Dùng để chỉ sự đấu tranh của các mặt đối lập

Dùng để chỉ sự thống nhất của các mặt đối lập

Dùng để chỉ sự thống nhất và đấu tranh của lý luận

Dùng để chỉ mối liên hệ thống nhất, đấu tranh và chuyển hóa giữa các mặt đối lập của sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau

Giải quyết mâu thuẫn phải thừa nhận tính khách quan của mâu thuẫn và cần tìm ra mặt đối lập trong sự vật, hiện tượng

Phân tích mâu thuẫn để tìm kiếm các mặt đối lập, phát triển của từng mâu thuẫn

Nắm vững nguyên tắc giải quyết mâu thuẫn bằng đấu tranh giữa các mặt đối lập và tránh điều hòa mâu thuẫn, nóng vội, bảo thủ

Tuân thủ nguyên tắc “Dĩ hòa vi quý” khi giải quyết mâu thuẫn

Mối liên hệ vốn có của thế giới các ý niệm

Mối liên hệ vốn có của sự vật hiện tượng, tính thống nhất vật chất của thế giới

Mối liên hệ vốn có của sự vật, hiện tượng tồn tại khách quan bên ngoài ý thức của con người

Tất cả đều đúng

Sự thay thế cái cũ bằng cái mới

Phủ định làm cho sự vật vận động thụt lùi, đi xuống, tan rã, nó không tạo điều kiện cho sự phát triển

Sự phủ định có kế thừa và tạo điều kiện cho sự phát triển tiếp theo

Tất cả đều đúng

Xoáy ốc

Đường tròn khép kín

Đường thẳng tiến lên

Đường zích zắc

Lý thuyết khoa học

Tri thức của con người

Thực tiễn

Lý luận xã hội

Quan điểm toàn diện, quan điểm lịch sử - cụ thể

Quan điểm toàn diện, quan điểm xoáy ốc

Năng động sáng tạo

Quan điểm khách quan, quan điểm cơ sở lý luận

Hai mặt đối lập cùng bổ sung cho nhau và phát triển

Hai mặt đối lập thống nhất biện chứng với nhau

Hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau, tồn tại không tách rời nhau giữa các mặt đối lập

Hai mặt đối lập gắn bó mật thiết với nhau, chuyển hóa lẫn nhau

Mâu thuẫn là sự liên hệ, tác động qua lại giữa các mặt đối lập bên trong của một sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn là hai mặt đối lập nhau của sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn là hai mặt trái ngược nhau hoàn toàn của sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn là hai mặt khác nhau hoàn toàn của sự vật, hiện tượng

Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống và môi trường

Sự vận động của các phân tử, hạt cơ bản, và cả vận động của điện tử, các quá trình nhiệt điện

Sự vận động của các nguyên tử và các quá trình hóa hợp, phân giải các chất

Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian

Vĩnh cửu, vô tận, vô hạn, khách quan

Vĩnh cửu, vô tận, có hạn

Vĩnh cửu, vô tận, chủ quan

Vĩnh cửu, vô hạn

Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống và môi trường

Sự vận động của các phân tử, hạt cơ bản, và cả vận động của điện tử, các quá trình nhiệt điện

Sự vận động của các nguyên tử và các quá trình hóa hợp, phân giải các chất

Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian

Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống và môi trường

Sự vận động của các phân tử, hạt cơ bản, và cả vận động của điện tử, các quá trình nhiệt điện

Sự vận động của các nguyên tử và các quá trình hóa hợp, phân giải các chất

Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian

Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống và môi trường

Sự vận động của các phân tử, hạt cơ bản, và cả vận động của điện tử, các quá trình nhiệt điện

Sự vận động của các nguyên tử và các quá trình hóa hợp, phân giải các chất

Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian

Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống và môi trường

Sự vận động của các phân tử, hạt cơ bản, và cả vận động của điện tử, các quá trình nhiệt điện

Sự thay đổi, thay thế các quá trình xã hội của các hình thái kinh tế - xã hội

Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian

Tính kế thừa trong quá trình vận động

Tính thực tiễn trong quá trình vận động

Tính phát triển trong quá trình vận động

Sự thay đổi vị trí trong không gian, hình thức vận động thấp, giản đơn của vật chất, theo nghĩa chung nhất, vận động là mọi sự biến đổi

