gian dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên theo con đường phân li tính trạng.

1. ảnh hưởng trực tiếp của thức ăn là lá cây có màu xanh làm biến đổi màu sắc cơ thể sâu.

1. chọn lọc tự nhiên tích luy các đột biến màu xanh lục xuất hiện ngẫu nhiên trong quần thể sâu.

1. khi chuyển sang ăn lá, sâu tự biến đổi màu cơ thể để thích nghi với môi trường.

1. chọn lọc tự nhiên tích luy các biến dị cá thể màu xanh lục qua nhiều thế hệ.

1. QT nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có kiểu gen quy định các đặc điêm thích nghi với MT.

1. các cá thể nhưng kết quả của CLTN lại tạo nên các Q1 sinh vật có kiểu gen quy định kiểu hinh thích nghi với MT.

1. quần thê nhưng kêt quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các loài sinh vật có sự phân hóa về mức độ thành dạt sinh san.

các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường.

1. Chọn lọc tự nhiên là sự phân hóa về khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các cá thể trong quân thế

1. Chọn lọc tự nhiên dẫn đên hình thành các quân thế có nhiều cá thể mang các kiêu gen quy định các đặc điêm thích nghi với môi trường.

1. Đối tượng tác động của chọn lọc tự nhiên là các cá thể trong quần thể.

1. Kết quả của chọn lọc tự nhiên là hình thành nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường.

đột biến gen.

đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.

Biến dị cá thế.

dột biến số lượng nhiêm săc thê.

cá thể.

1. quần thể.

1. quần xã.

1. hệ sinh thái.

Giao phôi ngâu nhiên.

Các yêu tô ngâu nhiên.

Chọn lọc tự nhiên.

Đột biến

quá trình giao phối

quá trình chọn lọc tự nhiên

các yếu tố ngẫu nhiên.

quá trình đột biến.

quá trình đột biến.

cơ chế cách ly.

quá trình chọn lọc tự nhiên.

quá trình giao phôi

1. quá trình đột biến.

1. quá trình chọn lọc tự nhiên.

1. các cơ chế cách li.

quá trình giao phối.

làm cho sinh vật thích nghi với môi trường sống

không gây hại cho quần thể.

làm biến đổi tần số tương đối các alen trong quân thê.

làm cho sinh vật biên đối theo hướng xác định.

1. phân hóa khả năng sinh sản của những kiểu gen khác nhau trong quần thể.

1. tạo alen mới làm phong phú thêm vôn gen của quân thê.

1. tăng cường sự phân hóa kiêu gen trong quần thê bị chia căi

1. phát tán các đột biến trong quần thể.

Yếu tố ngẫu nhiên luôn làm tăng vốn gen của quần thể.

Yêu tô ngâu nhiên luôn làm tăng sự đa dạng di truyên của sinh vật.

1. Yếu tố ngẫu nhiên làm thay đối tần sô alen không theo một hương xác dịnh

1. Yếu tố ngẫu nhiên luôn đào thải hết các alen trội và lặn có hại ra khỏi quần thê, chi giữ lại alen có lợi.

1. Chọn lọc tự nhiên đào thải alen lặn làm thay đối tần số alen chậm hơn so với trường hợp chọn lọc chống lại alen trội.

1. Chọn lọc tự nhiên chi tác dộng khi điều kiện môi trường sống thạy đồi.

1. Chọn lọc tự nhiên không thể đào thải hoàn toàn alẹn trội gây chết ra khỏi quần thể

1. Chọn lọc tự nhiên làm thay dối tân sô alen của quân thê vi khuân chậm hơn so với quần thể sinh vật lưỡng bội.

luôn làm tăng tần số kiểu gen đồng hợp tử và giảm tần số kiểu gen dị hợp tử.

không làm thay đổi tần số các alen của quần thể

làm thay đổi tần số các alen không theo một hướng xác định

luôn làm tăng tính đa dạng di truyền của quần thể

làm biên dôi tân sô alen và thành phần kiểu gen của quần thể không theo một hướng xác định.

