3’ CCC GGG TTT 5’

3’ CCC GGG AAA 5’

5’ CCC GGG TTT 5’

5’ CCC GGG UUU 3’

3’ CCC GGG TTT 5’

3’ CCC GGG AAA 5’

5’ CCC GGG TTT 5’

3’ CCC AAA UUU 5’

3’ GGG AAA TTT 5’

5’ GGG AAA TTT 3’

3’ GGG UUU TTT 5’

3’ GGG AAA UUU 5’

Kiểm soát quá trình tạo ra sản phẩm của gen

Điều hòa lượng mRNA của gen được tạo ra

Điều hòa lượng rRNA của gen được tạo ra

Điều hòa lượng tRNA của gen được tạo ra

Khởi động

Promoter

Mã hóa

Operator

Tổng hợp ra protein cần thiết

Ức chế sự tổng hợp protein vào lúc cần thiết

Cân bằng giữa sự tổng hợp và không cần tổng hợp protein

Đảm bảo cho hoạt động sống của tế bào trở nên hài hòa

Vị trí enzyme RNA polymerase bám vào để phiên mã nhóm gen cấu trúc lacZ, lacY và lacA

Vị trí liên kết với protein điều hòa

Mã hóa cho các gen cho các enzyme giúp vi khuẩn chuyển hóa và sử dụng đường lactose

Mã hóa cho một loại protein điều hòa có khả năng liên kết với operator để điều hòa hoạt động của operon Lac

Là những biến đổi trong cấu trúc gen

Là những biến đổi trong cấu trúc nhiễm sắc thể

Là sự thay đổi về số lượng nhiễm sắc thể

Là những biến đổi trong toàn bộ hệ gen

Một gen riêng lẻ

Hệ gen của một loài

Tập hợp các alen trong quần thể

Một nhóm gen trên nhiễm sắc thể

Đột biến mất cặp nucleotit

Đột biến thêm cặp nucleotit

Đột biến thay thế cặp nucleotit

Đột biến đảo vị trí nucleotit

Đột biến thêm cặp nucleotit

Đột biến thay thế cặp nucleotit

Đột biến mất cặp nucleotit

Đột biến đảo vị trí

Thành phần hóa học chủ yếu của nhiễm sắc thể là DNA và protein histone

Đơn vị cấu trúc cơ bản của nhiễm sắc thể là nucleosome

Nhiễm sắc thể là vật chất di truyền ở cấp độ phân tử

Tất cả các loài đều có bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (kí hiệu 2n)

Mất đoạn và lặp đoạn nhiễm sắc thể làm thay đổi chiều dài phân tử DNA

Đột biến nhiễm sắc thể có thể tạo ra các giống cây trồng mang đặc điểm mong muốn, có giá trị kinh tế cao

Đột biến chuyển đoạn lớn thường gây chết hoặc làm mất khả năng sinh sản ở sinh vật

Nghiên cứu các dạng lệch bội NST giới tính, các nhà khoa học đã xác định được cơ chế phát sinh thể Bar là do sự bất hoạt NST Y ở cá thể

Trên nhiễm sắc thể, mỗi gen có vị trí xác định gọi là locus

Sự cuộn xoắn nhiều bậc giúp nhiễm sắc thể được xếp gọn trong nhân tế bào và đảm bảo cho sự phân li, tổ hợp các nhiễm sắc thể trong quá trình phân bào.

Mất đoạn nhiễm sắc thể có thể làm mất chức năng của gen, thường gây chết hoặc giảm sức sống hoặc khả năng sinh sản.

Chuyển đoạn tương hỗ giữa nhiễm sắc thể 21 và 14 gây hội chứng Down ở người

Nhiễm sắc thể là cấu trúc mang gen nằm trong nhân tế bào, ti thể, lục lạp

Đột biến nhiễm sắc thể có thể phát sinh do sự phân li của nhiễm sắc thể trong quá trình phân bào bị rối loạn

Các dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể gồm: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn, lệch bội, đa bội

Một loài thực vật lưỡng bội (2n). Thể ba thuộc loài này có bộ nhiễm sắc thể là 2n+1.

