Hệ tiêu hoá và hệ tuần hoàn.

Hệ thần kinh và hormone.

Hệ thần kinh và hệ tuần hoàn.

Hệ tiêu hoá và hệ bài tiết.

Thân

Lá

Rễ

Hoa

0,045

0,065

0,05

0,003

(1) không liên tục; (2) mạch rây.

(1) liên tục; (2) mạch rây.

(1) liên tục; (2) mạch gỗ.

(1) không liên tục; (2) mạch gỗ.

I, II, V

II, IV, V

I, III, V

III, IV, V

Lá biến thành gai.

Lá có lớp lông phủ trên bề mặt.

Khí khổng nằm sâu dưới biểu bì lá.

Tăng số khí khổng trên bề mặt lá.

Nồng độ chất tan trong đất tăng, cản trở sự hấp thụ nước của cây.

Bón nhiều làm cây no dinh dưỡng, dẫn đến cây chết.

Bón nhiều làm lá to, khiến tốc độ thoát hơi nước tăng làm lá héo.

Bón nhiều làm đất nghèo dinh dưỡng.

NADPH, O2

ATP, NADPH

NADPH, ATP và CO2

ATP, NADPH và O2

Xoang thylakoid

Màng thylakoid

Chất nền lục lạp

Màng trong lục lạp

Rau dền, mía, ngô

Ngô, thanh long, đậu tương

Xương rồng, ngô, lúa

Khoai tây, mía, dứa

Quang hợp quyết định 90% đến 95% năng suất cây trồng.

Diệp lục b là sắc tố trực tiếp chuyển hoá năng lượng ánh sáng thành năng lượng ATP.

Quang hợp diễn ra ở bào quan lục lạp.

Quang hợp góp phần điều hoà nồng độ O2 và CO2 trong khí quyển.

Tăng diện tích bề mặt lá bằng các kĩ thuật chăm sóc phù hợp.

Dùng đèn LED để chiếu sáng.

Bón thật nhiều phân bón và tưới thật nhiều nước cho cây.

Tuyển chọn các giống cây trồng có sự tích luỹ tối đa sản phẩm quang hợp vào các cơ quan có giá trị kinh tế.

Sản phẩm đầu tiên là 3PG (3-phosphoglycerate).

Chất nhận CO2 đầu tiên là RuBP (Ribulose-1,5-bisphosphate).

Tổng hợp chất hữu cơ theo chu trình Calvin.

Diễn ra trên cùng một loại tế bào có chứa diệp lục.

Màng ngoài của ti thể

Chất nền của ti thể

Tế bào chất

Màng trong ti thể

Giai đoạn tạo ra nhiều ATP nhất là chuỗi truyền electron hô hấp.

Giai đoạn tạo ra CO2 là chu trình Krebs.

Acetyl-CoA là nguyên liệu trực tiếp tham gia chuỗi chuyển electron.

Giai đoạn đường phân diễn ra ở chất nền của ti thể.

Giảm cường độ hô hấp tới mức tối thiểu.

Tăng cường độ hô hấp tới mức tối đa.

Ngừng hoàn toàn quá trình hô hấp.

Làm chết tất cả các tế bào thực vật.

Nồng độ CO2 trong không khí càng cao, cường độ hô hấp càng tăng.

Càng thiếu hoặc ngờ oxy, cường độ hô hấp càng tăng.

Ở hạt khô, nếu được tăng độ ẩm thì sẽ tăng cường độ hô hấp của hạt.

Nhiệt độ tối ưu cho quá trình hô hấp ở thực vật ở khoảng $$30-40^{\circ}\mathrm{C}$$ .

Nồng độ $$\mathrm{O_2}$$ ở bình 1 và bình 3 đều giảm.

Nồng độ $$\mathrm{O_2}$$ ở cả 4 bình đều tăng.

Nhiệt độ ở 2 bình 2 và bình 4 đều tăng.

Nhiệt độ ở bình 2 cao hơn bình 1.

Tiêu hoá thức ăn.

Đồng hoá các chất.

Lấy thức ăn.

Hấp thụ chất dinh dưỡng.

