số lượng cá thể nhiều.

sức sống mạnh, sinh khối lớn, hoạt động mạnh.

có khả năng tiêu diệt các loài khác.

số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn, hoạt động mạnh.

ưu thế.

đặc trưng.

đặc biệt.

có số lượng nhiều.

thành phần loài, tỉ lệ nhóm tuổi, mật độ.

độ phong phú, sự phân bố các sá thể trong quần xã.

thành phần loài, sức sinh sản và sự tử vong.

thành phần loài, sự phân bố các cá thể trong quần xã.

thu được nhiều sản phẩm có giá trị khác

tận dụng tối đa nguồn thức ăn có trong ao.

thoả mãn nhu cầu thị hiếu khác nhau của người tiêu thụ.

tăng tính đa dạng sinh học trong ao.

làm tăng mức độ cạnh tranh giữa các loài, giảm hiệu quả sử dụng nguồn sống

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài, giảm khả năng sử dụng nguồn sống

làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống

làm tăng mức độ cạnh tranh giữa các loài, tăng hiệu quả sử dụng nguồn sống

Chim ăn sâu và sâu ăn lá.

Lợn và giun đũa sống trong ruột lợn.

Mối và trùng roi sống trong ruột mối.

Lúa và cỏ dại trong cùng một ruộng lúa.

ít nhất có một loài bị hại.

không có loài nào có lợi.

các loài đều có lợi hoặc ít nhất không bị hại.

tất cả các loài đều bị hại.

Quan hệ giữa rận và bò là quan hệ sinh vật này ăn sinh vật khác.

Quan hệ giữa chim sáo và rận là quan hệ hội sinh

Quan hệ giữa bò và vi sinh vật là quan hệ cộng sinh.

Quan hệ giữa vi sinh vật và rận là quan hệ cạnh tranh.

động vật ăn thịt và con mồi.

cạnh tranh khác loài.

ức chế - cảm nhiễm.

hội sinh.

quần thể luôn có xu hướng tự điều chỉnh.

các cá thể trong quần thể luôn hỗ trợ lẫn nhau.

các cá thể trong quần thể luôn cạnh tranh với nhau.

những thay đổi của nhân tố sinh thái vô sinh và hữu sinh.

Số lượng cá thể của quần thể cá chép ở Hồ Tây giảm sau khi thu hoạch.

Số lượng cá thể của quần thể thông ở Côn Sơn giảm sau khi khai thác.

Số lượng cá thể của quần thể tràm ở rừng U Minh giảm sau khi cháy rừng.

Số lượng cá thể của quần thể ếch đồng ở miền Bắc Việt Nam tăng nhanh vào mùa hè và giảm vào mùa đông.

Làm tăng số lượng cá thể của quần thể.

Duy trì số lượng và sự phân bố cá thể trong quần thể ở mức phù hợp.

Tạo động lực thúc đẩy sự hình thành các đặc điểm thích nghi mới.

Làm mở rộng ổ sinh thái của loài, tạo điều kiện để loài phân li thành các loài mới.

ánh sáng.

nhiệt độ.

mức độ sinh sản.

độ ẩm.

hiện tượng khống chế sinh học.

ức chế - cảm nhiễm.

trạng thái cân bằng của quần thể.

nhịp sinh học.

Tảo lục đơn bào sống ở đầm nuôi tôm.

Chuột đồng sống trên cánh đồng lúa.

Thỏ rừng ở Bắc Mĩ.

Muỗi vằn ở trong khu dân cư.

quần thể ốc bươu vàng.

quần thể cá trê.

quần thể rái cá.

quần thể cá chép.

Hệ sinh thái là 1 hệ thống hoàn chỉnh và tương đối ổn định

Một giọt nước ao cũng được coi là 1 hệ sinh thái

Một giọt nước cất cũng được coi là một hệ sinh thái

Một hệ sinh thái gồm hai thành phần cấu trúc là thành phần vô sinh và quần xả sinh vật.

Gồm một chuỗi thức ăn

Gồm nhiều loài sinh vật có quan hệ sinh dưỡng với nhau

Gồm các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung

Gồm ít nhất là 1 chuỗi thức ăn trở lên

Vì nó có hầu hết các yếu tố của một hệ sinh thái.

Vì thành phần chính là nước.

Vì nó chứa nhiều động vật thủy sinh.