25%

50%

75%

100%

100% hạt vàng

3 vàng : 1 xanh

1 vàng : 1 xanh

100% hạt xanh

100% hoa tím

75% hoa tím : 25% hoa trắng

50% hoa tím : 50% hoa trắng

100% hoa trắng

100% Aa

25% AA : 50% Aa : 25% aa

50% Aa : 50% aa

100% aa

Kiểu gen AaBb tạo ra 4 loại giao tử

Gen A và B di truyền liên kết với nhau

Có 4 kiểu hình và 9 kiểu gen ở đời con

Tỉ lệ kiểu hình hạt vàng, vỏ trơn chiếm $$\frac{9}{16}$$

Kiểu gene AaBb tạo ra 2 loại giao tử, tỉ lệ 1;1.

Các gene A và B liên kết hoàn toàn.

Tỉ lệ kiểu hình là 9 : 3 : 3 : 1.

Số cây có kiểu hình lặn về cả hai tính trạng chiếm 1/16.

. Kiểu gene AaBb cho 4 loại giao tử: Aa: AB: Ab: Bb.

F1 có 9 kiểu gene khác nhau.

F1 có 4 kiểu hình khác nhau

. Số cây thân thấp, hoa trắng chiếm 1/16.

1

2

3

4

Các cặp gene qui định các cặp tính trạng phân ly độc lập.

cá thể đực ở P giảm phân cho hai loại giao tử là Bb và Vv.

Cá thể cái ở P giảm phân cho giao tử là BV= bv = 40% và Bv = bV = 10%.

Ở F1, tỉ lệ cá thể thân xám, cánh cụt là 10%.

Đột biến gen

Di truyền ngoài nhân

Lai thuận nghịch của Mendel

Sự phân li độc lập

Morgan

Monod và Jacob

Mendel

Correns

Đậu Hà Lan

Cây hoa phấn

Khoai tây

Ruồi giấm

Morgan

Mendel

Lamarck

Darwin

Ti thể và lục lạp

Lưới nội chất và ribôxôm

Bộ Golgi và không bào

Lysosome và peroxisome

Nhân và ti thể

Ti thể

Lục lạp

Ribôxôm

Ti thể và lục lạp

Bộ Golgi và nhân

Lưới nội chất và ribôxôm

Lysosome và không bào

Nhân

Lục lạp và ti thể

Bộ Golgi

Không bào

Nhiệt độ môi trường

Cường độ ánh sáng

Hàm lượng phân bón

Độ pH của đất

Nhiệt độ môi trường

Cường độ ánh sáng

Hàm lượng phân bón

Độ pH của đất

Nhiệt độ môi trường

Cường độ ánh sáng

Hàm lượng phân bón

Độ pH của đất

Nhiệt độ môi trường

Cường độ ánh sáng

Hàm lượng phân bón

Độ pH của đất

Giống có chất lượng tốt hơn sẽ cho năng suất cao hơn, sinh trưởng nhanh và tăng khả năng chống chịu với các điều kiện khắc nghiệt của môi trường.

Phương pháp chọn giống sẽ quyết định đến năng suất và chất lượng của vật nuôi, cây trồng mà không cần phải tốn công đầu tư kĩ thuật chăm sóc.

. Yếu tố giống giữ vai trò quyết định năng suất tối đa của vật nuôi, cây trồng trong sản xuất nông nghiệp.

Khi chọn được giống có chất lượng tốt, có nghĩa là vật nuôi, cây trồng đã thừa kế được nguồn gene thuần chủng từ đời bố, mẹ và giúp chúng sinh trưởng, phát triển nhanh hơn.

Vì khi điều kiện thời tiết không thuận lợi có thể bị mất trắng, do giống có cùng một kiểu gene nên có mức phản ứng giống nhau.

Vì khi điều kiện thời tiết không thuận lợi giống có thể bị thoái hoá, nên không còn đồng nhất về kiểu gene làm năng suất bị giảm.