Bọ biển

Trùng giày

Thuỷ tức

Thỏ

Hình thức tiêu hoá nội bào chỉ gặp ở nhóm động vật có hệ tiêu hoá.

Tiêu hoá ngoại bào chỉ gặp ở những loài động vật có xương sống.

Ở động vật có túi tiêu hoá, thức ăn chỉ được tiêu hoá ngoại bào trong túi tiêu hoá.

Ở động vật đơn bào, thức ăn được tiêu hoá nội bào trong không bào tiêu hóa.

cơ quan trao đổi khí

bề mặt trao đổi khí

áp suất trao đổi khí

thể tích trao đổi khí

chim

bò sát

ếch nhái

thú

Phổi của chim, lưỡng cư, bò sát và thú đều được cấu tạo từ các phế nang

Ở động vật có phổi, không khí vào và ra phổi luôn giàu O2

Ở lưỡng cư, hô hấp qua da là hình thức hô hấp chủ yếu

Tất cả các loài động vật hô hấp bằng phổi đều sống trên cạn

Loại bỏ các tạp chất và vi sinh vật trong nước, giúp tôm cá khỏe mạnh

Giúp cho nước trong hơn để tôm cá dễ nhìn thấy nguồn thức ăn

Đảm bảo cung cấp đủ lượng carbon dioxide giúp tôm cá hô hấp

Đảm bảo cung cấp đủ lượng oxygen trong nước giúp tôm cá hô hấp

Cả hai con chết như nhau

Châu chấu trong cốc B

Cả hai con có sức sống ngang nhau

Châu chấu trong cốc A

cá

lưỡng cư

bò sát

chim

tim → động mạch → mao mạch → tĩnh mạch → tim

tim → động mạch → tĩnh mạch → mao mạch → tim

tim → mao mạch → động mạch → tĩnh mạch → tim

tim → tĩnh mạch → mao mạch → động mạch → tim

các van tim

hệ dẫn truyền tim

hệ mạch máu

tâm thất

thần kinh

thể dịch

thần kinh và thể dịch

hệ dẫn truyền tim

Huyết áp chịu ảnh hưởng của di truyền, chế độ ăn uống và sinh hoạt

Tăng nhịp tim thường làm tăng huyết áp và ngược lại

Huyết áp tối đa ứng với tâm nhĩ co, huyết áp tối thiểu ứng với tâm nhĩ giãn

Huyết áp cao nhất ở động mạch chủ, thấp nhất ở tĩnh mạch chủ

Máu tại Z có nồng độ CO2 cao nhất

Máu tại Y chảy nhanh nhất trong hệ mạch

Tốc độ khuếch tán CO2 giảm dần theo thứ tự X → Y → Z

Máu tại X có nồng độ O2 cao nhất

[3] động mạch từ lớn đến nhỏ; [4] mao mạch; [5] tĩnh mạch từ nhỏ đến lớn

[1] thể hiện biến thiên tổng tiết diện các đoạn mạch; mỗi mao mạch có tiết diện nhỏ hơn mỗi động mạch

[2] thể hiện biến thiên vận tốc máu; vận tốc máu tỉ lệ nghịch với tổng tiết diện

Tổng tiết diện của hệ mao mạch rất lớn so với động mạch hoặc tĩnh mạch, nên vận tốc máu trong mao mạch tăng lên

Bó His

Nút xoang nhĩ

Mạng Purkinje

Nút nhĩ thất

Có khả năng gây bệnh và có đường xâm nhiễm phù hợp

Số lượng đủ lớn, có khả năng gây bệnh và có đường xâm nhiễm phù hợp

Tồn tại trong môi trường tự nhiên, có khả năng gây bệnh và số lượng phải đủ lớn

Có khả năng gây bệnh trên động vật và số lượng phải đủ lớn

dị ứng

mẫn cảm

sốc

viêm

Miễn dịch đặc hiệu chỉ có ở động vật có xương sống; miễn dịch không đặc hiệu có ở tất cả động vật

Miễn dịch đặc hiệu bảo vệ cơ thể khỏi virus và vi khuẩn; miễn dịch không đặc hiệu không làm được điều này

Miễn dịch đặc hiệu hình thành trong đời sống của từng cá thể; miễn dịch không đặc hiệu có ngay từ khi sinh ra