Vì nó chứa nhiều động vật, thực vật và vi sinh vật.

sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ

sinh vật tiêu thụ bậc 1, sinh vật tiêu thụ bậc 2, sinh vật phân giải

sinh vật sản xuất, sinh vật phân giải

sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải

Vi khuẩn, nấm và động vật ăn cỏ

Động vật ăn cỏ và động vật ăn thịt

Động vật ăn thịt và cây xanh

Vi khuẩn và cây xanh

Tổng hợp chất hữu cơ thông qua quá trình quang hợp

Phân giải chất hữu cơ thành chất vô cơ

Phân giải xác động vật và thực vật

Không tự tổng hợp chất hữu cơ

Chuột là mắt xích chung trong lưới thức ăn

Cáo không phải là mắt xích chung trong lưới thức ăn

Mỗi chuỗi thức ăn đều có 4 mắt xích

Có tất cả 8 chuỗi thức ăn

Hỗ trợ

dinh dưỡng

sinh sản

đối kháng

Sinh vật phân giải → Sinh vật tiêu thụ → Sinh vật sản xuất

Sinh vật tiêu thụ → Sinh vật sản xuất → Sinh vật phân giải

Sinh vật sản xuất → Sinh vật tiêu thụ → Sinh vật phân giải 

Sinh vật phân giải → Sinh vật sản xuất → Sinh vật tiêu thụ

Cỏ  →  châu chấu →trăn  →   gà rừng  →vi khuẩn

Cỏ→trăn    → châu chấu→vi khuẩn  → gà rừng

Cỏ  →châu chấu →  gà rừng  →  trăn  →  vi khuẩn

Cỏ  →châu chấu  →  vi khuẩn → gà  rừng → trăn  

Mèo

Sâu  ăn lá cây    

Bọ ngựa  

Ếch

Các chất vô cơ: nước, khí cacbonic, khí oxi...., các loài vi rút, vi khuẩn...

Các chất mùn, bã, các loài rêu, địa y.

Các nhân tố khí hậu như: nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm...các loại nấm, mốc.

Nước, khí cacbonic, khí oxi, nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm.

Từ môi trường không khí  

Từ chất dinh dưỡng trong đất   

Từ nước

Từ năng lượng mặt trời

Lúa → Chuột→ Mèo→ Diều hâu.

Lúa → Rắn→ Chim→ Diều hâu.

Lúa → Chuột→ Rắn→ Diều hâu.

Lúa → Chuột→ Cú→ Diều hâu.

sinh vật sản xuất.

sinh vật ăn thịt bậc 1

sinh vật ăn thịt bậc 2

sinh vật phân giải.

Mối quan hệ sinh sản giữa các loài sinh vật trong quần xã.

Mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài sinh vật trong quần xã.

Vai trò của các loài sinh vật trong quần xã.

Mối quan hệ về nơi ở của các loài sinh vật trong quần xã.

Sinh vật phân giải chất hữu cơ.

Sinh vật hoá tự dưỡng.

Sinh vật dị dưỡng.

Sinh vật tự dưỡng.

Cấp 4.

Cấp 2.

Cấp 1.

Cấp 3.

bậc dinh dưỡng 3.

bậc dinh dưỡng 1.

bậc dinh dưỡng 2.

bậc dinh dưỡng 4.

nhiều chuỗi thức ăn có một mắt xích chung.

gồm nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau.

gồm nhiều chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung.

gồm nhiều chuổi thức ăn có một số loài giống nhau.

Tổng hợp chất hữu cơ thông qua quá trình quang hợp

Phân giải chất hữu cơ thành chất vô cơ

Phân giải xác động vật và thực vật

Không tự tổng hợp chất hữu cơ

Cây xanh và động vật ăn thịt

Cây xanh và sinh vật tiêu thụ

. Động vật ăn thịt, vi khuẩn và nấm

Cây xanh, vi khuẩn và nấm

1,2,4,6,8,10.

1,2,4,5,6,10

1,2,3,5,8,10.

2,4,5,7,9,10.

mô tả mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài trong quần xã.

mô tả mối quan hệ dinh dưỡng giữa các sinh vật cùng loài trong quần xã.

mô tả quan hệ dinh dưỡng giữa các loài trong quần thể.

mô tả quan hệ dinh dưỡng và nơi ở giữa các loài trong quần xã.

Vi khuẩn, nấm, giun đất

Vi khuẩn, sâu bọ, virut, địa y.

Sinh vật kí sinh, giun đất, động vật

Động vật, thực vật, vi khuẩn

Phong lan bám trên các cây thân gỗ.

Sáo thường đậu trên lưng trâu, bắt chấy bắt rận để ăn.

Cá ép tìm cá lớn và ép chặt thân vào cá lớn để dễ di chuyển đi xa.

Vi sinh vật sống trong dạ dày của động vật nhai lại.

Đều là mối quan hệ đối kháng giữa hai loài.

Loài bị hại luôn có số lượng cá thể nhiều hơn loài có lợi.