Vì qua nhiều vụ canh tác giống có thể bị thoái hoá, nên không còn đồng nhất về kiểu gene làm năng suất bị sụt giảm.

Vì qua nhiều vụ canh tác, đất không còn đủ chất dinh dưỡng cung cấp cho cây trồng, từ đó làm năng suất bị sụt giảm.

Do xảy ra đột biến thuận nghịch.

Đây là một sự kiện ngoại lai.

Do các ruồi F1 có kiểu gene dị hợp tử.

Do nhiệt độ môi trường ảnh hưởng đến hình dạng cánh.

Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng,... thay đổi đã làm cho kiểu gene của giống lúa X bị thay đổi theo.

Giống lúa X có nhiều mức phản ứng khác nhau về tính trạng năng suất.

Năng suất của giống lúa X hoàn toàn do môi trường sống quy định.

Tập hợp tất cả các kiểu hình thu được về năng suất gọi là mức phản ứng của kiểu gene quy định tính trạng năng suất của giống lúa X.

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

gà Đông Tảo.

bò lai sind.

lợn bản.

lợn móng cái.

cà chua.

lúa.

cà phê.

chè.

Cừu Dolly.

lúa lùn MV2.

lan quý tạo ra từ nuôi cấy mô.

dưa hấu không hạt.

sầu riêng Monthong.

lúa ST25.

bò lai sind.

lợn móng cái.

Tổ hợp lại các gen trội mong muốn từ các giống khác nhau.

Tăng tần số alen trội bằng gây đột biến.

Gây đột biến gen để tạo gen mới.

Duy trì ổn định di truyền của các dòng thuần.

Sự phân li tổ hợp ở các thế hệ lai.

Đột biến mới xuất hiện sau lai.

Thay đổi số lượng NST.

Hoạt động của thể ức chế.

Lai khác loài.

Lai trở lại.

Lai tạo tổ hợp và chọn lọc.

Tự gây đột biến rồi lai.

F2 có nhiều kiểu gene không hợp tổ.

F1 có ưu thế lai và đồng nhất về kiểu hình.

F2 có khả năng chống sâu bệnh mạnh hơn.

F1 tạo ra quả ngon hơn do đột biến.

$$0{,}40$$

$$0{,}16$$

$$0{,}36$$

$$0{,}48$$

$$0{,}36$$

$$0{,}16$$

$$0{,}40$$

$$0{,}48$$

$$0{,}48$$

$$0{,}36$$

$$0{,}16$$

$$0{,}40$$

$$0{,}4$$ A; $$0{,}6$$ a.

$$0{,}6$$ A; $$0{,}4$$ a.

$$0{,}7$$ A; $$0{,}3$$ a.

$$0{,}3$$ A; $$0{,}7$$ a.

Là ngành khoa học nghiên cứu về cơ thể người.

Là ngành khoa học nghiên cứu về sự di truyền và biểu hiện các tính trạng ở người.

Là ngành khoa học nghiên cứu về bệnh di truyền ở người.

Là ngành khoa học nghiên cứu về ADN người.

di truyền học người.

di truyền y học.

di truyền phả hệ.

di truyền phân tử.

Là lĩnh vực nghiên cứu di truyền ở động vật.

Là lĩnh vực ứng dụng của di truyền học người.

Là lĩnh vực nghiên cứu về hệ miễn dịch.

Là lĩnh vực nghiên cứu cấu trúc cơ thể người.

di truyền học người.

di truyền y học.

di truyền phân tử.

di truyền phả hệ.

phả hệ, trẻ đồng sinh, di truyền tế bào, di truyền phân tử, mô phỏng học,...

phả hệ, trẻ đồng sinh, di truyền tế bào, di truyền phân tử, lai khác dòng,...

phả hệ, trẻ đồng sinh, di truyền tế bào, lai khác dòng, di truyền quần thể,...

di truyền tế bào, di truyền phân tử, di truyền hoá sinh, lai khác dòng, di truyền quần thể,...

những dị tật trong một gia đình qua nhiều thế hệ.

sự di truyền của tính trạng ở những người có quan hệ họ hàng qua nhiều thế hệ.

sự di truyền nhiều tính trạng trên những người thuộc cùng một gia đình.

sự biểu hiện của tính trạng trên cùng một người qua từng giai đoạn phát triển.