Miễn dịch đặc hiệu phụ thuộc vào thói quen sinh hoạt; miễn dịch không đặc hiệu chỉ do di truyền

Các tế bào miễn dịch bị tác nhân ngoại lai tấn công và phá hủy làm suy giảm miễn dịch

Hệ miễn dịch sản sinh quá nhiều tế bào miễn dịch, làm cơ thể phản ứng quá mức

Hệ miễn dịch phản ứng quá mức, quá mẫn cảm với một loại kháng nguyên nào đó

Hệ miễn dịch mất khả năng nhận biết tế bào hay cơ quan của cơ thể và tấn công chúng

tế bào T hỗ trợ

tế bào B

tế bào plasma (tương bào)

tế bào diệt tự nhiên

tế bào T độc

tế bào B

kháng thể

tế bào plasma (tương bào)

Các chất hoá học chống lại virus

Kháng thể và ghi nhớ kháng nguyên

Kháng thể

Các chất kích thích khiến kháng nguyên tự huỷ

Điều hoà đường huyết

Trao đổi khí với tế bào

Tạo ra chất dinh dưỡng

Lọc máu và tạo nước tiểu

Tái hấp thu nước và giải độc cho cơ thể

Thải độc cho cơ thể và điều tiết lượng máu

Điều tiết lượng nước tiểu và duy trì cân bằng nội môi

Giải độc cho cơ thể và duy trì cân bằng nội môi

Khi áp suất thẩm thấu trong máu tăng, thận tăng cường tái hấp thu nước làm tăng lượng nước

pH máu được duy trì khoảng $$7.35$$ – $$7.45$$ nhờ hệ đệm, phổi và thận

Phổi và ruột non đều có diện tích bề mặt rộng

Phổi và thận phối hợp điều hoà cân bằng acid–base của cơ thể

Tăng lọc máu ở cầu thận, làm tăng lượng nước tiểu, giảm lượng nước trong máu.

Tăng bài tiết nước tiểu làm tăng lượng nước tiểu, giảm lượng nước trong máu.

Tăng hấp thụ nước ở ống thận, làm giảm lượng nước tiểu, tăng lượng nước trong máu.

Tăng hấp thụ nước ở cầu thận, làm giảm lượng nước tiểu, tăng lượng nước trong máu.

Nước tiểu được tạo thành trong quá trình máu chảy qua các nephron.

Trung bình mỗi ngày có khoảng 17 – 18 lít nước tiểu đầu được tạo ra nhưng chỉ có 1 – 2 lít nước tiểu chính thức được hình thành.

Thành phần của nước tiểu đầu tương tự thành phần của máu, chứa các tế bào máu và protein huyết tương.

Nước tiểu chính thức được chứa trong bọng đái và thải ra ngoài qua ống thận.

Khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận các kích thích từ môi trường.

Khả năng cơ thể sinh vật thay đổi hình dạng, cấu tạo trước các tác nhân từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.

Khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận và phản ứng thích hợp với các kích thích từ môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.

Khả năng cơ thể sinh vật tiếp nhận và phản ứng thích hợp với các kích thích từ sinh vật khác, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.

Các thụ thể nằm ở bao bọc trong tế bào chất.

Các neuron thần kinh.

Trung ương thần kinh.

Các giác quan hoặc các tế bào thụ cảm.

Phản ứng của cơ quan thực vật vươn đều ra mọi phía trước các kích thích.

Phản ứng sinh trưởng của cơ quan thực vật về phía có ánh sáng chiếu tới.

Cử động sinh trưởng của cơ quan thực vật về phía có ánh sáng chiếu tới mặt trời.

Vận động sinh trưởng của cơ quan thực vật về phía có kích thích có hướng xác định.

Cây xương rồng có biến thái để giảm thoát hơi nước.

Cây phong lan có thể sống trên thân cây cau.

Cây hoa móc bị gió thổi bay.

Chạm tay vào cây trinh nữ, lá sẽ cụp xuống.

Hướng nước là phản ứng sinh trưởng của thực vật hướng tới nguồn nước.