Loài bị hại luôn có kích thƣớc cá thể nhỏ hơn loài có lợi.

Đều làm chết các cá thể của loài bị hại.

Là quá trình biến đổi tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

Là diễn thế bắt đầu từ môi trường chưa có sinh vật biến đổi thành quần xã tương đối ổn định phù hợp với môi trường sống.

Là diễn thế xuất hiện ở môi trường đã có sinh vật từng sống.

Là quá trình biến đổi không tuần tự của quần xã qua các giai đoạn tương ứng với sự biến đổi của môi trường.

(1) Chưa có ; (2) Không ổn định.

(1)Chưa có; (2) Tương đối ổn định.

(1) Có quần xã; (2) Không ổn định.

(1) Có quần xã; (2) tương đối ổn định.

I, II, III.

II, III, I.

III, II, I.

II, I,III.

Giai đoạn tiên phong khởi đầu từ môi trường chưa có hoặc có rất ít sinh vật.

Giai đoạn tiên phong khởi đầu ở môi trường đã có quần xã sinh vật phát triển nhưng bị hủy diệt.

Giai đoạn giữa các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự , thay thế lẫn nhau và ngày càng phát triển đa dạng.

Giai đoạn cuối hình thành quần xã tương đối ổn định.

Khởi đầu ở môi trường đã có quần xã sinh vật phát triển nhưng bị hủy diệt do tự nhiên hay khai thác quá mức của con người.

Các quần xã sinh vật biến đổi tuần tự, thay thế lẫn nhau và ngày càng phát triển đa dạng.

Một quần xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt, các quần xã biến đổi tuần tự thay thế lẫn nhau.

Một quần xã mới phục hồi thay thế quần xã bị hủy diệt, các quần xã biến đổi tuần tự không thay thế lẫn nhau.

Diễn thế nguyên sinh.

Diễn thế thứ sinh.

Diễn thế phân hủy.

Diễn thế tự phá hủy.

Cây gỗ nhỏ và cây bụi→Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng→cây bụi và cỏ chiếm ưu thế.

Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng→Cây gỗ nhỏ và cây bụi→Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế.

Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế→Cây gỗ nhỏ và cây bụi→Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng.

Trảng cỏ→Cây gỗ nhỏ và cây bụi→Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng.

Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế.

Cây gỗ nhỏ và cây bụi.

Trảng cỏ.

Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng chiếm ưu thế.

Quần xã tiên phong.

Quần xã đỉnh cực.

Quần xã ổn định gồm nhiều loài sinh vật.

Quần xã ổn định gồm nhiều loài cây chiếm ưu thế.

Tuần tự của các quần xã qua các giai đoạn hình thành quần xã tương đối ổn định hoặc suy giảm

Có sự biến đổi song song giữa quần xã (số lượng loài) và sinh cảnh (Các yếu tố thổ nhưỡng, ánh sáng, khí hậu, độ ẩm..).

Chỉ có sự biến đổi của sinh vật, sinh cảnh không thay đổi.

Quần xã sinh vật hầu như không thay đổi, sinh cảnh thay đổi liên tục.

Có thể xây dựng những quy hoạch dài hạn về nông, lâm, nghư nghiệp.

Có thể chủ động điều khiển diễn thế theo hướng có lợi cho con người bằng các biện pháp như cải tạo đất, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh.

Nắm được quy luật phát triển của quần xã, biết được quần xã trước đó và quần xã sẽ thay thế đó.

Nhằm khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lý.

môi trường

giới hạn sinh thái

ổ sinh thái

sinh cảnh

2°C - 42°C

10°C - 42°C

5°C - 40°C

5,6°C - 42°C

A. Phân tầng thẳng đứng.

B. Phân tầng theo chiều ngang.

C. Phân bố theo nhóm.

D. Phân bố đồng đều

A. Cạnh tranh.

B. Hội sinh.

C. Cộng sinh.

D. Ký sinh.

A. Hội sinh

B. Cạnh tranh.

C. Cộng sinh.

D. Ký sinh.

A. Tôm và tép.

B. Chim sẻ và ếch đồng.

C. Cá tra và cá trắm cỏ.

D. Ong mắc đỏ và sâu đục thân lúa.

Đàn cá rô phi sống trong một ao.

Các cá thể chuột đồng sống trên một đồng lúa.

Các con cú mèo sống trong một rừng mưa nhiệt đới.

Cây ven hồ Tây.