phân hóa khả năng sống sót và khả năng sinh sản của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

tác dộng trực tiếp lên kiểu gen mà không tác động lên kiểu hình của sinh vật

làm xuất hiện các alen mới dẫn đến làm phong phú vốn gen của quần thể

chọn lọc chống lại alen lặn

chọn lọc chống lại alen trội

chọn lọc chống lại thể dị hợp

chọn lọc chống lại thể đồng hợp lặn

Tiến hoá nhỏ là quá trình biến đổi tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể qua các thế hệ

Tiến hoá nhỏ là quá trình biến dổi vốn gen của quần thể qua thời gian

Tiến hoá nhỏ diễn ra trong thời gian địa chât lâu dài và chỉ có thể nghiên cứu gián tiếp

Tiến hoá nhỏ diễn ra trong thời gian lịch sử tương đối ngắn, phạm vi tương đối hẹp

Những cơ quan ở các loài khác nhau được bắt nguồn từ một cơ quan ở loài tổ tiên, mặc đù hiện tại các cơ quan này có thể thực hiện các chức năng rất khác nhau dược gọi là cơ quan tương tự.

Cơ quan thoái hóá cũng là cơ quan tương đồng vì chúng được bắt nguồn từ một cơ quan ở một loài tổ tiên nhưng nay

Không còn chức năng hoặc chức năng bị tiêu giảm.

1. Các loài động vật có xương sống có các đặc điểm ở giai doạn trường thành rất khác nhau thì không thể có các giai đoạn phát triển phôi giống nhau.

1. Những cơ quan thực hiện các chức năng như nhau nhưng không dược bắt nguồn từ một nguồn gốc được gọi là cơ quan tương đồng

Cá thể

quần thể

quần xã

hệ sinh thái

1. quần thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có kiểu gen quy định các đặc điểm thích nghi với môi trường

1. các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các quần thể sinh vật có kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi với môi trường.

1. quần thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các loài sinh vật có sự phân hóa về mức độ thành đạt sinh sản.

các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường.

nguồn nguyên liệu thứ cấp cho chọn lọc tự nhiện.

các biến dị tổ hợp, lầm tăng sự đa dạng di truyền của quần thể.

các alen mới, làm thay đội tận sô alen theo một hướng xăc dịnh.

các alen mới, làm thay đối tần số alen của quần thể một cách chậm chạp.

1. biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể dẫn đến sự hình thành loài mới.

1. duy trì ổn định thành phần kiểu gen của quần thể.

1. củng cố ngẫu nhiên những alen trung tính trong quần thể.

1. hình thành các nhóm phân loại trên loài.

quá trình đột biên.

cơ chê cách ly.

quá trình chọn lọc tự nhiên.

quá trình giao phối.

luôn làm tăng vốn gen của quần thể.

luôn làm tăng sự đa dạng di truyền của sinh vật.

làm thay đổi tần số alen không theo một hướng xác dịnh.

luôn đào thải hết các alen trội và lặn có hại ra khỏi quần thể, chị giữ lại alen có lợi.

giao phối với nhau tạo ra hợp tử, nhưng hợp tử không phát triển thành con lai.

có cấu tạo cơ quan sinh sản khác nhau, nên không giao phôi với nhau.

1. sống ở những sinh cảnh khác nhau, nên không giao phối với nhau.

1. có những tập tính giao phối riêng, nên thường không giao phôi với nhau.

1. Trong những điều kiện dịa lý khác nhau. chọn lọc tự nhiên đã tích luỹ các đột biến và biến dị tổ hợp theo những hướng khác nhau.

1. Hình thành loài mới bằng con đường dịa lý thường gặp ơ động vật.

1. Hình thành loài mới băng con đường dịa lý diên ra chậm chạp trong thời gian lịch sử lâu dài.

1. Điều kiện dịa lý là nguyên nhân trực tiếp gây ra những biến đổi tương ứng trên cơ thể sinh vật, từ đó tạo ra loài mới.

giao phần với cây lưỡng bội cho đời con bất thụ.

có khả năng sinh sản hữu tính kém hơn cây lưỡng bột.