Tính kế thừa trong quá trình vận động

Quá trình thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất

Sự tăng lên hay giảm xuống về lượng

Sự thay đổi từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp

Vận động có tính kế thừa trong quá trình phát triển

Phát triển là trường hợp đặc biệt của vận động

Sự tăng lên hay giảm xuống về lượng trong sự phát triển

Bao hàm của sự thay đổi

Cảm giác

Tri thức

Biểu tượng

Đối tượng

Nhận thức đầy đủ sự vật, hiện tượng

Nhận thức các đặc điểm riêng lẻ của sự vật hiện tượng

Khẳng định hay phủ định một đặc điểm nào đó của sự vật

Kết luận về sự vật khi phán đoán

Tiếp tục nghiên cứu khoa học để tạo ra phát minh mới

Là động lực của nhận thức

Nhận thức phục vụ thực tiễn, hướng dẫn, cải tạo thực tiễn

Là cơ sở của nhận thức

Phép biện chứng duy vật là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy vật siêu hình

Phép biện chứng duy vật là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy vật khoa học

Phép biện chứng duy vật là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy tâm tôn giáo

Phép biện chứng duy vật là phép biện chứng được xác lập trên nền tảng của thế giới quan duy tâm khoa học

Nhận thức cảm tính

Nhận thức lý tính

Nhận thức thông thường

Nhận thức khoa học

Hoạt động thực tiễn có mục đích

Hoạt động thực tiễn là hoạt động vật chất

Hoạt động thực tiễn có tính sáng tạo

Hoạt động thực tiễn có mục đích, hoạt động thực tiễn là hoạt động vật chất, hoạt động thực tiễn có tính sáng tạo

Quan điểm siêu hình

Quan điểm khoa học

Quan điểm biện chứng

Quan điểm kinh nghiệm

Mặt đối lập

Mặt ngược nhau

Sự phủ định của sự vật

Vận động trái chiều

Thế giới vật chất là khách quan, tồn tại độc lập với ý thức con người.

Vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau và là sự phản ánh của vật chất.

Ý thức quyết định sự tồn tại và phát triển của thế giới vật chất.

Vật chất và ý thức có mối quan hệ biện chứng với nhau.

Tách rời, biệt lập nhau

Lượng là tính quy định vốn có của sự vật

Chất phụ thuộc vào cấu trúc của sự vật

Tất cả đều đúng

Bệnh chủ quan duy ý chí

Bệnh thành tích

Kinh nghiệm chủ nghĩa

Bệnh ảo tưởng

Quan điểm duy tâm

Quan điểm sinh học

Quan điểm biện chứng

Quan điểm khoa học

Chủ nghĩa thực dụng và kinh nghiệm chủ nghĩa

Bệnh giáo điều

Bệnh chủ quan duy ý chí

Bệnh ấu trĩ tả khuynh

Tôn trọng quan điểm lịch sử - cụ thể

Chủ quan, duy ý chí

Áp dụng máy móc, rập khuôn, giáo điều

Tuân thủ kinh nghiệm từ trước

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật đồng nhất của tư duy

Quy luật lượng – chất

Mâu thuẫn

Chất

Lượng

Nhận thức

Do một lực lượng siêu nhiên nào đó

Do ý thức, cảm giác của con người

Tính thống nhất vật chất của thế giới

Do sự biến đổi nói chung của sự vật

Do một lực lượng siêu nhiên

Do ý thức của con người

Do giải quyết các mâu thuẫn trong bản thân sự vật

Do sự phát triển không ngừng của xã hội

Mọi sự thay đổi về vị trí của sự vật hiện tượng

Mọi sự thay đổi về vật chất của sự vật hiện tượng

Mọi sự thay đổi về trách nhiệm của sự vật hiện tượng

Mọi sự biến đổi nói chung của sự vật hiện tượng

Chứng minh được nguồn gốc và động lực của mọi sự phát triển của xã hội

Là công cụ khoa học nhất để nhận thức thế giới

Xác định triết học là khoa học của mọi khoa học

Không dừng lại ở sự giải thích thế giới mà còn là công cụ để nhận thức và cải tạo thế giới

Cơ sở của sự liên hệ, tác động qua lại giữa các sự vật hiện tượng là thượng đế

Các sự vật hiện tượng không có liên hệ qua lại với nhau hoặc nếu có thì chỉ là những liên hệ một chiều, phiến diện

Các sự vật hiện tượng có liên hệ qua lại với nhau

Các sự vật hiện tượng không liên hệ qua lại với nhau

Phát triển là một quá trình tiến lên liên tục trong tự nhiên, không có những bước quanh co phức tạp không có mâu thuẫn

Sự phát triển do tác động của những thế lực siêu nhiên thần bí tôn giáo hoặc của ý thức nội dung

Là kết quả của một quá trình đấu tranh giữa các mặt đối lập bên trong các sự vật hiện tượng của thế giới hiện thực khách quan