Bồ nông xếp thành hàng đi kiếm ăn bắt được nhiều cá hơn bồ nông đi kiếm ăn riêng lẻ

Các con hươu đực tranh giành con cái trong mùa sinh sản

Cá ép sống bám trên cá lớn

Cây phong lan bám trên thân cây gỗ trong rừng

Cấu trúc giới tính, cấu trúc tuổi, sự phân bố cá thể, mật độ, kích thước, kiểu tăng trưởng

Sự phân bố cá thể, mật độ cá thể, sức sinh sản, sự tử vong, kiểu tăng trưởng

Cấu trúc giới tính, mật độ cá thể, sức sinh sản, sự tử vong, kiểu tăng trưởng

Độ nhiều, sự phân bố cá thể, mật độ cá thể, sức sinh sản, sự tử vong, kiểu tăng trưởng

Phân bố đồng đều và phân bố ngẫu nhiên

Phân bố theo nhóm và phân bố ngẫu nhiên

Phân bố theo nhóm và phân bố đồng đều

Phân bố đồng đều, phân bố ngẫu nhiên và phân bố theo nhóm

Mật độ

Tỉ lệ đực – cái

Sức sinh sản

Độ đa dạng

Các cá thể hỗ trợ nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

Các cá thể tận dụng được nguồn sống từ môi trường

Giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

Tăng khả năng sinh sản của các cá thể trong quần thể

Các cá thể hỗ trợ nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

Các cá thể tận dụng được nguồn sống từ môi trường

Giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

Tăng khả năng sinh sản của các cá thể trong quần thể

Nhóm đang sinh sản

Nhóm sau sinh sản

Nhóm trước sinh sản và nhóm đang sinh sản

Nhóm đang sinh sản và nhóm sau sinh sản

Ấu trùng, giai đoạn sinh trưởng và trưởng thành

Trẻ, trưởng thành và già

Trước sinh sản, sinh sản và sau sinh sản

Trước giao phối và sau giao phối

Một khu vực nhất định

Một khoảng không gian rộng lớn

Một đơn vị diện tích

Một đơn vị diện tích hay thể tích

Vừa ở dạng ổn định vừa ở dạng phát triển.

Dạng phát triển.

Dạng giảm sút.

Dạng ổn định.

đồng đều.

nhóm.

ngẫu nhiên.

tầng.

tỉ lệ giới tính.

phân bố cá thể.

nhóm tuổi.

mật độ cá thể.

đồng đều.

nhóm.

ngẫu nhiên.

tầng.

Hô hấp của sinh vật.

Quang hợp của cây xanh.

Phân giải chất hữu cơ.

Khuếch tán từ ngoài vào.

NH₄⁺ và NO₂.

NO₂ và NO₃^-.

NH₄⁺ và NO₃^-.

N₂ và NH₄⁺.

tháp số lượng

tháp sinh khối

tháp khối lượng

tháp năng lượng

số lượng cá thể trên đơn vị diện tích hoặc thể tích.

khối lượng cá thể trên đơn vị diện tích hoặc thể tích.

sinh khối cá thể trên đơn vị diện tích hoặc thể tích.

năng lượng tích lũy của các cá thể trên đơn vị diện tích hoặc thể tích.

Năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao

Càng lên bậc dinh dưỡng cao thì năng lượng càng giảm

Năng lượng được truyền một chiều từ sinh vật sản xuất qua các bậc dinh dưỡng tới môi trường

Càng lên bậc dinh dưỡng cao thì năng lượng càng tăng

7,98%

86,5%

9,87%

100%

Sự mất năng lượng qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái.

Phần trăm chuyển hóa năng lượng qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái.

Hiệu số năng lượng qua các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái.

Phần trăm số lượng cá thể qua các dinh dưỡng trong hệ sinh thái.

Tiêu hóa.

Hô hấp.

Bài tiết.

Rơi rụng lá.

4.

3.

2.

1.

Các quần thể của cùng một loài thường có kích thước giống nhau.

Tỉ lệ nhóm tuổi thường xuyên ổn định, không thay đổi theo điều kiện môi trường.

Tỉ lệ giới tính thay đổi tùy thuộc vào từng loài, tùy thời gian và điều kiện của môi trường sống.

Mật độ cá thể của quần thể thường được duy trì ổn định, không thay đổi theo điều kiện của môi trường.

Tăng dần đều.    

Đườngcongchữ S.

Đường cong chữ J.

Giảmdầnđều.

.Dưới mức tối thiểu.

Mức tối thiểu. 

Mức tối đa.

Mức cân bằng

Số lượng vật ăn thịt.

Số lượng vật kí sinh.

Sự cạnh tranh.

Nguồn thức ăn

theo chu kì nhiều năm.

theo chu kì tuần trăng.

theo chu kì mùa.  

không theo chu kì.  

1

2

3

4