Là phương pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng qua các thế hệ trong gia đình.

Là phương pháp gây đột biến ở người.

Là phương pháp lai hai người có kiểu gen khác nhau.

Là phương pháp tách ADN của người để phân tích.

Cấu trúc của ADN.

Hình dạng, số lượng và bất thường của nhiễm sắc thể.

Cấu tạo cơ thể người.

Sự biểu hiện của các gen.

Là lĩnh vực nghiên cứu cấu trúc gen của người.

Là lĩnh vực thuộc ngành y học, cung cấp thông tin về bệnh, tật, đề xuất phương pháp phòng ngừa.

Là lĩnh vực điều trị các bệnh truyền nhiễm.

Là lĩnh vực nghiên cứu các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sức khoẻ.

Tư vấn cách điều trị bệnh di truyền.

Tư vấn về khả năng di truyền bệnh và hướng phòng tránh.

Tư vấn dinh dưỡng cho người bệnh.

Tư vấn về cách sinh hoạt hợp lý.

bảo vệ sức khoẻ con người, nâng cao chất lượng cuộc sống.

giảm tỷ lệ sinh con gái.

tăng khả năng sinh con theo ý muốn.

giúp các cặp vợ chồng hiếm muộn có con.

biết cách phòng ngừa và hạn chế di truyền bệnh cho con cái.

tăng cân nhanh hơn.

học cách ăn uống lành mạnh.

tập thể dục đúng cách.

phương pháp gây đột biến.

liệu pháp gene.

kĩ thuật chuyển gene.

công nghệ tế bào.

Là phương pháp dùng thuốc để điều trị bệnh di truyền.

Là phương pháp đưa gene bình thường vào tế bào mang gene bệnh để thay thế hoặc bổ sung chức năng gene bị hỏng.

Là phương pháp tạo gen mới bằng cách lai tế bào.

Là phương pháp loại bỏ tất cả các gen gây bệnh trong cơ thể.

Di truyền học người và y học hiện đại.

Sinh học thực vật.

Kỹ thuật nuôi cấy mô.

Sinh học tiến hoá.

Bệnh bạch tạng

Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm

Cảm cúm thông thường

Sốt xuất huyết

Đánh giá nguy cơ mắc bệnh ở người bình thường mang gene bệnh

Đưa ra các biện pháp nhằm chữa bệnh hiệu nghiệm

Cung cấp thông tin về khả năng có thể mắc bệnh di truyền ở đời con của các gia đình đã có tiền sử mắc bệnh

Chữa trị thành công các bệnh rối loạn suy giảm miễn dịch, rối loạn di truyền

Y học tư vấn

Di truyền y học

Di truyền phân tử

Di truyền phả hệ

Chẩn đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên về khả năng mắc một loại bệnh di truyền nào đó ở thế hệ sau

Đưa ra lời khuyên trong kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gene gây bệnh ở trạng thái dị hợp

Định hướng sinh đẻ để đề phòng và hạn chế hậu quả xấu của các bệnh di truyền

Chế tạo ra một số loại thuốc chữa được bệnh di truyền

Cung cấp thông tin về khả năng mắc các loại bệnh di truyền ở đời con để cho lời khuyên trong việc kết hôn, sinh đẻ

Đưa ra một số chiến lược trong điều trị ung thư nhằm tìm kiếm và tiêu diệt các tế bào ung thư, sửa chữa sai hỏng trong gene ức chế khối u

Thiết lập nhiễm sắc thể đồ (karyotype) để chẩn đoán các bệnh, tật liên quan đến đột biến cấu trúc và số lượng nhiễm sắc thể

Chữa trị thành công các bệnh rối loạn suy giảm miễn dịch, rối loạn di truyền

Là liệu pháp chữa trị các bệnh di truyền bằng cách siêu âm, chọc dò dịch ối, sinh thiết tua nhau thai

