24

360

12

6

tăng lên 1 ngày lịch

giảm đi 1 giờ

không thay đổi

lùi lại 1 ngày lịch

chuyển động từ đông sang tây theo quỹ đạo hình ellip

chuyển động từ tây sang đông và vận tốc dài như nhau ở mọi địa điểm

chuyển động từ đông sang tây và vận tốc dài khác nhau ở mọi địa điểm

chuyển động từ tây sang đông và vận tốc dài khác nhau ở mọi địa điểm

ảnh hưởng của núi

bề mặt đệm khác nhau

ảnh hưởng của biển

nhiệt lượng của bức xạ mặt trời

càng giảm

càng tăng

thay đổi theo cấp số nhân

gần như không thay đổi

lớp không khí sát mặt đất, chịu tác động bởi con người

lớp không khí trên cao, có vai trò ngăn tia cực tím, bảo vệ sự sống của con người

lớp không khí bao quanh trái đất, luôn chịu tác động bởi mặt trời

lớp không khí thuộc tầng đối lưu, nơi xảy ra các hiện tượng như sấm, chớp…

giống nhau ở hai bán cầu

tăng dần từ xích đạo về 2 cực

giảm dần từ xích đạo về 2 cực

thay đổi theo vĩ độ

nhiệt độ không khí có sự khác nhau giữa lục địa và đại dương

đại dương có biên độ nhiệt lớn, lục địa có biên độ nhiệt nhỏ

nhiệt độ trung bình năm cao nhất và thấp nhất đều ở lục địa

lục địa có biên độ nhiệt lớn, đại dương có biên độ nhiệt nhỏ

càng lên cao nhiệt độ càng giảm

sườn phơi nắng có nhiệt độ cao hơn sườn khuất nắng

độ cao, độ dốc, hướng sườn và hình thái địa hình đều có tác động đến sự thay đổi

địa hình cao, thoáng gió có biên độ nhiệt ngày đêm lớn hơn địa hình thấp trũng, khuất gió

xích đạo, chí tuyến

chí tuyến, ôn đới

ôn đới, xích đạo

cực, chí tuyến

chí tuyến về áp thấp ôn đới

cực về áp thấp ôn đới

chí tuyến về áp thấp xích đạo

cực về áp thấp xích đạo

khí áp, frông, gió, địa hình, thổ nhưỡng

khí áp, frông, gió, dòng biển, địa hình

khí áp, frông, gió, địa hình, sông ngòi

khí áp, frông, gió, dòng biển, sinh vật

mưa nhiều nhất ở vùng xích đạo

mưa ít ở 2 vùng ôn đới

mưa nhiều ở vùng chí tuyến

mưa trung bình ở 2 vùng cực

thổi thường xuyên từ áo cao cận cực về áp thấp ôn đới

thổi thường xuyên từ áp cao cận cực về áp cao cận nhiệt

thổi thường xuyên từ áp cao cận nhiệt về áp thấp xích đạo

thổi thường xuyên từ áp cao cận nhiệt về áp thấp ôn đới

đông nam

đông bắc

tây bắc

tây nam

gió đất hoạt động vào ban ngày, thổi từ đất liền ra biển

gió biển hoạt động vào ban đêm, thổi từ biển vào đất liền

chỉ xuất hiện ở vùng ven biển, do chênh lệch khí áp giữa mặt đất ven biển và nước biển

gió biển có cường độ hoạt động yếu hơn so với gió đất do sự mất nhiệt của bề mặt biến nhanh

vùng có hoạt động của gió mậu dịch thường có lượng mưa lớn

sườn đón gió hoặc gió biển mưa nhiều hơn sườn khuất gió

frông lạnh gây mưa nhiều hơn so với frông nóng

khí áp cao mưa nhiều, khí áp thấp không mưa hoặc ít mưa

cao nhất ở xích đạo, giảm dần tới chí tuyến, tăng dần khi về ôn đới và 2 cực

thấp nhất ở xích đạo, giảm dần tới chí tuyến, tăng dần khi về ôn đới và 2 cực

cao nhất ở xích đạo, giảm dần ơ chí tuyến, tăng dần ở khu vực ôn đới và giảm dần khi về 2 cực

thấp nhất ở xích đạo, tăng dần ơ chí tuyến, giảm dần ở khu vực ôn đới và tăng dần khi về 2 cực