Các kiểu hướng động dương có thể có của rễ cây là hướng nước, hướng trọng lực, hướng sáng.

Hướng tiếp xúc có ở các loài cây như: bầu, dưa leo, mướp, nho.

Hiện tượng rễ cây sinh trưởng theo hướng tránh xa các chất độc hại trong đất là một ví dụ về hướng hóa âm. âm.

Hai con đường thoát hơi nước qua lá là qua biểu bì lá (cuticle) và qua khí khổng.

Thoát hơi nước ở lá tạo lực hút kéo nước và các chất hoà tan đi lên theo một chiều từ rễ lên lá.

Thoát hơi nước làm khí khổng mở ra tạo điều kiện để O2 từ môi trường khuếch tán vào lá, cung cấp nguyên liệu cho quá trình quang hợp.

Làm giảm nhiệt độ bề mặt lá trong những ngày nắng nóng giúp cây duy trì hoạt động sống.

Pha đồng hoá CO2 diễn ra ở chất nền của lục lạp.

Các sản phẩm của pha sáng ATP, NADPH và O2 được sử dụng cho pha đồng hoá CO2.

Sản phẩm đầu tiên trong giai đoạn cố định CO2 ở thực vật C3 là hợp chất 3C, ở thực vật C4 là hợp chất 4C.

Ở các nhóm thực vật C3, C4, CAM pha sáng là giống nhau và pha đồng hoá CO2 đều có chu trình Calvin.

Quá trình tiêu hoá nội bào có ở động vật thuộc các cơ quan tiêu hoá.

Tiêu hoá nội bào và tiêu hoá ngoại bào đều có quá trình tiêu hoá hoá học của các enzyme tiêu hoá.

Tiêu hóa thức ăn ở động vật có ống tiêu hóa chủ yếu là tiêu hóa nội bào.

Tiêu hoá cơ học có tác dụng nhào trộn thức ăn với dịch tiêu hoá đồng thời đẩy thức ăn dịch chuyển sang cơ quan khác trong hệ tiêu hoá.

Khi lên cạn, cá không thể hô hấp bằng mang do các phiến mang bị khô, các phiến mang dính lại với nhau làm tăng diện tích bề mặt trao đổi khí.

Phổi của tất cả các loài chim đều có hệ thống phế nang phát triển, do đó thích nghi với đời sống bay lượn.

Tất cả các loài động vật có xương sống sống trong nước đều hô hấp bằng mang.

Tất cả các loài hô hấp bằng hệ ống khí đều sống trên cạn.

Hoạt động tim mạch được điều hoà theo cơ chế thần kinh và thể dịch.

Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên và đúng cách làm tăng thể tích tâm thu, giảm nhịp tim nhưng vẫn đảm bảo lưu lượng máu nuôi cơ thể.

Các bệnh tuần hoàn có thể do di truyền hoặc do lối sống.

Hệ tuần hoàn hở có tốc độ lưu thông máu nhanh hơn so với hệ tuần hoàn kín.

Ở dạng hệ tuần hoàn A, máu chảy trong động mạch dưới áp lực trung bình, với tốc độ tương đối nhanh.

Các động vật có hệ tuần hoàn dạng B, tế bào trao đổi chất với máu qua thành mao mạch.

Hình A là dạng hệ tuần hoàn kín, hình B là dạng hệ tuần hoàn hở.

Động vật đơn bào trao đổi chất theo dạng hệ tuần hoàn A.

Vận tốc máu giảm dần từ động mạch đến mao mạch.

Mao mạch có tổng tiết diện lớn nhất nên tốc độ máu nhỏ.

Huyết áp giảm dần từ động mạch đến mao mạch rồi đến tĩnh mạch.

Trong hệ mạch, càng xa tim thì vận tốc máu càng giảm.

Miễn dịch không đặc hiệu là miễn dịch sản xuất ra kháng thể.

Miễn dịch dịch thể là miễn dịch có sự tham gia của tế bào lympho T độc.

Dòng tế bào T hỗ trợ kích thích gây miễn dịch dịch thể và miễn dịch tế bào.

“Viêm” là đáp ứng miễn dịch đặc hiệu với tác nhân gây bệnh xâm nhập.