1. có khả năng sinh trưởng, phát triên mạnh hơn cây lưỡng bội.

1. có cơ quan sinh dưỡng, cơ quan sinh sản lớn hơn cây lưỡng bội.

lai xa và đa bội hóa

1. sinh thái.

1. dịa lí

lai khác dòng

cách ly sỉnh sản và cách ly di truyền

cách ly sinh thái

cách ly địa lý và cách ly sinh thái

cách ly địa lý

Tiêu chuẩn hình thái

Tiêu chuẩn địa lý

Tiêu chuẩn di truyền

Tiêu chuẩn Hóa sinh

Thực vật không gặp ở động vật

Tất cả loài sinh vật

Động vật không gặp ở thực vật

Thực vật và động vật ít di động

Con đường lai xa và đa bội hóa

Phương pháp lai tế bào

Con đường tự đa bội hóa

Con đường sinh thái

nòi địa lý

noi sinh học

Quần thể

nòi sinh thái

Tiêu chuẩn di truyền (tiêu chuẩn cách ly sinh sản)

Tiêu chuẩn sinh lý hoá sinh

Tiêu chuẩn địa lý sinh thái

Tiêu chuẩn hình thái

Các cá thể đa bội được cách ly sinh thái với các cá thể cùng loài dễ dẫn đến hình thành loài mới

Quá trình hình thành loài mới bằng con đường địa lý và sinh thái luôn luôn diễn ra độc lập nhau

Quá trình hình thành loài mới bằng con đường địa lý và sinh thái rất khó tách bạch nhau vì khi loài mới mở rộng khu phân bố địa lý thì nó cũng đồng thời gặp những điều kiện sinh thái khác nhau

Hình thành loài mới bằng con đường( cơ thể )lai xa và đa bội hóa luôn luôn gắn liền với cơ chế cách ly địa lý

Tính đặc hiệu

Tính thoái hóa

Tính phổ biến

Tính liên tục

Tính thoái hóa

Tính phổ biến

Tính đặc hiệu

Bộ ba kết thúc

Thay thế một cặp A - T bằng một cặp T - A.

Mất một cặp A - T.

Thay thế một cặp G - X bằng một cặp X - G.

Thêm một cặp G - X.

Đột biến gien làm suất hiện các Allen khác nhau cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến hóa

Đột biến gien thay thế một cặp nuclêôtit luôn làm thay đổi chức năng của protein

Đột biến gien có thể có hại có lợi hoặc trung tính đối với thể đột biến

Mức độ gây hại của Allen đột biến phụ thuộc vào điều kiện môi trường và tổ hợp gen

1/4

1/6

1/16

1/8

2

3

4

5

Thoái hóa giống

Ưu thế lai

Bất thụ

Siêu trội

Ở trạng thái dị hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố mẹ có nhiều gen ở trạng thái đồng hợp tử

Ở trạng thái đồng hợp tử nặng về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có được kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố mẹ có nhiều gen ở trạng thái dị hợp tử và đồng hợp tử trội

Ở trạng thái đồng hợp tử về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có được kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố mẹ có nhiều gen ở trạng thái dị hợp tử

Ở trạng thái đồng hợp tử trội về nhiều cặp gen khác nhau, con lai có được kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố mẹ có nhiều gen ở chuyện thái đồng hợp tử lặn

tạo ADN tái tộ hợp → đưa ADN tái tô hợp vào tê bào nhận → phân lập dòng tê bào chứa ADN tái tô hợp.

1. tách gen và thể truyền → cắt và nối ADN tái tổ hợp → dưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận.

1. tạo ADN tái tổ hợp → phân lập dòng ADN tái tổ hợp → đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận.

1. phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp → tạo ADN tái tố hợp → chuyên ADN tái tố hợp vào TB nhận.