Chữa trị các bệnh di truyền bằng cách đưa bổ sung gene lành vào cơ thể hoặc thay thế gene bệnh bằng gene lành

Liệu pháp gene được ứng dụng thành công trong điều trị các bệnh di truyền ở người, mở ra triển vọng trong điều trị ung thư, cấy ghép mô, cơ quan

Sử dụng các kĩ thuật chẩn đoán trước sinh có thể thu được kết quả phân tích hóa sinh hoặc phân tích tế bào từ mẫu tế bào của thai nhi để từ đó xác định được những bệnh tật di truyền ở người

Một trong những ưu điểm nổi bật của liệu pháp gene là giải pháp tiềm năng trong việc chữa trị các bệnh di truyền ở người là dùng virus làm vector để chuyển gene

Liệu pháp gene nhằm thay thế hoặc phục hồi chức năng cho gene bệnh

Liệu pháp gene có thể được tiến hành ở tế bào gốc

Hiện nay chỉ thực hiện liệu pháp gene đối với tế bào giao tử mà chưa thực hiện đối với tế bào soma

Dùng virus làm vector để chuyển gene bình thường vào cơ thể người bệnh nhằm thay thế hoặc phục hồi chức năng cho gene bệnh

Tiến hành phân tích hóa sinh và phân tích tế bào giúp xác định các bệnh rối loạn chuyển hóa và những bất thường về NST, từ đó giúp xác định bệnh, tật di truyền ở người

Giúp người bệnh loại bỏ các căn bệnh di truyền xấu cùng như điều trị các căn bệnh nguy hiểm, an toàn

Xác định người bị bệnh và người khỏe mạnh, mối quan hệ giữa các cá thể người này

Liệu pháp gene là liệu pháp chữa trị các bệnh di truyền bằng cách phục hồi chức năng của các gene bị đột biến thông qua 2 biện pháp: đưa bổ sung gene lành vào cơ thể hoặc thay thế gene bệnh bằng gene lành

Dùng virus làm vector để chuyển gene bình thường vào cơ thể người bệnh nhằm thay thế hoặc phục hồi chức năng cho gene bệnh

Liệu pháp gene thành công trong điều trị các bệnh di truyền ở người, mở ra triển vọng trong điều trị ung thư, cấy ghép mô, cơ quan

Sử dụng các kĩ thuật chẩn đoán trước sinh có thể thu được kết quả phân tích hóa sinh hoặc phân tích tế bào từ mẫu tế bào của thai nhi để từ đó xác định được những bệnh tật di truyền ở người

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

Ở giới XY, gene tồn tại thành từng cặp tương đồng.

Trên NST giới tính, ngoài các gene quy định tính đực, cái còn có các gene quy định các tính trạng thường.

Trên vùng tương đồng của NST giới tính, gene nằm trên NST giới tính X không có allele tương ứng trên NST Y.

Ở người, nếu tính trạng bị bệnh do gene lặn nằm trên vùng không tương đồng của NST Y qui định, bố bệnh thì con trai bệnh và con gái bình thường.

Tính trạng này biểu hiện ở cả hai giới, tuy nhiên ở nam biểu hiện nhiều hơn ở nữ.

Tính trạng này biểu hiện ở hai giới, tuy nhiên trong một gia đình nếu con gái bị bệnh thì người mẹ nhất thiết phải bị bệnh

Các cặp bố mẹ không biểu hiện tính trạng này thì con trai của họ cũng có thể mang tính trạng này.

Bố biểu hiện tính trạng này, mẹ đồng hợp trội thì 100% số con gái của họ không biểu hiện tính trạng này.

Các cặp gene qui định các cặp tính trạng di truyền liên kết giới tính.

Cá thể đực ở P giảm phân cho hai loại giao tử là BV và bv.

Cá thể cái ở P giảm phân cho bốn loại giao tử là BV: bv : Bv : bV.

Ở F₁, tỉ lệ cá thể thân đen, cánh cụt là 20%.