Phát triển là một quá trình tăng lên về số lượng

Chỉ cần căn cứ vào những hiện tượng cá biệt, riêng lẻ để rút ra bản chất của sự vật

Phải nghiên cứu một cách cụ thể, toàn diện, tổng thể những hiện tượng phong phú và đa dạng của sự vật

Chỉ cần dựa vào những hiện tượng đơn giản nhất của sự vật

Phải nghiên cứu một cách phiến diện, không cần toàn diện

Đều ra đời dựa trên cơ sở hoạt động thực tiễn của con người, mang nội dung khách quan và là công cụ của con người nhận thức và cải tạo thế giới khách quan trong hoạt động thực tiễn

Đều ra đời trên cơ sở khái quát những kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn của con người, để tìm ra chân lý tuyệt đối

Được hình thành từ nhiều phương pháp khoa học

Dựa vào những thành tựu khoa học

Sự thống nhất của các mặt đối lập thể hiện trạng thái cân bằng giữa các mặt đối lập của sự vật, sự đấu tranh của các mặt đối lập gắn liền với sự vận động và phát triển của sự vật

Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập là trạng thái đứng im tương đối của sự vật

Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập gắn liền với vận động và phát triển thế giới vật chất

Tất cả đều đúng

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật về số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định phụ thuộc vào con người sự vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ những thuộc tính, độc lập riêng của nó vào bên trong sự vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật có thể có số lượng các yếu tố cấu thành của nó của sự vận động và phát triển của sự vật hiện tượng

Lượng là nói lên quy mô, trình độ phát triển của sự vật

Lượng phụ thuộc vào ý chí của con người

Lượng là tính quy định vốn có của sự vật

Lượng tồn tại khách quan gắn liền với sự vật

Sản xuất vật chất

Lý luận

Vận động

Tồn tại khách quan

Thực tiễn

Giả thuyết

Kinh nghiệm

Phán đoán

Phát hiện ra quy luật của các sự vật, hiện tượng

Nhằm sáng tạo ra những tri thức về thế giới khách quan

Nhằm mục đích phục vụ cho nhu cầu bản thân và xã hội loài người

Để thỏa mãn nhu cầu nhận thức của con người

Vật thể không phải là vật chất

Vật thể là dạng tồn tại cụ thể của vật chất

Vật chất không chỉ bao gồm một dạng tồn tại là vật thể

Vật chất tồn tại thông qua những dạng cụ thể của nó

Mâu thuẫn văn hóa nghệ thuật

Mâu thuẫn giữa giai cấp thống trị và giai cấp bị trị

Mâu thuẫn giữa dân tộc với dân tộc

Mâu thuẫn tự phát

Tính cụ thể

Tính tương đối

Tính tuyệt đối

Tính khách quan

Sản xuất vật chất

Lý luận

Hoạt động chính trị - xã hội

Hoạt động thực tiễn

Sự vật hiện tượng đang vận động và biến đổi

Sự vật hiện tượng được sinh ra

Sự vật hiện tượng đang bị tiêu vong

Sự vật hiện tượng đang trong trạng thái đứng im tương đối

Đấu tranh sinh tồn

Di truyền và biến dị

Thích nghi và chọn lọc

Cung – cầu

Tri thức phải phù hợp với hiện thực khách quan

Luôn thể hiện tính tích cực, sáng tạo, năng động

Quyết đoán thực hiện bước nhảy khi thời cơ chín muồi

Tất cả đều đúng

Nguyên lý về sự phát triển

Lý luận nhận thức

Phương pháp biện chứng

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Tính quy định về chất

Tính quy định về lượng

Tính quy định về vận động

Tính quy định về phát triển

Có vật chất không vận động

Có vận động thuần túy ngoài vật chất

Không có vận động thuần túy ngoài vật chất

Có vận động là có phát triển

Mối liên hệ của các sự vật, hiện tượng không chỉ diễn ra giữa các sự vật, hiện tượng mà còn ngay bên trong các sự vật, hiện tượng.