sông nhiều nước quanh năm

chế độ nước sông điều hoà

sông nhiều nước vào mùa xuân

sông có một mùa lũ và một mùa cạn

mùa hạ

mùa xuân

mùa thu

mùa đông

làm cho mùa lũ kéo dài hơn

làm cho lũ trên sông lên cao hơn

làm cho chế độ nước sông điều hoà hơn

làm cho mùa lũ trở nên dữ dội hơn

có rừng che phủ

nhiều hồ, đầm

độ dốc của địa hình lớn

đặc điểm của đất dễ thấm nước

nước trên mặt, nước ngầm

nước trên mặt, hơi nước

nước ngầm, hơi nước

băng tuyết, sông, hồ

dầu tiếng

trị an

t’nưng

xuân hương

băng tuyết ở hai cực và các đỉnh núi cao

trên hệ thống các con sông lớn

trong hệ thống các hồ kiến tạo, hồ băng hà lớn

trong bầu khí quyển, nhất là lượng hơi nước

26/3

1/6

15/7

22/3

năng lượng gió

năng lượng mặt trời

năng lượng thuỷ triều

năng lượng địa nhiệt

nguồn cung cấp nước chính cho dòng chảy sông ngòi

điều tiết chế độ dòng chảy của nước sông

tăng lưu lượng dòng chảy của sông ngòi vào mùa mưa

làm gia tăng quá trình xâm thực của dòng chảy vào mùa mưa

băng tuyết

đầm lầy

nước ngầm

nước mưa

hạn chế nước chảy tràn trên mặt

làm tăng lượng nước ngầm

giảm bớt cường độ lũ

lớp thảm mục giữ lại một phần nước

quá trình uốn khúc và đổi dòng của sông ở vùng đồng bằng

các đứt gãy kiến tạo ở vùng thấp trũng

quá trình hoạt động của núi lửa

quá trình xâm thực của băng hà lục địa

trao đổi nhiệt - ẩm giữa đại dương và lục địa

hình thành các dạng địa hình nóng chảy

biến đổi khí hậu toàn cầu

thay đổi trạng thái của nước

tăng dần từ xích đạo về 2 cực

giống nhau ở tất cả các biển và đại dương

thay đổi theo không gian

giảm dần từ xích đạo về 2 cực

vùng xích đạo

vùng ôn đới

vùng chí tuyến

sự chuyển động của nước biển theo chiều ngang

sự chuyển động tại chỗ của nước biển theo chiều thẳng đứng

sự dao động tại chỗ của nước biển theo chiều thẳng đứng

sự chuyển động của nước biển từ chỗ này đến chỗ khác

hoạt động của các dòng biển

sức hút của mặt trăng và mạt trời

do các hiện tượng động đất và núi lửa ngầm dưới đại dương

sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo

bức xạ mặt trời

nhiệt trong lòng đất

núi lửa ở biển phun trào

nhiệt của không khí ở tầng đối lưu

36‰

35‰

35%

39‰

lượng mưa

lượng bốc hơi

lượng nước ở các hồ đầm

lượng nước ở các sông chảy ra

trái đất nằm ở điểm viễn nhật trên quỹ đạo quay quanh mặt trời

mặt trăng, mặt trời và trái đất ở vị trí vuông góc

mặt trăng, mặt trời và trái đất ở vị trí thẳng hàng

trái đất nằm ở điểm cận nhật trên quỹ đạo quay quanh mặt trời

các dòng biển lớn chảy thành vòng tuần hoàn theo chiều kim đồng ồ ở bắc bán cầu

các dòng biển lớn chảy thành vòng theo chiều kim đồng hồ ở nam bán cầu

các dòng biển nóng lạnh thường không có sự đối xứng giữa 2 bờ đông-tây của đại dương

ở vùng biển vĩ độ thấp của bán cầu nam, dòng biển có hướng ổn định từ tây sang đông

động đát, núi lửa ngầm đại dương

gió

thuỷ triều

hoạt động của bão

giảm dần

tăng dần

ít có thay đổi

tăng dần về khu vực ôn đới và giảm dần về 2 cực

không trăng

trăng khuyết

không trăng và trăng tròn

trăng lưỡi liềm

dòng biển lạnh và nóng tạo thành những vòng hoàn lưu ở 2 bán cầu

các dòng biển nóng và lạnh đối xứng nhau qua bờ các đại dương

vùng có gió mùa thường xuất hiện các dòng biển đổi chiều theo mùa

ở vùng vĩ độ thấp, hướng chảy của các vòng hoàn lưu cùng chiều với nhau

vuông góc

thẳng hàng

mặt trăng nằm giữa trái đất và mặt trời

trái đất nằm giữa mặt trăng và mặt trời

gây ra hiện tượng thời tiết bất thường

ảnh hưởng đến sự sống của các loài sinh vật biển do sự thay đổi nhiệt độ đột ngột của 2 dòng biển

suy giảm sự đa dạng sinh vật biển

mang lại nguồn lợi sinh vật biển phong phú và giàu có

23 độ 27’ B

5 độ 30’ N

23 độ 27’ B

53 độ 25’ B

mang độ ẩm lớn nên gây mưa

đều xuất phát từ áp cao cận chí tuyến

mang tính chất khô nóng nên ít gây mưa

càng lên cao, nhiệt độ càng giảm nên khí áp tăng

nhiệt độ tăng khí áp giảm

nhiệt độ giảm khí áp tăng

đối lưu

bình lưu

nhiệt

ngoài

không khí chuyển động theo chiều ngang

càng lên cao áp suất không khí tăng

không khí chuyển động theo chiều thẳng đứng

càng lên cao, nhiệt độ không khí tăng