(1) → (2) → (3).

(3) → (2) → (1).

(2) →(1) → (3).

(3) → (1) →(2).

1

2

3

4

(1), (2) và (5).

(1), (3) và (5).

(2), (4) và (5).

1), (4) và (5).

(1), (2) va (3).

(1), (3) va (4).

(1), (3) và (5).

(2), (4) và (5).

Cơ quan thoái hóa cũng là cơ quan tương đồng vì chúng dược bắt nguồn từ một cơ quan ở một loài tổ tiên nhưng nay không còn chức năng hoặc chức năng bị tiêu giảm.

1. Những cơ quan thực hiện các chức năng như nhau nhưng không được bắt nguồn từ một nguồn gốc dược gọi là cơ quan tương dồng.

Cơ quan thoái hóa là những cơ quan có hại.

1. Những cơ quan ở các loài khác nhau được bắt nguồn từ một cơ quan ở loài tổ tiên, mặc dù hiện tại các cơ quan này có thể thực hiện các chức năng rất khác nhau được gọi là cơ quan tương tự.

Không được bắt nguồn từ một nguồn gốc.

Có chức năng hoàn toàn khác nhau.

Là bằng chứng tế bào học.

Là bằng chứng tiến hóa trực tiếp.

Sinh học phân tử

Giải phẫu so sánh

Đại lý sinh học

Phôi sinh học

Phân ly tính trạng

Chọn lọc tự nhiên

Di truyền

Biến dị

Quần thể

Cá thể quần thể

Cá thể

Loài

1. Thực chất của tiến hóa nhỏ là chi làm thay đồi tần số alen mà không làm thay đồi thành phần kiểu gen của quần thể ban đầu.

1. Kết quả của tiến hóa nhỏ là hình thành nên các đơn vị phân loại trên loài.

1. Tiền hóa nhỏ diên ra trên quy mô quân thê và diên biên không ngừng dưới tác động của các nhân tô tiên hóa.

Tiền hóa nhỏ diễn ra trên quy mô tương đôi lớn, và chi khi nào xuât hiện cách li sinh sản của quân thê mới với quần thế gôc mà nó được sinh ra thì loài mới xuât hiện

Chỉ làm thay đổi tần số Allen trội của quần thể có kích thước nhỏ

Luôn làm tăng độ đa dạng di truyền của quần thể

Có thể loại bỏ hoàn toàn một Allen có lợi ra khỏi quần thể

Làm thay đổi tần số Allen của quần thể theo một hướng xác định

Giao phối không ngủ nhiên luôn dẫn đến trạng thái cân bằng di truyền của quần thể

Các yếu tố ngủ nhiên làm thay đổi tần số Allen của quần thể không theo một hướng xác định

Đột biến gen cung cấp nguyên liệu thứ cấp cho quá trình tiến hóa

Di nhập genchỉ làm thay đổi tần số Allen cũng các quần thể có kích thước nhỏ

Chọn lọc tự nhiên

Đột biến

Di nhập gen

Giao phối ngẫu nhiên

Luôn dẫn đến hình thành đặc điểm thích nghi của sinh vật

Làm thay đổi tần số Allen của quần thể không theo một chiều hướng nhất định

Cung cấp nguồn biến dị thứ cấp cho quá trình tiến hóa

Có thể làm giảm tính đa dạng tính di truyền của quần thể

Hình thành loài bằng con đường cách ly địa lý thường xảy ra ở các loài động vật ít di chuyển

Cách ly địa lý góp phần duy trì sự khác biệt về tần số Allen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo ra bởi các nhân tố tiến hóa

Cách ly địa lý luôn dẫn đến cách ly sinh sản hoặc hình thành nên loại mới

Cách ly địa lý trực tiếp làm biến đổi tần số Allen và thành phần kiểu gen của quần thể

52

88

76

50

Tập tính

Sinh thái

Sinh sản

Địa lý

Trước hợp tử

Sau hợp tử

Tập tính

Mùa vụ