Mối liên hệ tác động qua lại giữa các sự vật hiện tượng là ý niệm về sự thống nhất về thế giới

Mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng là do bên ngoài có tính chất ngẫu nhiên đối với các sự vật

Mối liên hệ tác động qua ý thức cảm giác của con người từ bên này sang bên khác mà không có ảnh hưởng đến sự vật hiện tượng

Vì thế giới vật chất vô tận mang thuộc tính cho nên thời gian gắn liền vật chất có tính vô tận

Vì thời gian là khái niệm trừu tượng không liên quan đến vật chất

Vì thời gian chỉ tồn tại trong ý thức con người

Vì thời gian không có sự liên hệ với không gian

Phép biện chứng duy vật là sự thống nhất giữa thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

Phép biện chứng duy vật là sự đối lập giữa duy vật và biện chứng

Phép biện chứng duy vật là toàn tại ý thức xã hội

Phép biện chứng duy vật là sự phát triển đi theo đường thẳng tắp hoặc chỉ là sự lặp lại tuần hoàn

Vì vật chất tồn tại trước rồi sinh ra vật chất

Vì sinh ra và mất đi để chuyển hóa thành cái khác

Vì thế giới vật chất vô cùng, vô tận nên không gian, thời gian gắn liền với vật chất cũng là vô tận, vô hạn

Tất cả đều đúng

Tư tưởng nôn nóng tá khuynh và bảo thủ hữu khuynh

Thay đổi về chất cần kiểm soát lượng trong giới hạn độ

Thực hiện bước nhảy phải được thực hiện một cách cẩn thận và linh hoạt

Tư tưởng nôn nóng tá khuynh và bảo thủ hữu khuynh, thay đổi về chất cần kiểm soát lượng trong giới hạn độ, thực hiện bước nhảy phải được thực hiện một cách cẩn thận và linh hoạt

Đêmôcrit

Heraclit

T. Hốp-xơ

G-béc-cơ-li

Nguyên tắc nghiên cứu có trọng tâm

Quan điểm toàn diện

Quan điểm phát triển

Nguyên tắc khách quan

Tính khách quan của thế giới vật chất

Tính chủ quan của thế giới vật chất

Tính phù định của thế giới vật chất

Tính khẳng định của thế giới vật chất

Diễn ra quanh co, phức tạp

Diễn ra quanh co, phức tạp, thậm chí có những bước lùi

Diễn ra quanh co, phức tạp, nhưng không có những bước lùi

Không có diễn ra quanh co, phức tạp

Một dạng vật chất đơn nhất, vô định, vô hạn và tồn tại vĩnh viễn, đó là apeirón

Chỉ có dạng vật chất vô sinh

Phổ biến ở mọi tổ chức vật chất

Tất cả đều đúng

Là cơ sở để phân chia các trường phái triết học trong lịch sử

Là con người có khả năng nhận thức được thế giới

Là vật chất với ý thức có cùng hoạt động như nhau

Ý niệm, tinh thần

Sự tách rời lao động trí óc với lao động chân tay

Sự phát triển của khoa học và thực tiễn, gắn với lợi ích của giai cấp và lực lượng tiến bộ trong lịch sử

Vai trò của nhân tố tinh thần ngày càng cao trong xã hội

Cách xem xét phiến diện, tuyệt đối hóa, thần thánh hóa một mặt, một đặc tính nào đó của quá trình nhận thức

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa kinh nghiệm

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật khách quan

Tinh thần thế giới

Tính thần khách quan có trước ý thức

Ý niệm tuyệt đối của khách quan

Tư duy, tồn tại của khách quan

Platon

Hê-ra-clit

V.I.Lênin

Engels

Thuyết nguyên tử của Democritus và Leucippus

Thuyết ngũ hành của Trung Quốc cổ đại

Thuyết tứ đại của Hy Lạp cổ đại

Thuyết âm dương của Trung Quốc cổ đại

Chỉ ra quan niệm về vật chất của các nhà khoa học cụ thể là sai lầm

Định hướng cho sự phát triển của khoa học trong việc nghiên cứu về vật chất

Bảo vệ, củng cố, phát triển, hoàn thiện triết học Mác trong điều kiện mới

Tất cả đều đúng

Xã hội

Lịch sử

Khoa học

Chính trị

Trung Quốc

Nhật Bản

Hàn Quốc

Việt Nam

Sinh học

Cơ học

Hóa học

Lý học

Không tiến bộ ở chỗ coi vật chất và vận động có tách rời nhau

Có tiến bộ ở chỗ coi vật chất và vận động không tách rời nhau

Không tiến bộ

Có tiến bộ hơn ở chỗ không đồng nhất vật chất với dạng cụ thể của vật chất

Đồng nhất vật chất với nguyên tử

Đồng nhất vật chất với khối lượng

Đồng nhất vật chất ở một dạng cụ thể

Đồng nhất vật chất với ý thức

Có tính chất duy tâm chủ quan

Có tính chất duy vật tự phát, là những phỏng đoán dựa trên những tài liệu cảm tính là chủ yếu, chưa có cơ sở khoa học

Có tính chất duy vật máy móc siêu hình

Tất cả đều đúng